GNIEZNO - Archikatedra Gnieźnieńska - Bazylika Prymasowska Wniebowzięcia NMP

Katedra królów i św. Wojciecha
„Nie ma bodaj Polaka, który nie słyszał o Gnieźnie. Już na samo wspomnienie tego prastarego grodu serce polskie żywiej bić poczyna, bo według podań i tego co stare piszą kroniki, jest to jakoby kolebka narodu polskiego” - to cytat z wydanego w 1909 roku nakładem i czcionkami Drukarni i Księgarni św. Wojciecha „Przewodnika po Poznaniu i Wielkim Księstwie Poznańskim”. O początkach Gniezna opowiada legenda o trzech słowiańskich braciach: Lechu, Czechu i Rusie, którzy poszukując ziemi, na której mogliby się osiedlić dotarli do rozległej doliny położonej wśród pagórków i jezior. Lech spostrzegł odpoczywającego w gnieździe orła i powiedział do braci: Tu zbuduję swój gród i nazwę go Gniezdnem, a orła białego przyjmuję za godło. Plemię Lecha osiadło więc w tym miejscu, a pozostali bracia podążyli dalej: Czech na południe, a Rus na wschód od siedziby Lecha. To z Gniezna na wyprawę misyjną wyruszył św. Wojciech, to tu, do grobu św. Wojciecha przybył cesarz niemiecki Otto III, a podczas Zjazdu Gnieźnieńskiego w 1000 roku ogłoszono decyzję papieża o utworzeniu w Gnieźnie metropolii kościelnej oraz podległych jej biskupstw: w Krakowie, Wrocławiu i Kołobrzegu. W katedrze gnieźnieńskiej, na przestrzeni czterech stuleci odbyły się koronacje pięciu władców Polski: w 1025 roku Bolesława Chrobrego i jego syna Mieszka II; później - mimo iż w roku 1038, po spustoszeniu miasta podczas najazdu czeskiego Kazimierz Odnowiciel przeniósł stolicę do Krakowa - Bolesława Śmiałego, Przemysła II i Wacława II. Od soboru w Konstancji w 1418 roku do 1992 roku i ponownie od 2006 roku arcybiskupi gnieźnieńscy piastują godność prymasa Polski.

Znawcy topografii Gniezna twierdzą, że podobnie jak Rzym miasto położone jest na siedmiu wzgórzach. Na jednym z nich, Wzgórzu Lecha, zwanym też Górą Królewską, w miejscu gdzie już VIII wieku istniał gród, znajduje się katedra - Bazylika Prymasowska Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Jest to kościół gotycki, którego budowę rozpoczęto w drugiej połowie XIV wieku w miejscu dawniejszych świątyń romańskich. Relikty romańskie pierwszych świątyń obejrzeć można w podziemiach bazyliki, tam też znajduje się najstarszy zabytek pisany w Polsce – gipsowa płyta nagrobna pochodząca z 1006 roku. Licznych turystów zachwycają sławne Drzwi Gnieźnieńskie zwane również Porta Regia (Drzwi królewskie), jeden z ważniejszych zabytków plastyki romańskiej w Europie. Odlane z brązu drzwi wykonano zapewne w Polsce około 1170 roku, a ich niezwykłość polega nie tylko na wartości artystycznej, ale również na ideowym przekazie. Na każdym ze skrzydeł umieszczono po dziewięć płaskorzeźb ze scenami figuralnymi. Na lewych drzwiach przedstawiono życie św. Wojciecha przed przybyciem do Polski: narodziny i kąpiel niemowlęcia, złożenie chorego dziecka na ołtarzu i ofiarowanie go do stanu kapłańskiego, oddanie Wojciecha do szkoły katedralnej w Magdeburgu, wypędzenie demona z opętanego, widzenie senne Wojciecha, oskarżenie Żydów o sprzedawanie chrześcijan w niewolę, cud z dzbankiem w rzymskim klasztorze na Awentynie. Prawe drzwi przedstawiają sceny związane z działalnością misyjną: przybycie św. Wojciecha do kraju Prusów, chrzest nawróconego Prusa, kazanie do Prusów, mszę św. odprawianą przez Radzyma Gaudentego, męczeńską śmierć Wojciecha, wystawienie zwłok owiniętych w całun, wykupienie zwłok przez Bolesława Chrobrego, sprowadzenie zwłok do Gniezna, złożenie ciała do grobu w katedrze w Gnieźnie.

Do naw bocznych i obejścia ołtarza przylega 14 kaplic z marmurowymi portalami, zamkniętymi kratami stanowiącymi najpiękniejszy zestaw monumentalnych, pochodzących z XV do XVIII wieku, krat w Polsce. W środkowej części prezbiterium, pod ozdobnym baldachimem barokowej konfesji, znajdują się relikwie św. Wojciecha umieszczone w srebrnej trumnie. Do grobu Świętego pielgrzymowali wielcy tego świata; w 1997 roku (z okazji 1000-lecia śmierci św. Wojciecha) papież Jan Paweł II spotkał się tu z prezydentami siedmiu państw Europy, inicjując kolejne zjazdy gnieźnieńskie. W wygłoszonej homilii Ojciec Święty powiedział iż przybył do Gniezna by "(...) znów modlić się przy relikwiach św. Wojciecha, które są największym skarbem naszego narodu".

Obok bazyliki znajduje się Archiwum Archidiecezjalne; jego zasób liczy obecnie około 2 500 metrów bieżących archiwaliów i książek, w tym około 80 000 samych książek - blisko 1100 pozycji to rękopisy pergaminowe bądź papierowe, w tym ponad 200 średniowiecznych. Wśród zgromadzonych zabytków są między innymi: pochodzący z Reims we Francji pergaminowy rękopis Ewangeliarza z IX wieku, tzw. Złoty Kodeks Gnieźnieński (Codex Aureus Gnesnensis) - spisany złotem ewangeliarz z XI wieku, bulla Innocentego II z 1136 roku, zawierająca 410 polskich nazw geograficznych oraz imion i nazwisk, Ewangeliarz kruszwicki (Evangeliarum Crusviciense) z XII wieku czy Biblia z 1414 roku - bogato zdobiona setkami miniaturek w inicjałach.

O roli Katedry Gnieźnieńskiej w wydarzeniach, które w czasach pierwszych Piastów w szczególny sposób zaważyły historii Polski, przypomina doroczna impreza plenerowa "Koronacja Królewska" odbywająca się w ramach Królewskiego Festiwalu Artystycznego w Gnieźnie.

„Nie ma bodaj Polaka, który nie słyszał o Gnieźnie. Już na samo wspomnienie tego prastarego grodu serce polskie żywiej bić poczyna, bo według podań i tego co stare piszą kroniki, jest to jakoby kolebka narodu polskiego” Normal 0 21 false false false PL X-NONE X-NONE

Galeria zdjęć

Lokalizacja


Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Majówka nie musi trwać 3 dni...😊☀️
Obrazek
Muzeum Archeologiczne w Biskupinie Wielkimi krokami zbliża się otwarcie sezonu turystycznego! Tradycyjnie już rozpoczniemy go hucznie, czyli długim weekendem majowym, który u nas potrwa aż 9 dni‼️ "Archeologiczna wiosna" - od 28.04 do 06.05! 🌷

Jeżeli jesteście ciekawi co jeszcze przygotowaliśmy dla Was w tym roku, zajrzyjcie na nasza stronę internetową, do zakładki "kalendarium".

http://www.biskupin.pl/kalendarz-imprez/
2018-04-17T08:52:07+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Dziś 17 kwietnia 2018 roku, imieniny obchodzą Jakub, Józef, Katarzyna i ... Radociech🎂. Jest to imię pochodzenia starosłowiańskiego, złożone z członu Rado- ( "być zadowolonym, chętnym, cieszyć się) oraz członu -ciech ("cieszyć"). Może ono oznaczać "tego, który chętnie się cieszy". Znacie jakiegoś Radociecha? :) 😆 2018-04-17T06:00:00+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski 📢📢📢 Już w przyszły weekend Gród Pobiedziska z przytupem otwiera sezon 2018💥💥💥 Przypominamy o piastowskim wiecu i idealnym pomyśle na weekendową wycieczkę.⚔
Obrazek
Gród Pobiedziska Jeszcze tydzień i startujemy z II WIECEM PIASTOWSKIM W GRODZIE POBIEDZISKA.
Skansen Miniatur zapewnia mnóstwo atrakcji i zaprasza na uroczyste rozpoczęcie sezonu w sobotę 21.04
Szczegółowy harmonogram w linku.
Sława :)
https://www.facebook.com/events/2014051235484225/
2018-04-15T06:00:00+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Zapowiada się piękny weekend☀☀☀ Ekipa z @naszeszlaki zaprasza tym razem na Wzgórze Lecha do Gniezna⛪ Krótki artykuł do porannej kawy☕, potem praca, a potem ...w drogę... 🚙🚁🚆🛴✈🚣‍♂🏍🚌🚀
Obrazek
Gniezno - pierwsza stolica Polski | Nasze Szlaki - W drodze przez świat Gniezno – Oficjalnie najstarsze miasto w Polsce oraz jej pierwsza stolica. Niewiele jest miejsc mogących pochwalić się tak bogatą historią jak to niewielki miasto z Wielkopolski. W świadomości Polaków jest ono nierozerwalnie związane z początkiem naszego państwa. Lech, Czech i Rus Wszys...
2018-04-13T06:00:00+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Bądźcie na bieżąco z tym co przygotowuje w sezonie Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy. Wystarczy polubić stronę zespołu edukacyjnego i już żadna z ciekawych inicjatyw Cię nie ominie. Zachęcamy dawać łapkę! 👍👍👍
Obrazek
Edukacja na Lednicy - Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy Kierownictwo Działu Edukacji Muzealnej dokonuje inspekcji terenowej przed rozpoczęciem sezonu. Równocześnie wraz z całym edukacyjnym zespołem witamy się z Wami na naszej fejsbukowej stronie - znajdziecie tu najświeższe informacje o naszych działaniach i planach w Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy (i nie tylko).

Z wiosennym i piątkowym pozdrowieniem,
Wasz DEM

P.S. Już tylko dziewięć dni!
2018-04-07T05:07:20+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Przygotowując się do "Weekendu na Szlaku Piastowskim", czas na przypomnienie sobie legend....np.o Królu Popielu. A Wy jakie znacie legendy słowiańskie?
Obrazek
Król Popiel Przed wiekami, nad wodami Gopła wznosił się warowny, potężny gród Kruszwica. Rządził tu król Popiel, który był bardzo zły i okrutny.
2018-04-06T11:24:19+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Początek wiosny to również początek sezonu turystycznego w Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy. Zachęcamy do wizyty i do obejrzenia krótkiego filmu o podwalinach państwa Mieszka I zrealizowanego na terenie obiektu.
Obrazek
Wielka wojna przodków Mieszka I Okres dynamicznego rozwoju rozpoczął się od VII wieku. Od 940 roku tworzy się nowy system sieci grodów, rozbudowywany przez poprzedników Mieszka - mówi prof....
2018-04-05T07:02:54+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Trochę historii o największej romańskiej świątyni w Polsce - Rotunda Świętego Prokopa w Strzelnie
Obrazek
Strzelno - Rotunda Świętego Prokopa Zapraszamy do zwiedzenia Rotundy Świętego Prokopa w Strzelnie. Jest to jeden z najstarszych i najcenniejszych zabytków w Polsce i na świecie. Film o Bazylice...
2018-03-29T12:16:11+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski W wolny, świąteczny weekend warto wybrać się na wycieczkę na Szlak Piastowski. Zachęcamy do lektury ciekawej relacji ze zwiedzania Ostrowa Tumskiego w Poznaniu. Gratulacje dla Brama Poznania za pozytywne opinie o ich pracy. Dziękuję zespołowi @naszeszlaki za nadesłanie artykułu.
Obrazek
Ostrów Tumski i Brama Poznania – czyli wyprawa do miejsca, gdzie zaczęła się Polska Ostrów Tumski niby niepozorna piaszczysta wysepka, jedna z wielu które w dawnych czasach oblewane były wodami Warty, a jednak miejsce wyjątkowe. To właśnie tutaj założono jeden z pierwszych grodów, który w połączeniu z sąsiadującymi ośrodkami władzy z biegiem lat przeistoczył się w...
2018-03-29T07:59:51+0000

Zapisz się na newsletter