GNIEZNO - Archikatedra Gnieźnieńska - Bazylika Prymasowska Wniebowzięcia NMP

Katedra królów i św. Wojciecha
„Nie ma bodaj Polaka, który nie słyszał o Gnieźnie. Już na samo wspomnienie tego prastarego grodu serce polskie żywiej bić poczyna, bo według podań i tego co stare piszą kroniki, jest to jakoby kolebka narodu polskiego” - to cytat z wydanego w 1909 roku nakładem i czcionkami Drukarni i Księgarni św. Wojciecha „Przewodnika po Poznaniu i Wielkim Księstwie Poznańskim”. O początkach Gniezna opowiada legenda o trzech słowiańskich braciach: Lechu, Czechu i Rusie, którzy poszukując ziemi, na której mogliby się osiedlić dotarli do rozległej doliny położonej wśród pagórków i jezior. Lech spostrzegł odpoczywającego w gnieździe orła i powiedział do braci: Tu zbuduję swój gród i nazwę go Gniezdnem, a orła białego przyjmuję za godło. Plemię Lecha osiadło więc w tym miejscu, a pozostali bracia podążyli dalej: Czech na południe, a Rus na wschód od siedziby Lecha. To z Gniezna na wyprawę misyjną wyruszył św. Wojciech, to tu, do grobu św. Wojciecha przybył cesarz niemiecki Otto III, a podczas Zjazdu Gnieźnieńskiego w 1000 roku ogłoszono decyzję papieża o utworzeniu w Gnieźnie metropolii kościelnej oraz podległych jej biskupstw: w Krakowie, Wrocławiu i Kołobrzegu. W katedrze gnieźnieńskiej, na przestrzeni czterech stuleci odbyły się koronacje pięciu władców Polski: w 1025 roku Bolesława Chrobrego i jego syna Mieszka II; później - mimo iż w roku 1038, po spustoszeniu miasta podczas najazdu czeskiego Kazimierz Odnowiciel przeniósł stolicę do Krakowa - Bolesława Śmiałego, Przemysła II i Wacława II. Od soboru w Konstancji w 1418 roku do 1992 roku i ponownie od 2006 roku arcybiskupi gnieźnieńscy piastują godność prymasa Polski.

Znawcy topografii Gniezna twierdzą, że podobnie jak Rzym miasto położone jest na siedmiu wzgórzach. Na jednym z nich, Wzgórzu Lecha, zwanym też Górą Królewską, w miejscu gdzie już VIII wieku istniał gród, znajduje się katedra - Bazylika Prymasowska Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Jest to kościół gotycki, którego budowę rozpoczęto w drugiej połowie XIV wieku w miejscu dawniejszych świątyń romańskich. Relikty romańskie pierwszych świątyń obejrzeć można w podziemiach bazyliki, tam też znajduje się najstarszy zabytek pisany w Polsce – gipsowa płyta nagrobna pochodząca z 1006 roku. Licznych turystów zachwycają sławne Drzwi Gnieźnieńskie zwane również Porta Regia (Drzwi królewskie), jeden z ważniejszych zabytków plastyki romańskiej w Europie. Odlane z brązu drzwi wykonano zapewne w Polsce około 1170 roku, a ich niezwykłość polega nie tylko na wartości artystycznej, ale również na ideowym przekazie. Na każdym ze skrzydeł umieszczono po dziewięć płaskorzeźb ze scenami figuralnymi. Na lewych drzwiach przedstawiono życie św. Wojciecha przed przybyciem do Polski: narodziny i kąpiel niemowlęcia, złożenie chorego dziecka na ołtarzu i ofiarowanie go do stanu kapłańskiego, oddanie Wojciecha do szkoły katedralnej w Magdeburgu, wypędzenie demona z opętanego, widzenie senne Wojciecha, oskarżenie Żydów o sprzedawanie chrześcijan w niewolę, cud z dzbankiem w rzymskim klasztorze na Awentynie. Prawe drzwi przedstawiają sceny związane z działalnością misyjną: przybycie św. Wojciecha do kraju Prusów, chrzest nawróconego Prusa, kazanie do Prusów, mszę św. odprawianą przez Radzyma Gaudentego, męczeńską śmierć Wojciecha, wystawienie zwłok owiniętych w całun, wykupienie zwłok przez Bolesława Chrobrego, sprowadzenie zwłok do Gniezna, złożenie ciała do grobu w katedrze w Gnieźnie.

Do naw bocznych i obejścia ołtarza przylega 14 kaplic z marmurowymi portalami, zamkniętymi kratami stanowiącymi najpiękniejszy zestaw monumentalnych, pochodzących z XV do XVIII wieku, krat w Polsce. W środkowej części prezbiterium, pod ozdobnym baldachimem barokowej konfesji, znajdują się relikwie św. Wojciecha umieszczone w srebrnej trumnie. Do grobu Świętego pielgrzymowali wielcy tego świata; w 1997 roku (z okazji 1000-lecia śmierci św. Wojciecha) papież Jan Paweł II spotkał się tu z prezydentami siedmiu państw Europy, inicjując kolejne zjazdy gnieźnieńskie. W wygłoszonej homilii Ojciec Święty powiedział iż przybył do Gniezna by "(...) znów modlić się przy relikwiach św. Wojciecha, które są największym skarbem naszego narodu".

Obok bazyliki znajduje się Archiwum Archidiecezjalne; jego zasób liczy obecnie około 2 500 metrów bieżących archiwaliów i książek, w tym około 80 000 samych książek - blisko 1100 pozycji to rękopisy pergaminowe bądź papierowe, w tym ponad 200 średniowiecznych. Wśród zgromadzonych zabytków są między innymi: pochodzący z Reims we Francji pergaminowy rękopis Ewangeliarza z IX wieku, tzw. Złoty Kodeks Gnieźnieński (Codex Aureus Gnesnensis) - spisany złotem ewangeliarz z XI wieku, bulla Innocentego II z 1136 roku, zawierająca 410 polskich nazw geograficznych oraz imion i nazwisk, Ewangeliarz kruszwicki (Evangeliarum Crusviciense) z XII wieku czy Biblia z 1414 roku - bogato zdobiona setkami miniaturek w inicjałach.

O roli Katedry Gnieźnieńskiej w wydarzeniach, które w czasach pierwszych Piastów w szczególny sposób zaważyły historii Polski, przypomina doroczna impreza plenerowa "Koronacja Królewska" odbywająca się w ramach Królewskiego Festiwalu Artystycznego w Gnieźnie.

„Nie ma bodaj Polaka, który nie słyszał o Gnieźnie. Już na samo wspomnienie tego prastarego grodu serce polskie żywiej bić poczyna, bo według podań i tego co stare piszą kroniki, jest to jakoby kolebka narodu polskiego” Normal 0 21 false false false PL X-NONE X-NONE

Galeria zdjęć

Lokalizacja


Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Zachęcamy wszystkich do urozmaicenia sobie wędrówek Szlakiem Piastowskim w województwie Kujawsko - Pomorskim. Proponujemy odwiedzić po drodze muzea biorące udział w projekcie Miasto - Ludzie - Muzea. Odwiedzając muzea biorące udział w projekcie można zbierać pieczątki i wziąć udział konkursie, który trwa do 31.08.2017 roku. Więcej informacji o projekcie: www.miastoludziemuzeum.pl 2017-07-22T08:53:29+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Pamiętacie jeszcze legendę o Popielu? Warto ją sobie przypomnieć. Najlepiej, jadąc do Kruszwicy i zwiedzając Mysią Wieżę:) 🐁🐁🐁 Więcej poczytać możecie w niedawno publikowanym artykule na rp.pl.
Obrazek
W krainie Popiela i Balladyny - Życie Kujawsko-Pomorskiego - rp.pl Wakacje to idealny okres, żeby w Kujawsko-Pomorskiem przemierzyć Szlak Piastowski i dotrzeć do obiektów z początków polskiej państwowości.
2017-07-21T07:45:48+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Jeszcze większe i jeszcze bardziej widoczne zmiany na szlaku już wkrótce. Gratulacje Wielkopolska Organizacja Turystyczna !
Obrazek
Wielkopolska Organizacja Turystyczna MAMY TO! Umowa na realizację projektu pn. „Rozwój kluczowego szlaku dziedzictwa kulturowego województwa wielkopolskiego p. „Szlak Piastowski” została DZIŚ podpisana! Wielkopolska Organizacja Turystyczna reprezentowana była przez Prezesa pana Tomasza Wiktora i Członka Zarządu panią Agnieszkę Rzempała-Chmielewską. Projekt ma wartość 6 082 621,06 PLN. Działać będziemy do końca 2018 roku. WOT zrealizuje zadania promocyjne Szlaku, a nasi Partnerzy Miasto Gniezno, Miasto Kalisz, Gmina Pobiedziska, Miasto Konin, Muzeum Regionalne Ziemi Pyzdrskiej w Pyzdrach - inwestycje w obiekty Szlaku Piastowskiego na swoim terenie. Na pewno każdy pochwali się swoimi planami! Życzmy sobie wspólnego sukcesu 😀👍
2017-07-20T12:39:39+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Nie zapominajcie, że na Szlaku Piastowskim mamy wiele z najatrakcyjniejszych zabytków w Polsce - tych wpisanych na listę Pomników Historii. W ramach przedweekendowej inspiracji prezentujemy Wam krótkie filmy o nich i zachęcamy do odwiedzin. Ruszajcie na szlak! 🛳🏎🚈🚌🚀🚠
Obrazek
Pomniki Historii odc. 15 - Ląd nad Wartą Pomniki Historii to filmy przygotowane przez Narodowy Instytut Dziedzictwa we współpracy z TVP Kultura.
2017-07-20T10:30:25+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Weekend na Pałukach? Wypoczynek nad jeziorem? Może spływ kajakowy? A w sobotę festyn cysterski w Wągrowcu. O 17:00 oficjalne otwarcie imprezy. Zapraszamy!!!
Obrazek
Muzeum Regionalne w Wągrowcu 20 lipca (w sobotę) klucze do bram miasta zostaną przekazane w ręce symbolicznego opata Jakubowego grodu.
XVI WĄGROWIECKI FESTYN CYSTERSKI - szczegółowy program jest dostępny na www.opatowka.pl, w lokalnych mediach i na plakatach.
2017-07-18T07:50:23+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski W najbliższą sobotę po raz kolejny, tym razem jubileuszowy, odbędzie się Festyn Cysterski w Wągrowcu 🎉🎉🎉. Teren przy klasztorze Paulinów ożyje, a na odwiedzających czekać będą liczne atrakcje. Zachęcamy, zapraszamy! 🎪 🏹 🥁 2017-07-17T09:07:02+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski W szóstej edycji Paszportu Turystycznego w województwie kujawsko-pomorskim promujemy także Szlak Piastowski! Zachęcamy do udziału w akcji! 2017-07-14T13:56:06+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Przez całe wakacje można oglądać wystawę historyczno-edukacyjną pn. "Jak Mieszko swój chrzest przyjmował". Serdecznie zapraszamy do Strzelna! Wystawa będzie dostępna aż do 30 września. Polecamy. 2017-07-11T21:54:30+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Co roku, w lipcu, spotykamy się oczywiście w Gieczu! Tym razem bajanie o Piastach dotyczyć będzie Św Wojciecha. Zapraszamy!
Obrazek
Droga Wojciecha W niedzielne popołudnie 16 lipca zapraszamy na kolejną, piątą już (maleńki jubileusz :) ) edycję naszego cyklu pikników historyczno-edukacyjnych „Letnie o Piastach bajanie…”. Po zrealizowanych wcześniej inscenizacjach „Czechy idą!”, „Wygnanie Ody”, „Legenda Dynastii” i „Chrzest Władcy”, przyszedł czas na zmierzenie się z barwnym życiem św. Wojciecha. Do wyboru tematu tegorocznej inscenizacji sprowokowała nas przypadająca w tym roku 1020 rocznica jego męczeńskiej śmierci. „Droga Wojciecha” - nasza tegoroczna inscenizacja z pewnością przybliży Wam postać świętego, jego miejsce w świecie ówczesnych gier politycznych oraz jego niezwykłą konsekwencję, za sprawą której zakończył swoje życie jako męczennik, stając się jednym z najdoskonalszych wzorów męstwa i świętości. Scenariusz inscenizacji przygotował współpracujący z nami od lat Sławomir Radbor Uta oraz Michał Ostrowski (Mohort – Pokazy Historyczne).
Tego popołudnia, jeszcze przed inscenizacją, wchłonie nas świat wczesnego średniowiecza. Od godz. 14-tej nasza osada zaludni się mieszkańcami. Z całej Polski przybędą do nas grupy rekonstrukcyjne, które przy swoich gospodarstwach zajmować się będą różnego rodzaju wytwórczością i bardzo chętnie wprowadzą wszystkich zainteresowanych w tajniki swych rzemiosł. A najmłodsi będą mogli rozładować swą niespożytą energię podczas specjalnie dla nich przygotowanych gier i zabaw.
Dla miłośników historii przygotowaliśmy nie lada atrakcję – możliwość wysłuchania gawęd wytrawnych znawców tematu, którzy z chęcią również podyskutują z zainteresowanymi o Wojciechu jako człowieku z krwi i kości oraz jego czasach (prof. Edward Skibiński), jak też o symbolice Drzwi Gnieźnieńskich przedstawiających całe życie świętego (prof. Paweł Stróżyk). Gawędy z pewnością będą się z sobą przeplatać, i to wszystko w „przepięknych okolicznościach przyrody” naszej osady.
Jak na dobrych gospodarzy przystało staraliśmy się zadbać nie tylko o strawę dla duszy, ale i dla ciała, na pikniku będzie więc można zakupić smakowite jadło, jak i wszelakie napitki.

Serdecznie zapraszamy!!!
WSTĘP WOLNY!

PROGRAM
14.00 – 18.30
– życie codzienne we wczesnośredniowiecznej osadzie – pokazy i warsztaty rzemiosł, sztuka militarna
– gry i zabawy dla dzieci
17.00 – Drzwi gnieźnieńskie w badaniu historyka – kroki wstępne – gawęda profesora Pawła Stróżyka (IH UAM)
18.00 – Święty Wojciech w świetle źródeł historycznych – gawęda profesora Edwarda Skibińskiego (IH UAM)
19.00 – inscenizacja przedstawiająca najważniejsze wydarzenia z życia świętego Wojciecha
2017-07-10T16:26:08+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Już dziś zaplanujcie sobie czas, by w 686 rocznicę, obejrzeć inscenizację bitwy pod Płowcami, gdzie wojska krzyżackie zmierzą się z wojskami polskim pod dowództwem króla Władysława Łokietka. Inscenizacja połączona z piknikiem historycznym. Organizator: Urząd Gminy Radziejów www.ugradziejow.pl
Obrazek
XVI Inscenizacja bitwy pod Płowcami Już dziś zaplanujcie sobie czas, by w 686 rocznicę, obejrzeć inscenizację bitwy pod Płowcami, gdzie wojska krzyżackie zmierzą się z wojskami polskim pod dowództwem króla Władysława Łokietka. Inscenizacja połączona z piknikiem historycznym.



Organizator: Urząd Gminy Radziejów
www.ugradziejow.pl
2017-07-10T09:11:42+0000

Zapisz się na newsletter