GNIEZNO - Kościół Franciszkanów pw. Wniebowzięcia NMP i św. Antoniego

U braci mniejszych i błogosławionej Jolenty

W najstarszym oficjalnym dokumencie dotyczącym Polski - "Dagome Iudex", państwo Mieszka I określane jest mianem "państwa gnieźnieńskiego"; świadczy to o roli Gniezna jako stołecznego ośrodka piastowskiego. Najstarszy gród znajdował się na Wzgórzu Lecha, wokół powstały osady o charakterze otwartym. Prawa miejskie otrzymało Gniezno za czasów Władysława Odonica, prawdopodobnie w 1238 lub na początku 1239 roku. Miasto lokowano na prawie magdeburskim, na tzw. Wzgórzu Panieńskim, w miejscu osady targowej. Miasto otaczały mury obronne, przez które prowadziły trzy miejskie bramy: Poznańska, Toruńska i Pyzdrska (Warszawska). Jedyny istniejący do dziś odcinek murów miejskich znajduje się w sąsiedztwie kościoła Św. Trójcy, tam też zaznaczono przebieg nieistniejących obwarowań i miejsce gdzie stała Brama Pyzdrska. Czerwoną kostką zaznaczono też zarys ratusza stojącego dawniej na rynku. W pobliżu rynku powstał kościół i klasztor Franciszkanów; obok założono klasztor Panien Klarysek, od którego pochodzi nazwa wzgórza.

Bracia mniejsi konwentualni (franciszkanie) zostali tu sprowadzeni w połowie XIII wieku przez księcia kaliskiego i gnieźnieńskiego Bolesława Pobożnego i jego żonę Jolentę. Nieco później - dzięki fundacji księcia Przemysława II (bratanka Bolesława Pobożnego) - dobudowano również klasztor klarysek (żeńskiej gałęzi zakonu franciszkańskiego) wraz z oratorium. W klasztorze osiadła jako jedna z sióstr, wdowa po Bolesławie, Jolenta - późniejsza błogosławiona (beatyfikowana w 1834 roku) i tu w w 1304 roku, w opinii świętości zakończyła swoje doczesne życie.

Franciszkanie posługiwali w Gnieźnie nieprzerwanie do 1836 roku, gdy rząd pruski zarządził kasatę zakonu. Żeński klasztor został wyburzony przez Prusaków, natomiast zachował się barokowy budynek klasztoru męskiego, który dziś znów zajmują franciszkanie. W ciągu wieków kościół pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny był kilkakrotnie odbudowywany i przebudowywany. Gdy franciszkanie wrócili do Gniezna w 1928 roku, kościół został regotyzowany, ślady barokowej przebudowy z XVIII wieku są w jego fasadzie.

Pierwotny kościół był budowlą jednonawową; obecna nawa boczna (północna) powstała z połączenia kaplicy Klarysek i dawnego dwupoziomowego oratorium przylegającego do kościoła franciszkanów. Najstarsza część świątyni - prezbiterium - pochodzi z XIII wieku, o czym świadczy sklepienie krzyżowo-żebrowe o wczesnogotyckim charakterze, na jednym ze zworników znajduje się heraldyczny Orzeł Biały. W ramach regotyzacji kościoła, po rozebraniu barokowego sklepienia, wykonano pseudogotyckie sklepienie w nawie głównej. Przywrócono też dawne gotyckie okna z kamiennymi maswerkami. Barokowe wyposażenie wnętrza kościoła pochodzi z XVIII wieku, starszy jest obraz Matki Boskiej Pocieszenia w ołtarzu głównym, namalowany na wzór obrazu Salus Populi Romani (Ocalenie Ludu Rzymskiego) z rzymskiej bazyliki Santa Maria Maggiore. Obraz - uważany za cudowny - spowodował ustanowienie tu sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia Pani Gniezna, a w 1997 roku Jan Paweł II udekorował postacie Matki Boskiej i Dzieciątka Jezus koronami papieskimi.

W kamiennym ołtarzu nawy bocznej kościoła (dawnej kaplicy klarysek) znajduje się monumentalny relikwiarz w kształcie kościółka ze szczątkami błogosławionej Jolenty wykonany przez kolońskiego złotnika Gabriela Hermelinga w 1890 roku. Na bocznych ścianach relikwiarza umieszczono 8 scen ilustrujących życie błogosławionej. Podczas prac remontowych, w nawie głównej, tuż przed prezbiterium, odsłonięto wejście do krypty grobowej przeznaczonej na pochówek księcia Bolesława Pobożnego i jego żony Jolenty. Bolesław Pobożny, który zmarł przed dokończeniem budowy krypty został pochowany (niezgodnie ze swoją wolą) w Poznaniu; w klasztorze pochowano natomiast jego żonę. Jej grób zasłynął łaskami i cudami i pielgrzymowali do niego liczni pątnicy, wśród nich królowie Polski – Zygmunt Stary oraz Zygmunt III. Błogosławiona Jolenta jest patronką archidiecezji gnieźnieńskiej, Kalisza i Wielkopolski.

W grudniu 2015 roku po zakończeniu trwającego kilka lat remontu, odnowiony kościół franciszkanów został poświęcony przez Prymasa Polski arcybiskupa Wojciecha Polaka. W czasie remontu zaadaptowano też (przy pomocy funduszy unijnych) najstarszą zachowaną część kościoła - tzw. Syjon za ołtarzem - na ogólnodostępną bibliotekę, w której znajduje się około tysiąca starodruków.

Galeria zdjęć

Lokalizacja


Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Majówka nie musi trwać 3 dni...😊☀️
Obrazek
Muzeum Archeologiczne w Biskupinie Wielkimi krokami zbliża się otwarcie sezonu turystycznego! Tradycyjnie już rozpoczniemy go hucznie, czyli długim weekendem majowym, który u nas potrwa aż 9 dni‼️ "Archeologiczna wiosna" - od 28.04 do 06.05! 🌷

Jeżeli jesteście ciekawi co jeszcze przygotowaliśmy dla Was w tym roku, zajrzyjcie na nasza stronę internetową, do zakładki "kalendarium".

http://www.biskupin.pl/kalendarz-imprez/
2018-04-17T08:52:07+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Dziś 17 kwietnia 2018 roku, imieniny obchodzą Jakub, Józef, Katarzyna i ... Radociech🎂. Jest to imię pochodzenia starosłowiańskiego, złożone z członu Rado- ( "być zadowolonym, chętnym, cieszyć się) oraz członu -ciech ("cieszyć"). Może ono oznaczać "tego, który chętnie się cieszy". Znacie jakiegoś Radociecha? :) 😆 2018-04-17T06:00:00+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski 📢📢📢 Już w przyszły weekend Gród Pobiedziska z przytupem otwiera sezon 2018💥💥💥 Przypominamy o piastowskim wiecu i idealnym pomyśle na weekendową wycieczkę.⚔
Obrazek
Gród Pobiedziska Jeszcze tydzień i startujemy z II WIECEM PIASTOWSKIM W GRODZIE POBIEDZISKA.
Skansen Miniatur zapewnia mnóstwo atrakcji i zaprasza na uroczyste rozpoczęcie sezonu w sobotę 21.04
Szczegółowy harmonogram w linku.
Sława :)
https://www.facebook.com/events/2014051235484225/
2018-04-15T06:00:00+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Zapowiada się piękny weekend☀☀☀ Ekipa z @naszeszlaki zaprasza tym razem na Wzgórze Lecha do Gniezna⛪ Krótki artykuł do porannej kawy☕, potem praca, a potem ...w drogę... 🚙🚁🚆🛴✈🚣‍♂🏍🚌🚀
Obrazek
Gniezno - pierwsza stolica Polski | Nasze Szlaki - W drodze przez świat Gniezno – Oficjalnie najstarsze miasto w Polsce oraz jej pierwsza stolica. Niewiele jest miejsc mogących pochwalić się tak bogatą historią jak to niewielki miasto z Wielkopolski. W świadomości Polaków jest ono nierozerwalnie związane z początkiem naszego państwa. Lech, Czech i Rus Wszys...
2018-04-13T06:00:00+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Bądźcie na bieżąco z tym co przygotowuje w sezonie Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy. Wystarczy polubić stronę zespołu edukacyjnego i już żadna z ciekawych inicjatyw Cię nie ominie. Zachęcamy dawać łapkę! 👍👍👍
Obrazek
Edukacja na Lednicy - Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy Kierownictwo Działu Edukacji Muzealnej dokonuje inspekcji terenowej przed rozpoczęciem sezonu. Równocześnie wraz z całym edukacyjnym zespołem witamy się z Wami na naszej fejsbukowej stronie - znajdziecie tu najświeższe informacje o naszych działaniach i planach w Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy (i nie tylko).

Z wiosennym i piątkowym pozdrowieniem,
Wasz DEM

P.S. Już tylko dziewięć dni!
2018-04-07T05:07:20+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Przygotowując się do "Weekendu na Szlaku Piastowskim", czas na przypomnienie sobie legend....np.o Królu Popielu. A Wy jakie znacie legendy słowiańskie?
Obrazek
Król Popiel Przed wiekami, nad wodami Gopła wznosił się warowny, potężny gród Kruszwica. Rządził tu król Popiel, który był bardzo zły i okrutny.
2018-04-06T11:24:19+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Początek wiosny to również początek sezonu turystycznego w Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy. Zachęcamy do wizyty i do obejrzenia krótkiego filmu o podwalinach państwa Mieszka I zrealizowanego na terenie obiektu.
Obrazek
Wielka wojna przodków Mieszka I Okres dynamicznego rozwoju rozpoczął się od VII wieku. Od 940 roku tworzy się nowy system sieci grodów, rozbudowywany przez poprzedników Mieszka - mówi prof....
2018-04-05T07:02:54+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Trochę historii o największej romańskiej świątyni w Polsce - Rotunda Świętego Prokopa w Strzelnie
Obrazek
Strzelno - Rotunda Świętego Prokopa Zapraszamy do zwiedzenia Rotundy Świętego Prokopa w Strzelnie. Jest to jeden z najstarszych i najcenniejszych zabytków w Polsce i na świecie. Film o Bazylice...
2018-03-29T12:16:11+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski W wolny, świąteczny weekend warto wybrać się na wycieczkę na Szlak Piastowski. Zachęcamy do lektury ciekawej relacji ze zwiedzania Ostrowa Tumskiego w Poznaniu. Gratulacje dla Brama Poznania za pozytywne opinie o ich pracy. Dziękuję zespołowi @naszeszlaki za nadesłanie artykułu.
Obrazek
Ostrów Tumski i Brama Poznania – czyli wyprawa do miejsca, gdzie zaczęła się Polska Ostrów Tumski niby niepozorna piaszczysta wysepka, jedna z wielu które w dawnych czasach oblewane były wodami Warty, a jednak miejsce wyjątkowe. To właśnie tutaj założono jeden z pierwszych grodów, który w połączeniu z sąsiadującymi ośrodkami władzy z biegiem lat przeistoczył się w...
2018-03-29T07:59:51+0000

Zapisz się na newsletter