O Piaście oraczu i cudownych wędrowcach

Był skwarny, lipcowy dzień. Na drodze wiodącej do gniezdnieńskiego grodu ruch panował niezwykły. Gromadki wojów przybranych w lekkie odświętne stroje, na pięknych, ognistych rumakach raz po raz wjeżdżały na most zwodzony. Dudniły podkowy końskie i rozlegały się wesołe pozdrowienia. Czasami za pocztami wojów pomykały strojne kolasy z niewiastami i służba.

Było wielkie święto, bo oto książę Popiel, prawnuk Lecha, założyciela Gniezdna, obchodził uroczyście postrzyżyny swego syna, któremu nadano imię rodzica: Popiel. Niebawem cały gród książęcy rozbrzmiewał wesołym gwarem ucztujących i śpiewem przy wtórze kozła i klaskaniu w dłonie.

Słońce tymczasem minęło już południe i skwar był nie do zniesienia, gdy na gościńcu gnieźnieńskim ukazało się dwóch pieszych wędrowców. Mieli na głowach słomiane kapelusze o szerokich kryzach, białe płócienne płaszcze spięte na lewym ramieniu i długie zakrzywione laski w dłoniach. Na stopach zamiast skórzni widniały lipowe sandały wiązane rzemieniem. Musieli być już mocno zmęczeni, bo z trudem pięli się na wzgórze zamkowe i raz po raz ocierali połą płaszcza pot z czoła. Gdy stanęli przed bramą grodu, straż książęca skrzyżowała halabardy zagradzając im drogę.

— Oznajmijcie księciu — rzekł starszy z podróżnych — że jesteśmy wędrowcami z dalekich stron i prosimy o gościnę.

Jeden ze straży pobiegł do dworca i za chwilę wrócił z odpowiedzią.

— Pan nasz, książę Popiel, kazał oznajmić, iż obchodzi teraz uroczyste postrzyżyny syna swego i żadnych nie proszonych na dziś gości nie przyjmuje. A jeśli będziecie się upierać, polecił nam wyszczuć was psami.

— Cudzoziemcami jesteśmy — odrzekł młodszy z przybyszów — ale znamy zwyczaje tego ludu. Dotąd nikt nam nie odmówił gościny, czyni to dopiero wasz książę.

— Nie szemrajcie na księcia i uchodźcie co żywo — odparł groźnie dowódca straży — za wysokie tu dla was progi.

Oburzeni nieludzkością księcia Popiela wędrowcy zawrócili bez słowa i skierowali się na podgrodzie. Spotkawszy po drodze ubogą zagrodę kmiecą, skłonili się gospodarzowi stojącemu w podle swojej pasieki.

— Z dala idziemy i strudzeni jesteśmy drogą, a czeladź grodowa z rozkazu księcia odpędziła nas od bram miasta. Przyjmijcie nas, gospodzinie, pod dach chaty swojej.

— Gość w dom, Bóg w dom — odrzekł kłaniając się nisko gospodarz. — Wejdźcie i spocznijcie po trudach podróży, a cokolwiek mam z jadła w chacie swojej, podzielę się z wami.

rys o piascie

Była to zagroda ubogiego, ale wolnego kmiecia, Piasta. Gospodarz był mężem w sile wieku, o niskiej, krępej posturze, odziany w lnianą siermięgę. Spod płowych, przyciętych wedle zwyczaju tuż nad czołem włosów spoglądały uważnie, lecz pogodnie szaroniebieskie oczy.

— Spocznijcie tymczasem na ławie w cieniu lipy — rzekł do przybyszów — i ugaście pragnienie, zanim niewiasta moja nie przyrządzi jadła.

Tu zaklaskał w dłonie. Z chaty wyszła dorodna niewiasta z dzbanem glinianym i trzema takimiż kubkami. Za spódnicą jej krył się siedmioletni otrok w długiej lnianej płótniance przepasanej krajką, z jasnymi włosami opadającymi poniżej ramion.

— Oto niewiasta moja, Rzepka, a ten oto otrok to syn mój, któremu jutro chcę wyprawić, obyczajem przodków, postrzyżyny.

Napełnił kubki złocistym płynem i podał wędrowcom.

— To miód, który sam syciłem ze swej pasieki. Za Wasze zdrowie, mili goście.

Podróżni wychylili kubki chwaląc smak i zapach napoju, a potem starszy z nich rzekł:

— Cieszcie się zaiste, iżeśmy przybyli, a może nasze przybycie przyniesie wam obfitość dobra wszelakiego, a z potomstwa zaszczyt i sławę.

— Bóg by to dał — odrzekł skłoniwszy się Piast, po czym jął rozpowiadać o przygotowaniach do jutrzejszej uroczystości:

— Mam ci ja beczułkę dobrze sfermentowanego piwa, które przygotowałem na postrzyżyny jedynego syna, jakiego mam, lecz cóż znaczy taka odrobina? Wypijcie je, jeśli wola. Utuczyłem też — ciągnął dalej — niewielkiego prosiaka, by goście moi nie wyszli głodni z postrzyżyn. Boję się wszelako, czy starczy tego wszystkiego dla gości, bo w zwyczaju moim jest podejmować każdego, kto jeno ma dobrą wolę i serce ochotne przyjść do mnie.

Gdy wędrowcy weszli do chaty, starszy z nich rzekł:

— Pokój niech będzie domowi temu i niechaj wszelka łaska boska spłynie na jego mieszkańców. Nie troszczcie się o jadło. Ptakowie polni nie sieją, nie orzą, a Pan niebieski karmi je i odziewa. — Po czym spytał: — Gdzie macie piwo dla gości jutrzejszych?

Piast wskazał na niewielki antałek stojący u progu.

— Natoczcie piwa we wszystkie naczynia próżne, jakie macie w domu swoim.

Dziwił się niepomiernie Piast i żona jego, Rzepka, bo oto napełniono piwem wszystkie dzbany gliniane, jakie były w chacie i dwanaście wielkich stągwi kamiennych, a beczułka była pełna i nic z niej piwa nie ubyło.

Jeszcze większy dziw ogarnął ich, gdy zabili półroczne prosię bo oto rzecz nie do wiary: mięsiwo rosło im wprost w dłoniach i wypełniono nim dziesięć naczyń, zwanych po słowieńsku cebrami.

Piast wzniósł dłonie i oczy ku niebu:

— Światowidzie, który władasz gromami na niebie, i ty, Lelum-Polelum stojący na Górze Lechickiej, spójrzcie na cud, który się dzieje w ubogiej chacie Piastowej. Oto mam tyle jadła i napoju że mógłbym ugościć cały dwór księcia mojego.

Przybysze uśmiechnęli się dobrodusznie.

— To nagroda za gościnność twoją, Piaście-oraczu. A jako dobrem za złe płacić należy, radzimy ci, byś zaprosił na jutrzejszą uroczystość księcia Popiela, który odpędził nas dzisiaj od bram grodu swojego.

Ucieszył się ogromnie Piast na te słowa, bo były to jego najtajniejsze myśli, skryte w głębinie serca, których jednak dla wielkiego ubóstwa swego nie śmiał nawet wypowiedzieć.

Po cóż zwlekać? Za radą więc i zachętą gości pan, ich książę i jego wszyscy współbiesiadnicy zaproszeni zostali przez kmiotka Piasta, a książę zaproszony, wcale nie uważał sobie za ujmę zajść do swojego wieśniaka. Jeszcze bowiem księstwo polskie nie było tak wielkie, ani też książę kraju nie wynosił się jeszcze taką pychą i dumą i nie występował tak okazale, otoczony tak licznym orszakiem wasali. Skoro więc urządzono zwyczajową ucztę i pod dostatkiem przyrządzono wszystkiego, goście owi postrzygli chłopca i nadali mu imię Siemowita — na wróżbę przyszłych losów.

A nieznani wędrowcy, pożegnawszy po uczcie wszystkich biesiadników, błogo. sławili raz jeszcze Piastowej zagrodzie i podążyli w dalszą podróż. Skąd przybyli dokąd się udali? — tego nie dowiedział się nikt ani wówczas, ani później.

Tylko gościom Piastowym, którzy spoglądali za odchodzącymi, zdało się, że wokół głów wędrowców błyszczały złociste aureole, a u ramion wyrosły im wielkie białe skrzydła. Były to jednak zapewne szerokie kryzy słomianych kapeluszy i białe poły płóciennych płaszczy powiewające na wietrze.

Dziwili się wszyscy zaproszeni, a wśród nich i sam książę Popiel, skąd u ubogiego kmiecia Piasta taka obfitość jadła i napoju? Bo chociaż ucztujących była pełna świetlica i pełen dziedziniec przed chatą, to jednak nikomu nie zabrakło ni chleba, ni mięsiwa, ani też piwa czy miodu.

Dziękowali więc ubogiemu oraczowi za gościnność i wróżyli wielką przyszłoś postrzyżonemu Siemowitowi.

 

źródło: "O Popielu, którego myszy zjadły oraz inne podania i legendy wielkopolskie" (Wyd. Poznańskie, 1984)


Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Jak wiecie, w miniony weekend odbył się Wielki Zlot Słowian w Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy. Prezentujemy relację przygotowaną przez TV Gniezno z tego wydarzenia. Kto był, tego prosimy o krótki komentarz i wrażenia:)
Obrazek
II Wielki Zlot Słowian - Tv Gniezno Za nami rocznica chrztu Polski. Tym razem na Wielkim Zlocie Słowian sięgnięto po przedchrześcijańskie historie naszych ziem. Skansen na Lednicy zamienił się w obozowisko kultury słowiańskiej. - Poniedziałek, 26.06.2017 14:25
2017-06-27T09:37:04+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Już w po raz IX w Biskupinie odbędzie się Biskupiński Turniej Łuczniczy. W dniach 8 i 9 lipca na terenie rezerwatu archeologicznego uczestnicy zmierzą się w widowiskowych pojedynkach oraz można będzie posłuchać ciekawych prelekcji. Do zobaczenia 2017-06-26T09:16:13+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Zachęcamy do obejrzenia krótkiej foto-relacji z sobotnie Nocy Kupały, która odbyła się w Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy ramach II Wielkiego Zlotu Słowian.
Obrazek
Fundacja Scena Pobiedziska Podczas Zlotu odbyło się widowisko którego autorem i reżyseram jest Andrzej Pieczyński w wykonaniu grupy młodych aktorów....pełne przesłania dla nas wszystkich...

autorem reportażu jest młody fotograf Filp Deskur Deska
2017-06-26T04:22:45+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski WIELKI Zlot Wojów zbliża się WIELKIMI krokami :) Zapraszamy na Lednicę!
Obrazek
II Wielki Zlot Słowian zlot odbędzie na terenie Małego Skansenu i w jego bezpośrednim otoczeniu

PROGRAMU WIELKIEGO ZLOTU SŁOWIAN 2017

23.06.2017 Piątek
Dzień organizacyjny

➢ Od godz. 12:00 – rejestracja uczestników zlotu (Biuro zlotu)
➢ 13:00 – 14:30 – Zwiedzanie wystawy „Pod niebem średniowiecza” (MPP)
➢ Godz. 15:00 do 19:00 – uruchomienie placu zabaw dla dzieci
➢ Godz. 18:00 - OTWARCIE PODGRODZIA wraz z uroczystym wciągnięciem flagi WZS na maszt
➢ Godz. 18:00 do 24:00 – uruchomienie punktów gastronomicznych (znajdujących się poza małym skansenem)
➢ Godz. 22:00 – kino nocne na podgrodziu: „miłość na ekranie”


24.06.2017 Sobota
„Noc Kupały – noc ognia i wody”

➢ Godz. 10:00 – Otwarcie zlotu (podgrodzie)
➢ Od godz. 10:00 do 16:00 – pokazy, prezentacje i warsztaty rzemieślnicze (podgrodzie)
➢ Godz. 10:00 – 18:00 – powstanie wioski słowiańskiej – Zagroda Garncarza i Osada Rybacka
➢ Godz. 10:00 – 18:00 – uruchomienie placu zabaw dla dzieci
➢ Godz. 10:00 – 24:00 – uruchomienie punktów gastronomicznych
➢ Godz. 15:00 – konferencja prasowa
➢ Od 16:00 – 17:00 Gra terenowa: Po kniejach i chaszczach brykamy i kwiatu paproci szukamy! (cz.I)
➢ 17:00 – 18:30 Bajanie o regionie Tadka Panowicza
➢ 17:00 – 18:00 Warsztaty zielarskie (tworzenie mikstur miłosnych)
➢ 17:00 – 18:00 „Rendez Vous w ciemno”, „Zmysłowe kalambury” (konkursy)
➢ 18:00 – 19:00 „Szybkie randkowanie” (zabawa)
➢ 18:00 – 19:00 Wokół „Sztuki Kochania” Michaliny Wisłockiej (dyskusja)
➢ 18:00 – 21:00 Miłosne wróżby
➢ 18:00 – 21:00 Warsztaty: Symbol Magicznej Nocy – wianek (konkurs)
➢ 19:00 – 20:00 Gra terenowa: Po kniejach i chaszczach brykamy i kwiatu paproci szukamy! (cz.II)
➢ 19:00 - 20:00 - Koncert zespołu SameSuki
➢ 20:00 - 21:00 – Koncert zespołu Good Staff
➢ 21:00 – 22:30 – Koncert zespołu Czeremszyna
➢ 22:30 – Wielkopolskie Wici – pierścień ognisk wokół jeziora Lednica
➢ 23:00 – 00:01 - Widowisko jedyna taka noc pt, "Dadźbogowa noc”


25.06.2017 niedziela
Dzień zakończenia

➢ 10:00 – 15:00 – pokazy, prezentacje i warsztaty rzemieślnicze na podgrodziu
➢ 12:00 – 13:00 – Baśnie Słowiańskie dla dzieci
➢ 12:00 – 14:00 – Bajanie o regionie Tadka Panowicza
➢ 10:00 – 16:00 – plac zabaw dla dzieci
➢ 10:00 – 16:00 – wioska słowiańska Zagroda Garncarza i Osada Rybacka
➢ 10:00 – 16:00 – gastronomia
➢ 14:00 – 15:00 – koncert zespołu DZIWOLUDY
➢ 15:00 – 16:00 – koncert zespołu C MAJOR SEVEN - zamknięcie Zlotu

Organizatorzy zastrzegają możliwość korekty godzinowej i programowej Zlotu.
2017-06-22T15:14:59+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Gród Pobiedziska dba o to aby nie nudzić się podczas wakacji. Zapraszamy na cykl warsztatów wakacyjnych, które cieszą się bardzo dużym zainteresowaniem. Nie dziwne, bo warto! Sława! :)
Obrazek
Gród Pobiedziska Wakacyjne Warsztaty Grodowe już dostępne. Poniżej szczegółowy harmonogram zajęć:

1.Machiny Oblężnicze

- żywa lekcja historii na temat machin oblężniczych, znajdujących się w Grodzie Pobiedziska
- strzelania z machin miotających w asyście instruktora
- przerwa na przekąskę,
- budowa średniowiecznego Trebusza połączona z jego bojowym przestrzeleniem
- przerwa obiadowa

2. Potwornik Słowiański

- żywa lekcja historii na temat stworków i potworów słowiańskich
- malowanie ulubionego potwora techniką dowolną
- przerwa na przekąskę
- robienie amuletów chroniących przed potworami
- przerwa obiadowa
- tworzenie klatek i zapór obronnych przed potworami słowiańskimi, które chcą zaatakować domostwo.

3. Kuchnia Słowiańska

- zapoznanie się z wczesnośredniowiecznym sprzętem kuchennym
- przedstawienie najciekawszych średniowiecznych przepisów oraz półproduktów wykorzystywanych do przyrządzania potraw
- przerwa na przekąskę
- za pomocą półproduktów przygotowujemy biesiadną strawę, wykorzystując do tego celu kotły, patelnie, ruszt oraz blachy do robienia podpłomyków
- biesiada odbędzie się przy pięknie przystrojonym średniowiecznym stole - ozdoby będziemy zbierać sami
- każdy uczestnik przygotuje specjalny, biesiadny średniowieczny przepis do grodowej księgi kucharskiej .

4. Młoda Drużyna Wojów

- żywa lekcja historii we wczesnośredniowiecznej zbrojowni (zbroje, topory, miecze, włócznie, pancerze i hełmy)
- trening posługiwania się tarczą i mieczem
- przerwa na przekąskę
- tworzenie formacji ściany z tarcz oraz formacji w klin
- przerwa obiadowa
- Przygotowania proporca młodej drużyny

5 Gry i zabawy średniowieczne

- dostajemy mapkę i wyruszamy w teren podzieleni na kilka drużyn, w terenie poszukujemy znaków, wszystkie odnalezione wskazówki dadzą nam klucz do rozwiązania tajemniczej zagadki
- przerwa na przekąskę
- turnieje zręcznościowe: łuk, strzelanie z mini kuszy, pluteja
- turnieje koordynacyjne i umysłowe: zapamiętywanie nazw przedmiotów, średniowieczne gry planszowe, utrzymywanie koordynacji ruchowej
- przerwa obiadowa
- poszukiwania zaginionej skrzyni BOBAKA

6. Motanki - Słowiański Lalki Dobrych Życzeń

- czym są i skąd się wzięły, czy były magiczne?
- farbowanie wełny i innych materiałów
- przerwa na przekąskę
- wyrób motanek - jest to przede wszystkim dobra zabawa, pozostawiająca dzieci w skupieniu, do wyrobu motanek nie używamy igieł, kleju czy też taśm.
- przerwa obiadowa
- zamykanie dobrych życzeń w motankach

7. Magiczny Zielnik i Księga Czarów

- o Słowianach, magicznych ziołach i ich cudownych właściwościach
- zasiewanie wybranych ziół do grodowego zielnika (każdy uczestnik oznaczy swoją sadzonkę, aby w przyszłości mógł zobaczyć co z niej wyrasta)
- przerwa na przekąskę
- praca z ziołami suszonymi, przygotowywanie kompozycji ziół służących do ochrony domostwa i magicznych kompozycji szczęścia, mądrości oraz nauki.
- przerwa obiadowa
- wiemy już prawie wszystko o ziołach lecz nasza księga czarów i zaklęć w dalszym ciągu jest pusta. Przygotujemy zatem magiczne eliksiry zdrowia, szczęścia, siły, mądrości i bogactwa

8. Biżuteria i Ozdoby dla Wojowników i Dam Dworu

- o wczesnośredniowiecznej biżuterii, szlachetnych kruszcach oraz kamieniach szlachetnych słów kilka
- symbolika magiczna biżuterii we wczesnym średniowieczu
-przerwa na przekąskę
- przygotowujemy własnoręcznie barwniki naturalne, dzięki którym nasze ozdoby będą jeszcze bardziej efektowne (barwniki robione np. z obierek cebuli czy czarnego bzu). Następnie farbujemy materiały, kamienie, słomę czy wełnę
-przerwa na obiad
- rozpoczynamy warsztaty naszego rękodzieła, mamy do dyspozycji koraliki, kamienie, rzemienie, sznury, skóry i rozmaite materiały, poruszamy wyobraźnię i zaczynamy tworzyć ozdoby i biżuterię
- prezentacja biżuterii

9. Warsztaty Łucznicze

- dlaczego łucznictwo odgrywało tak ważną rolę w okresie wczesnego średniowiecza,
- wyposażenie łucznika
- podstawowa nauka posługiwania się łukiem historycznym
- przerwa na przekąskę
- szkolenie jest grupowe oraz indywidualne,
- przerwa obiadowa
- turniej łuczniczy
2017-06-21T05:29:15+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Łączymy się dzisiaj w bólu i smutku ze wspólnotą benedyktyńską z Lubinia, która utraciła niezwykle wartościową postać. Zmarł Ojciec Karol Meissner, miał 90 lat.
Obrazek
Karol Meissner nie żyje. Zmarł benedyktyn i przyjaciel o. Góry Nie żyje o. Karol Meissner, benedyktyn z Lubinia. Lekarz wykształcenia, autor publikacji poświęconych małżeństwu i rodzinie. Był przyjacielem o. Góry.
2017-06-20T12:15:47+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Już w najbliższy weekend najkrótsza noc w roku! Jak co roku zapraszamy na wyjątkową, słowiańską noc Kupały w Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy. Widzimy się w sobotę!
Obrazek
Noc Kupały w Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy Noc Kupały znana również pod nazwą nocy kupalnej, kupalnocką, kupałą – było to słowiańskie święto związane z letnim przesileniem Słońca, obchodzone zawsze w czasie najkrótszej nocy w roku. To święto ognia, wody, słońca i księżyca, urodzaju, płodności, radości a przede wszytskim miłości! W Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy będzie już 48 edycja!
Całości imprezy bedzie towarzyszył II Wielki Zlot Słowian. Dlatego też warto zapoznać się z programem Zlotu, który zaczyna się w przeddzień Nocy Kupały i kończy dzień po (23-25.06.).
Śledź nasze wydarzenie a każdego dnia dowiesz się kolejnych nowości! :) Zapraszamy już dziś! Spędź z nami ten wyjątkowy czas!
PROGRAM: 24.06.2017 Sobota
„Noc Kupały – noc ognia i wody”

➢ Godz. 10:00 – Otwarcie zlotu (podgrodzie)
➢ Od godz. 10:00 do 16:00 – pokazy, prezentacje i warsztaty rzemieślnicze (podgrodzie)
➢ Godz. 10:00 – 18:00 – powstanie wioski słowiańskiej
➢ Godz. 10:00 – 18:00 – uruchomienie placu zabaw dla dzieci
➢ Godz. 10:00 – 24:00 – uruchomienie punktów gastronomicznych
➢ Godz. 15:00 – konferencja prasowa
➢ Godz. 15:30 – czas dla zespołów na nastrojenie ;) nastrajać się będziemy wszyscy
➢ Od 16:00 – 17:00 Gra terenowa: Po kniejach i chaszczach brykamy i kwiatu paproci szukamy! (cz.I)
➢ 17:00 – 18:00 Warsztaty zielarskie (tworzenie mikstur miłosnych)
➢ 17:00 – 18:00 „Rendez Vous w ciemno”, „Zmysłowe kalambury” (konkursy)
➢ 18:00 – 19:00 „Szybkie randkowanie” (zabawa)
➢ 18:00 – 19:00 Wokół „Sztuki Kochania” Michaliny Wisłockiej (dyskusja)
➢ 18:00 – 21:00 Miłosne wróżby
➢ 18:00 – 21:00 Warsztaty: Symbol Magicznej Nocy – wianek (konkurs)
➢ 19:00 – 20:00 Gra terenowa: Po kniejach i chaszczach brykamy i kwiatu paproci szukamy! (cz.II)
➢ 19:00 - 20:00 - Koncert zespołu SameSuki
➢ 20:00 - 21:00 – Koncert zespołu Good Staff
➢ 21:00 – 22:30 – Koncert zespołu Czeremszyna
➢ 22:30 – Wielkopolskie Wici – pierścień ognisk wokół jeziora Lednica
➢ 23:00 – 00:01 - Widowisko „Jedyna taka noc…..”
2017-06-20T06:01:03+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Inowrocław zamienił w się w średniowieczną krainę... 2017-06-08T15:15:27+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Jarmark Kujawski w ramach Dni Inowrocławia rozpoczęty. Z niecierpliwością czekamy na godz. 16 - na start Pikniku Średniowiecznego. Tymczasem zapraszamy na stoisko :) 2017-06-08T10:43:58+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Zachęcamy do wzięcia udziału w ciekawej inicjatywie Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie. Plenerowy oddział otwarty będzie dla wszystkich zainteresowanych już w najbliższą sobotę.
Obrazek
Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie Chcecie zobaczyć jak wyglądało życie 1000 lat temu? Odwiedźcie nas w najbliższą sobotę… na wyspie na jeziorze Jelonek! To tam na kilka dni otwieramy “oddział” naszego Muzeum. Czekamy na Was wszystkich 10 czerwca od godz. 10.00-17.00 .
2017-06-08T07:28:30+0000

Zapisz się na newsletter