O Piaście oraczu i cudownych wędrowcach

Był skwarny, lipcowy dzień. Na drodze wiodącej do gniezdnieńskiego grodu ruch panował niezwykły. Gromadki wojów przybranych w lekkie odświętne stroje, na pięknych, ognistych rumakach raz po raz wjeżdżały na most zwodzony. Dudniły podkowy końskie i rozlegały się wesołe pozdrowienia. Czasami za pocztami wojów pomykały strojne kolasy z niewiastami i służba.

Było wielkie święto, bo oto książę Popiel, prawnuk Lecha, założyciela Gniezdna, obchodził uroczyście postrzyżyny swego syna, któremu nadano imię rodzica: Popiel. Niebawem cały gród książęcy rozbrzmiewał wesołym gwarem ucztujących i śpiewem przy wtórze kozła i klaskaniu w dłonie.

Słońce tymczasem minęło już południe i skwar był nie do zniesienia, gdy na gościńcu gnieźnieńskim ukazało się dwóch pieszych wędrowców. Mieli na głowach słomiane kapelusze o szerokich kryzach, białe płócienne płaszcze spięte na lewym ramieniu i długie zakrzywione laski w dłoniach. Na stopach zamiast skórzni widniały lipowe sandały wiązane rzemieniem. Musieli być już mocno zmęczeni, bo z trudem pięli się na wzgórze zamkowe i raz po raz ocierali połą płaszcza pot z czoła. Gdy stanęli przed bramą grodu, straż książęca skrzyżowała halabardy zagradzając im drogę.

— Oznajmijcie księciu — rzekł starszy z podróżnych — że jesteśmy wędrowcami z dalekich stron i prosimy o gościnę.

Jeden ze straży pobiegł do dworca i za chwilę wrócił z odpowiedzią.

— Pan nasz, książę Popiel, kazał oznajmić, iż obchodzi teraz uroczyste postrzyżyny syna swego i żadnych nie proszonych na dziś gości nie przyjmuje. A jeśli będziecie się upierać, polecił nam wyszczuć was psami.

— Cudzoziemcami jesteśmy — odrzekł młodszy z przybyszów — ale znamy zwyczaje tego ludu. Dotąd nikt nam nie odmówił gościny, czyni to dopiero wasz książę.

— Nie szemrajcie na księcia i uchodźcie co żywo — odparł groźnie dowódca straży — za wysokie tu dla was progi.

Oburzeni nieludzkością księcia Popiela wędrowcy zawrócili bez słowa i skierowali się na podgrodzie. Spotkawszy po drodze ubogą zagrodę kmiecą, skłonili się gospodarzowi stojącemu w podle swojej pasieki.

— Z dala idziemy i strudzeni jesteśmy drogą, a czeladź grodowa z rozkazu księcia odpędziła nas od bram miasta. Przyjmijcie nas, gospodzinie, pod dach chaty swojej.

— Gość w dom, Bóg w dom — odrzekł kłaniając się nisko gospodarz. — Wejdźcie i spocznijcie po trudach podróży, a cokolwiek mam z jadła w chacie swojej, podzielę się z wami.

rys o piascie

Była to zagroda ubogiego, ale wolnego kmiecia, Piasta. Gospodarz był mężem w sile wieku, o niskiej, krępej posturze, odziany w lnianą siermięgę. Spod płowych, przyciętych wedle zwyczaju tuż nad czołem włosów spoglądały uważnie, lecz pogodnie szaroniebieskie oczy.

— Spocznijcie tymczasem na ławie w cieniu lipy — rzekł do przybyszów — i ugaście pragnienie, zanim niewiasta moja nie przyrządzi jadła.

Tu zaklaskał w dłonie. Z chaty wyszła dorodna niewiasta z dzbanem glinianym i trzema takimiż kubkami. Za spódnicą jej krył się siedmioletni otrok w długiej lnianej płótniance przepasanej krajką, z jasnymi włosami opadającymi poniżej ramion.

— Oto niewiasta moja, Rzepka, a ten oto otrok to syn mój, któremu jutro chcę wyprawić, obyczajem przodków, postrzyżyny.

Napełnił kubki złocistym płynem i podał wędrowcom.

— To miód, który sam syciłem ze swej pasieki. Za Wasze zdrowie, mili goście.

Podróżni wychylili kubki chwaląc smak i zapach napoju, a potem starszy z nich rzekł:

— Cieszcie się zaiste, iżeśmy przybyli, a może nasze przybycie przyniesie wam obfitość dobra wszelakiego, a z potomstwa zaszczyt i sławę.

— Bóg by to dał — odrzekł skłoniwszy się Piast, po czym jął rozpowiadać o przygotowaniach do jutrzejszej uroczystości:

— Mam ci ja beczułkę dobrze sfermentowanego piwa, które przygotowałem na postrzyżyny jedynego syna, jakiego mam, lecz cóż znaczy taka odrobina? Wypijcie je, jeśli wola. Utuczyłem też — ciągnął dalej — niewielkiego prosiaka, by goście moi nie wyszli głodni z postrzyżyn. Boję się wszelako, czy starczy tego wszystkiego dla gości, bo w zwyczaju moim jest podejmować każdego, kto jeno ma dobrą wolę i serce ochotne przyjść do mnie.

Gdy wędrowcy weszli do chaty, starszy z nich rzekł:

— Pokój niech będzie domowi temu i niechaj wszelka łaska boska spłynie na jego mieszkańców. Nie troszczcie się o jadło. Ptakowie polni nie sieją, nie orzą, a Pan niebieski karmi je i odziewa. — Po czym spytał: — Gdzie macie piwo dla gości jutrzejszych?

Piast wskazał na niewielki antałek stojący u progu.

— Natoczcie piwa we wszystkie naczynia próżne, jakie macie w domu swoim.

Dziwił się niepomiernie Piast i żona jego, Rzepka, bo oto napełniono piwem wszystkie dzbany gliniane, jakie były w chacie i dwanaście wielkich stągwi kamiennych, a beczułka była pełna i nic z niej piwa nie ubyło.

Jeszcze większy dziw ogarnął ich, gdy zabili półroczne prosię bo oto rzecz nie do wiary: mięsiwo rosło im wprost w dłoniach i wypełniono nim dziesięć naczyń, zwanych po słowieńsku cebrami.

Piast wzniósł dłonie i oczy ku niebu:

— Światowidzie, który władasz gromami na niebie, i ty, Lelum-Polelum stojący na Górze Lechickiej, spójrzcie na cud, który się dzieje w ubogiej chacie Piastowej. Oto mam tyle jadła i napoju że mógłbym ugościć cały dwór księcia mojego.

Przybysze uśmiechnęli się dobrodusznie.

— To nagroda za gościnność twoją, Piaście-oraczu. A jako dobrem za złe płacić należy, radzimy ci, byś zaprosił na jutrzejszą uroczystość księcia Popiela, który odpędził nas dzisiaj od bram grodu swojego.

Ucieszył się ogromnie Piast na te słowa, bo były to jego najtajniejsze myśli, skryte w głębinie serca, których jednak dla wielkiego ubóstwa swego nie śmiał nawet wypowiedzieć.

Po cóż zwlekać? Za radą więc i zachętą gości pan, ich książę i jego wszyscy współbiesiadnicy zaproszeni zostali przez kmiotka Piasta, a książę zaproszony, wcale nie uważał sobie za ujmę zajść do swojego wieśniaka. Jeszcze bowiem księstwo polskie nie było tak wielkie, ani też książę kraju nie wynosił się jeszcze taką pychą i dumą i nie występował tak okazale, otoczony tak licznym orszakiem wasali. Skoro więc urządzono zwyczajową ucztę i pod dostatkiem przyrządzono wszystkiego, goście owi postrzygli chłopca i nadali mu imię Siemowita — na wróżbę przyszłych losów.

A nieznani wędrowcy, pożegnawszy po uczcie wszystkich biesiadników, błogo. sławili raz jeszcze Piastowej zagrodzie i podążyli w dalszą podróż. Skąd przybyli dokąd się udali? — tego nie dowiedział się nikt ani wówczas, ani później.

Tylko gościom Piastowym, którzy spoglądali za odchodzącymi, zdało się, że wokół głów wędrowców błyszczały złociste aureole, a u ramion wyrosły im wielkie białe skrzydła. Były to jednak zapewne szerokie kryzy słomianych kapeluszy i białe poły płóciennych płaszczy powiewające na wietrze.

Dziwili się wszyscy zaproszeni, a wśród nich i sam książę Popiel, skąd u ubogiego kmiecia Piasta taka obfitość jadła i napoju? Bo chociaż ucztujących była pełna świetlica i pełen dziedziniec przed chatą, to jednak nikomu nie zabrakło ni chleba, ni mięsiwa, ani też piwa czy miodu.

Dziękowali więc ubogiemu oraczowi za gościnność i wróżyli wielką przyszłoś postrzyżonemu Siemowitowi.

 

źródło: "O Popielu, którego myszy zjadły oraz inne podania i legendy wielkopolskie" (Wyd. Poznańskie, 1984)

Nie znaleziono żadnych wydarzeń

Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Konkurs „Z kamerą wśród Piastów” rozstrzygnięty! Zobaczcie, którzy młodzi twórcy najciekawiej promują Szlak Piastowski:
Obrazek
Wyniki - Konkurs filmowy WynikiWyniki konkursu filmowego „Z kamerą wśród Piastów” Szkoły podstawowe (od IV klasy) i gimnazja (maksymalnie 150 punktów): Miejsce I Szkoła Podstawowa nr 14 we Włocławku Autorzy: Karolina Mularczyk, Olgierd Bąkowski, Piotr Majczyński, Michał Matusiak, Dominika Kramkowska Opiekun....
2017-12-15T13:12:30+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Szukasz pomysłu na wycieczkę? Ruszaj na Szlak Piastowski. Wejdź na naszą stronę i zapoznaj się z nowymi pomysłami kilkudniowych podróży. Dla Ciebie i rodziny, dla grupy znajomych, dla Twojej klasy czy szkoły. Napisz do nas i #zwiedzajszlakpiastowski #szlakpiastowski.
Obrazek
Zwiedzaj Szlak Piastowski – Oficjalna strona usług Szlaku Piastowskiego Nasze tematyczne pakiety pobytowe są propozycją, którą kierujemy do instytucji i biur podróży. Dbamy o to aby jakość usług, które oferujemy zapewniały satysfakcję uczestnikom jak i podmiotom, które decydują się z nami współpracować. Jesteśmy otwarci zarówno na korzystanie z naszy...
2017-12-11T08:46:04+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski 29 listopada odbyła się IV międzyregionalna konferencja poświęcona Szlakowi Piastowskiemu pn.: Szlak Piastowski – nowe wyzwania, nowe narzędzia marketingowe. Konferencja finansowana była ze środków Województwa Kujawsko-Pomorskiego. 2017-12-05T11:57:35+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Kalendarium wydarzeń na 2018 już w przygotowaniu! Organizujesz ciekawe przedsięwzięcie? Jest ono tematycznie powiązane ze Szlakiem Piastowskim i odbywa się na obszarze, przez który przebiega? Chcesz aby informacja o nim znalazła się w naszym kalendarium? Wejdź na stronę, pobierz formularz zgłoszeniowy i prześlij go do nas. Termin nadsyłania zgłoszeń - 15.01.2018. #szlakpiastowski #zwiedzajszlakpiastowski
Obrazek
Kalendarium wydarzeń 2018 Klaster turystyczny Szlak Piastowski w Wielkopolsce przygotowuje spis tematycznych wydarzeń, które odbędą się w przestrzeni Szlaku Piastowskiego w 2018 roku. Przygotowane na jego podstawie kalendarium będzie zamieszczone na stronie internetowej www...
2017-12-04T09:50:48+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Zachęcamy do wypełnienia ankiety dotyczącej wykorzystania technologii podczas podróży. Wyniki ankiety posłużą zarówno do napisania pracy naukowej studentce Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza ale również mamy nadzieję, że dostarczą nam sporo informacji jak profilować nowoczesne rozwiązania w turystyce. Z góry dziękujemy.
Obrazek
Wykorzystanie technologii podczas podróży Dzień dobry! Jestem studentką V roku Turystyki i Rekreacji na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Zwracam się do Państwa z prośbą wypełnienia ankiety, która poświęcona jest wykorzystaniu technologii podczas podróży. Ankieta skierowana jest do osób podróżujących po Polsce,...
2017-11-30T09:19:46+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Już powstał kolejny odcinek "Historia bez cenzury". Tak jak zapowiadaliśmy bohaterem odcinka jest Król Władysław I Łokietek, który urodził się na Kujawach. #historiabezcenzury #szlakpiastowski #kujawy
Obrazek
Mały, ale wariat - Władysław Łokietek. Historia Bez Cenzury Już dzisiaj Wojtek opowie Wam o Władysławie Łokietku- naszym władcy, który zjednoczył państwo po rozbiciu dzielnicowym. Odcinek nagrany został na Szlaku Pias...
2017-11-27T09:00:00+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Zapraszamy do słuchania Trójka - Program 3 Polskiego Radia. Dzisiaj tematem audycji będzie Kalisz - południowa brama Szlaku Piastowskiego. Włączcie "trójkę" i miłego dnia:) 2017-11-23T05:37:29+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Ruszył II etap konkursu filmowego "Z kamerą wśród Piastów". Teraz zależy wszystko od publiczności! Zachęcamy do oglądania i głosowania! 2017-11-22T10:45:34+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Serdecznie zapraszamy na IV międzyregionalną konferencję poświęconą Szlakowi Piastowskiemu pn.: Szlak Piastowski – nowe wyzwania, nowe narzędzia marketingowe Termin i miejsce konferencji: 29 listopada 2017 r., godzina 10.00 Kruszwica, Zajazd u Piasta Kołodzieja, ul. Zamkowa 10 Liczba miejsc ograniczona. Na zgłoszenia czekamy do dnia 23 listopada 2017 r. Prosimy o zgłoszenie swojej obecności na adres: a.komorowska@kujawsko-pomorskie.pl, lub tel. (56) 621-84-23. 2017-11-20T14:53:57+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Z przyjemnością informujemy, że do programu lojalnościowego dołączył Skansen Miniatur Szlaku Piastowskiego. Teraz możecie już w nim korzystać z rabatów. Zapraszamy do Pobiedzisk. Nie zapomnijcie mieć przy sobie Karty Piasta:) Szczegóły programu na stronie:
Obrazek
Program lojalnościowy "Karta Piasta" Wejdź w posiadanie Karty Piasta i korzystaj ze zniżek! Karta Piasta to program lojalnościowy stworzony dla turystów zwiedzających Szlak Piastowski. Posiadaczom przysługują zniżki zarówno w obiektach szlaku jak i w znajdujących się w jego obrę...
2017-11-16T16:45:15+0000

Zapisz się na newsletter