GNIEZNO - Kościół Franciszkanów pw. Wniebowzięcia NMP i św. Antoniego

U braci mniejszych i błogosławionej Jolenty

W najstarszym oficjalnym dokumencie dotyczącym Polski - "Dagome Iudex", państwo Mieszka I określane jest mianem "państwa gnieźnieńskiego"; świadczy to o roli Gniezna jako stołecznego ośrodka piastowskiego. Najstarszy gród znajdował się na Wzgórzu Lecha, wokół powstały osady o charakterze otwartym. Prawa miejskie otrzymało Gniezno za czasów Władysława Odonica, prawdopodobnie w 1238 lub na początku 1239 roku. Miasto lokowano na prawie magdeburskim, na tzw. Wzgórzu Panieńskim, w miejscu osady targowej. Miasto otaczały mury obronne, przez które prowadziły trzy miejskie bramy: Poznańska, Toruńska i Pyzdrska (Warszawska). Jedyny istniejący do dziś odcinek murów miejskich znajduje się w sąsiedztwie kościoła Św. Trójcy, tam też zaznaczono przebieg nieistniejących obwarowań i miejsce gdzie stała Brama Pyzdrska. Czerwoną kostką zaznaczono też zarys ratusza stojącego dawniej na rynku. W pobliżu rynku powstał kościół i klasztor Franciszkanów; obok założono klasztor Panien Klarysek, od którego pochodzi nazwa wzgórza.

Bracia mniejsi konwentualni (franciszkanie) zostali tu sprowadzeni w połowie XIII wieku przez księcia kaliskiego i gnieźnieńskiego Bolesława Pobożnego i jego żonę Jolentę. Nieco później - dzięki fundacji księcia Przemysława II (bratanka Bolesława Pobożnego) - dobudowano również klasztor klarysek (żeńskiej gałęzi zakonu franciszkańskiego) wraz z oratorium. W klasztorze osiadła jako jedna z sióstr, wdowa po Bolesławie, Jolenta - późniejsza błogosławiona (beatyfikowana w 1834 roku) i tu w w 1304 roku, w opinii świętości zakończyła swoje doczesne życie.

Franciszkanie posługiwali w Gnieźnie nieprzerwanie do 1836 roku, gdy rząd pruski zarządził kasatę zakonu. Żeński klasztor został wyburzony przez Prusaków, natomiast zachował się barokowy budynek klasztoru męskiego, który dziś znów zajmują franciszkanie. W ciągu wieków kościół pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny był kilkakrotnie odbudowywany i przebudowywany. Gdy franciszkanie wrócili do Gniezna w 1928 roku, kościół został regotyzowany, ślady barokowej przebudowy z XVIII wieku są w jego fasadzie.

Pierwotny kościół był budowlą jednonawową; obecna nawa boczna (północna) powstała z połączenia kaplicy Klarysek i dawnego dwupoziomowego oratorium przylegającego do kościoła franciszkanów. Najstarsza część świątyni - prezbiterium - pochodzi z XIII wieku, o czym świadczy sklepienie krzyżowo-żebrowe o wczesnogotyckim charakterze, na jednym ze zworników znajduje się heraldyczny Orzeł Biały. W ramach regotyzacji kościoła, po rozebraniu barokowego sklepienia, wykonano pseudogotyckie sklepienie w nawie głównej. Przywrócono też dawne gotyckie okna z kamiennymi maswerkami. Barokowe wyposażenie wnętrza kościoła pochodzi z XVIII wieku, starszy jest obraz Matki Boskiej Pocieszenia w ołtarzu głównym, namalowany na wzór obrazu Salus Populi Romani (Ocalenie Ludu Rzymskiego) z rzymskiej bazyliki Santa Maria Maggiore. Obraz - uważany za cudowny - spowodował ustanowienie tu sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia Pani Gniezna, a w 1997 roku Jan Paweł II udekorował postacie Matki Boskiej i Dzieciątka Jezus koronami papieskimi.

W kamiennym ołtarzu nawy bocznej kościoła (dawnej kaplicy klarysek) znajduje się monumentalny relikwiarz w kształcie kościółka ze szczątkami błogosławionej Jolenty wykonany przez kolońskiego złotnika Gabriela Hermelinga w 1890 roku. Na bocznych ścianach relikwiarza umieszczono 8 scen ilustrujących życie błogosławionej. Podczas prac remontowych, w nawie głównej, tuż przed prezbiterium, odsłonięto wejście do krypty grobowej przeznaczonej na pochówek księcia Bolesława Pobożnego i jego żony Jolenty. Bolesław Pobożny, który zmarł przed dokończeniem budowy krypty został pochowany (niezgodnie ze swoją wolą) w Poznaniu; w klasztorze pochowano natomiast jego żonę. Jej grób zasłynął łaskami i cudami i pielgrzymowali do niego liczni pątnicy, wśród nich królowie Polski – Zygmunt Stary oraz Zygmunt III. Błogosławiona Jolenta jest patronką archidiecezji gnieźnieńskiej, Kalisza i Wielkopolski.

W grudniu 2015 roku po zakończeniu trwającego kilka lat remontu, odnowiony kościół franciszkanów został poświęcony przez Prymasa Polski arcybiskupa Wojciecha Polaka. W czasie remontu zaadaptowano też (przy pomocy funduszy unijnych) najstarszą zachowaną część kościoła - tzw. Syjon za ołtarzem - na ogólnodostępną bibliotekę, w której znajduje się około tysiąca starodruków.

Galeria zdjęć

Lokalizacja


Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Zachęcamy wszystkich do urozmaicenia sobie wędrówek Szlakiem Piastowskim w województwie Kujawsko - Pomorskim. Proponujemy odwiedzić po drodze muzea biorące udział w projekcie Miasto - Ludzie - Muzea. Odwiedzając muzea biorące udział w projekcie można zbierać pieczątki i wziąć udział konkursie, który trwa do 31.08.2017 roku. Więcej informacji o projekcie: www.miastoludziemuzeum.pl 2017-07-22T08:53:29+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Pamiętacie jeszcze legendę o Popielu? Warto ją sobie przypomnieć. Najlepiej, jadąc do Kruszwicy i zwiedzając Mysią Wieżę:) 🐁🐁🐁 Więcej poczytać możecie w niedawno publikowanym artykule na rp.pl.
Obrazek
W krainie Popiela i Balladyny - Życie Kujawsko-Pomorskiego - rp.pl Wakacje to idealny okres, żeby w Kujawsko-Pomorskiem przemierzyć Szlak Piastowski i dotrzeć do obiektów z początków polskiej państwowości.
2017-07-21T07:45:48+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Jeszcze większe i jeszcze bardziej widoczne zmiany na szlaku już wkrótce. Gratulacje Wielkopolska Organizacja Turystyczna !
Obrazek
Wielkopolska Organizacja Turystyczna MAMY TO! Umowa na realizację projektu pn. „Rozwój kluczowego szlaku dziedzictwa kulturowego województwa wielkopolskiego p. „Szlak Piastowski” została DZIŚ podpisana! Wielkopolska Organizacja Turystyczna reprezentowana była przez Prezesa pana Tomasza Wiktora i Członka Zarządu panią Agnieszkę Rzempała-Chmielewską. Projekt ma wartość 6 082 621,06 PLN. Działać będziemy do końca 2018 roku. WOT zrealizuje zadania promocyjne Szlaku, a nasi Partnerzy Miasto Gniezno, Miasto Kalisz, Gmina Pobiedziska, Miasto Konin, Muzeum Regionalne Ziemi Pyzdrskiej w Pyzdrach - inwestycje w obiekty Szlaku Piastowskiego na swoim terenie. Na pewno każdy pochwali się swoimi planami! Życzmy sobie wspólnego sukcesu 😀👍
2017-07-20T12:39:39+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Nie zapominajcie, że na Szlaku Piastowskim mamy wiele z najatrakcyjniejszych zabytków w Polsce - tych wpisanych na listę Pomników Historii. W ramach przedweekendowej inspiracji prezentujemy Wam krótkie filmy o nich i zachęcamy do odwiedzin. Ruszajcie na szlak! 🛳🏎🚈🚌🚀🚠
Obrazek
Pomniki Historii odc. 15 - Ląd nad Wartą Pomniki Historii to filmy przygotowane przez Narodowy Instytut Dziedzictwa we współpracy z TVP Kultura.
2017-07-20T10:30:25+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Weekend na Pałukach? Wypoczynek nad jeziorem? Może spływ kajakowy? A w sobotę festyn cysterski w Wągrowcu. O 17:00 oficjalne otwarcie imprezy. Zapraszamy!!!
Obrazek
Muzeum Regionalne w Wągrowcu 20 lipca (w sobotę) klucze do bram miasta zostaną przekazane w ręce symbolicznego opata Jakubowego grodu.
XVI WĄGROWIECKI FESTYN CYSTERSKI - szczegółowy program jest dostępny na www.opatowka.pl, w lokalnych mediach i na plakatach.
2017-07-18T07:50:23+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski W najbliższą sobotę po raz kolejny, tym razem jubileuszowy, odbędzie się Festyn Cysterski w Wągrowcu 🎉🎉🎉. Teren przy klasztorze Paulinów ożyje, a na odwiedzających czekać będą liczne atrakcje. Zachęcamy, zapraszamy! 🎪 🏹 🥁 2017-07-17T09:07:02+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski W szóstej edycji Paszportu Turystycznego w województwie kujawsko-pomorskim promujemy także Szlak Piastowski! Zachęcamy do udziału w akcji! 2017-07-14T13:56:06+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Przez całe wakacje można oglądać wystawę historyczno-edukacyjną pn. "Jak Mieszko swój chrzest przyjmował". Serdecznie zapraszamy do Strzelna! Wystawa będzie dostępna aż do 30 września. Polecamy. 2017-07-11T21:54:30+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Co roku, w lipcu, spotykamy się oczywiście w Gieczu! Tym razem bajanie o Piastach dotyczyć będzie Św Wojciecha. Zapraszamy!
Obrazek
Droga Wojciecha W niedzielne popołudnie 16 lipca zapraszamy na kolejną, piątą już (maleńki jubileusz :) ) edycję naszego cyklu pikników historyczno-edukacyjnych „Letnie o Piastach bajanie…”. Po zrealizowanych wcześniej inscenizacjach „Czechy idą!”, „Wygnanie Ody”, „Legenda Dynastii” i „Chrzest Władcy”, przyszedł czas na zmierzenie się z barwnym życiem św. Wojciecha. Do wyboru tematu tegorocznej inscenizacji sprowokowała nas przypadająca w tym roku 1020 rocznica jego męczeńskiej śmierci. „Droga Wojciecha” - nasza tegoroczna inscenizacja z pewnością przybliży Wam postać świętego, jego miejsce w świecie ówczesnych gier politycznych oraz jego niezwykłą konsekwencję, za sprawą której zakończył swoje życie jako męczennik, stając się jednym z najdoskonalszych wzorów męstwa i świętości. Scenariusz inscenizacji przygotował współpracujący z nami od lat Sławomir Radbor Uta oraz Michał Ostrowski (Mohort – Pokazy Historyczne).
Tego popołudnia, jeszcze przed inscenizacją, wchłonie nas świat wczesnego średniowiecza. Od godz. 14-tej nasza osada zaludni się mieszkańcami. Z całej Polski przybędą do nas grupy rekonstrukcyjne, które przy swoich gospodarstwach zajmować się będą różnego rodzaju wytwórczością i bardzo chętnie wprowadzą wszystkich zainteresowanych w tajniki swych rzemiosł. A najmłodsi będą mogli rozładować swą niespożytą energię podczas specjalnie dla nich przygotowanych gier i zabaw.
Dla miłośników historii przygotowaliśmy nie lada atrakcję – możliwość wysłuchania gawęd wytrawnych znawców tematu, którzy z chęcią również podyskutują z zainteresowanymi o Wojciechu jako człowieku z krwi i kości oraz jego czasach (prof. Edward Skibiński), jak też o symbolice Drzwi Gnieźnieńskich przedstawiających całe życie świętego (prof. Paweł Stróżyk). Gawędy z pewnością będą się z sobą przeplatać, i to wszystko w „przepięknych okolicznościach przyrody” naszej osady.
Jak na dobrych gospodarzy przystało staraliśmy się zadbać nie tylko o strawę dla duszy, ale i dla ciała, na pikniku będzie więc można zakupić smakowite jadło, jak i wszelakie napitki.

Serdecznie zapraszamy!!!
WSTĘP WOLNY!

PROGRAM
14.00 – 18.30
– życie codzienne we wczesnośredniowiecznej osadzie – pokazy i warsztaty rzemiosł, sztuka militarna
– gry i zabawy dla dzieci
17.00 – Drzwi gnieźnieńskie w badaniu historyka – kroki wstępne – gawęda profesora Pawła Stróżyka (IH UAM)
18.00 – Święty Wojciech w świetle źródeł historycznych – gawęda profesora Edwarda Skibińskiego (IH UAM)
19.00 – inscenizacja przedstawiająca najważniejsze wydarzenia z życia świętego Wojciecha
2017-07-10T16:26:08+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Już dziś zaplanujcie sobie czas, by w 686 rocznicę, obejrzeć inscenizację bitwy pod Płowcami, gdzie wojska krzyżackie zmierzą się z wojskami polskim pod dowództwem króla Władysława Łokietka. Inscenizacja połączona z piknikiem historycznym. Organizator: Urząd Gminy Radziejów www.ugradziejow.pl
Obrazek
XVI Inscenizacja bitwy pod Płowcami Już dziś zaplanujcie sobie czas, by w 686 rocznicę, obejrzeć inscenizację bitwy pod Płowcami, gdzie wojska krzyżackie zmierzą się z wojskami polskim pod dowództwem króla Władysława Łokietka. Inscenizacja połączona z piknikiem historycznym.



Organizator: Urząd Gminy Radziejów
www.ugradziejow.pl
2017-07-10T09:11:42+0000

Zapisz się na newsletter