GNIEZNO - Kościół Franciszkanów pw. Wniebowzięcia NMP i św. Antoniego

U braci mniejszych i błogosławionej Jolenty

W najstarszym oficjalnym dokumencie dotyczącym Polski - "Dagome Iudex", państwo Mieszka I określane jest mianem "państwa gnieźnieńskiego"; świadczy to o roli Gniezna jako stołecznego ośrodka piastowskiego. Najstarszy gród znajdował się na Wzgórzu Lecha, wokół powstały osady o charakterze otwartym. Prawa miejskie otrzymało Gniezno za czasów Władysława Odonica, prawdopodobnie w 1238 lub na początku 1239 roku. Miasto lokowano na prawie magdeburskim, na tzw. Wzgórzu Panieńskim, w miejscu osady targowej. Miasto otaczały mury obronne, przez które prowadziły trzy miejskie bramy: Poznańska, Toruńska i Pyzdrska (Warszawska). Jedyny istniejący do dziś odcinek murów miejskich znajduje się w sąsiedztwie kościoła Św. Trójcy, tam też zaznaczono przebieg nieistniejących obwarowań i miejsce gdzie stała Brama Pyzdrska. Czerwoną kostką zaznaczono też zarys ratusza stojącego dawniej na rynku. W pobliżu rynku powstał kościół i klasztor Franciszkanów; obok założono klasztor Panien Klarysek, od którego pochodzi nazwa wzgórza.

Bracia mniejsi konwentualni (franciszkanie) zostali tu sprowadzeni w połowie XIII wieku przez księcia kaliskiego i gnieźnieńskiego Bolesława Pobożnego i jego żonę Jolentę. Nieco później - dzięki fundacji księcia Przemysława II (bratanka Bolesława Pobożnego) - dobudowano również klasztor klarysek (żeńskiej gałęzi zakonu franciszkańskiego) wraz z oratorium. W klasztorze osiadła jako jedna z sióstr, wdowa po Bolesławie, Jolenta - późniejsza błogosławiona (beatyfikowana w 1834 roku) i tu w w 1304 roku, w opinii świętości zakończyła swoje doczesne życie.

Franciszkanie posługiwali w Gnieźnie nieprzerwanie do 1836 roku, gdy rząd pruski zarządził kasatę zakonu. Żeński klasztor został wyburzony przez Prusaków, natomiast zachował się barokowy budynek klasztoru męskiego, który dziś znów zajmują franciszkanie. W ciągu wieków kościół pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny był kilkakrotnie odbudowywany i przebudowywany. Gdy franciszkanie wrócili do Gniezna w 1928 roku, kościół został regotyzowany, ślady barokowej przebudowy z XVIII wieku są w jego fasadzie.

Pierwotny kościół był budowlą jednonawową; obecna nawa boczna (północna) powstała z połączenia kaplicy Klarysek i dawnego dwupoziomowego oratorium przylegającego do kościoła franciszkanów. Najstarsza część świątyni - prezbiterium - pochodzi z XIII wieku, o czym świadczy sklepienie krzyżowo-żebrowe o wczesnogotyckim charakterze, na jednym ze zworników znajduje się heraldyczny Orzeł Biały. W ramach regotyzacji kościoła, po rozebraniu barokowego sklepienia, wykonano pseudogotyckie sklepienie w nawie głównej. Przywrócono też dawne gotyckie okna z kamiennymi maswerkami. Barokowe wyposażenie wnętrza kościoła pochodzi z XVIII wieku, starszy jest obraz Matki Boskiej Pocieszenia w ołtarzu głównym, namalowany na wzór obrazu Salus Populi Romani (Ocalenie Ludu Rzymskiego) z rzymskiej bazyliki Santa Maria Maggiore. Obraz - uważany za cudowny - spowodował ustanowienie tu sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia Pani Gniezna, a w 1997 roku Jan Paweł II udekorował postacie Matki Boskiej i Dzieciątka Jezus koronami papieskimi.

W kamiennym ołtarzu nawy bocznej kościoła (dawnej kaplicy klarysek) znajduje się monumentalny relikwiarz w kształcie kościółka ze szczątkami błogosławionej Jolenty wykonany przez kolońskiego złotnika Gabriela Hermelinga w 1890 roku. Na bocznych ścianach relikwiarza umieszczono 8 scen ilustrujących życie błogosławionej. Podczas prac remontowych, w nawie głównej, tuż przed prezbiterium, odsłonięto wejście do krypty grobowej przeznaczonej na pochówek księcia Bolesława Pobożnego i jego żony Jolenty. Bolesław Pobożny, który zmarł przed dokończeniem budowy krypty został pochowany (niezgodnie ze swoją wolą) w Poznaniu; w klasztorze pochowano natomiast jego żonę. Jej grób zasłynął łaskami i cudami i pielgrzymowali do niego liczni pątnicy, wśród nich królowie Polski – Zygmunt Stary oraz Zygmunt III. Błogosławiona Jolenta jest patronką archidiecezji gnieźnieńskiej, Kalisza i Wielkopolski.

W grudniu 2015 roku po zakończeniu trwającego kilka lat remontu, odnowiony kościół franciszkanów został poświęcony przez Prymasa Polski arcybiskupa Wojciecha Polaka. W czasie remontu zaadaptowano też (przy pomocy funduszy unijnych) najstarszą zachowaną część kościoła - tzw. Syjon za ołtarzem - na ogólnodostępną bibliotekę, w której znajduje się około tysiąca starodruków.

Galeria zdjęć

Lokalizacja

Nie znaleziono żadnych wydarzeń

Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Przypominamy dzięki TV Gniezno minione targi Tour Salon. W materiale sporo informacji zwłaszcza o działalności promocyjnej powiatu gnieźnieńskiego. Zobaczcie jak wyglądało stoisko Wielkopolska.travel.
Obrazek
TV Gniezno Międzynarodowe Targi Poznańskie
Tour-Salon
Powiat Gniezno
SzlakPiastowski
Miejski Ośrodek Kultury w Gnieźnie
Koronacja Królewska Gniezno
2018-02-20T13:31:06+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Dzisiaj dla odmiany, piastowski żart:) Przychodzi Klient do księgarni... - Jest kronika Galla? - AnoNiMa? - A to szkoda :( Do widzenia 💥 😂🤣😂 Życzymy miłego dnia!:)☀️ Może Wy też znacie jakieś piastowskie żarty? 😎😎😎
2018-02-14T10:17:00+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Już nie możemy się doczekać! Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy stanie się jeszcze atrakcyjniejsze. Zapraszamy już teraz... |#zwiedzajszlakpiastowski #muzeumlednica
Obrazek
Nowoczesna siedziba Muzeum na Lednicy za 20 mln złotych! W pierwszej połowie 2020 roku turyści odwiedzający Szlak Piastowski zyskają unikalny obiekt muzealny, który zostanie wybudowany w Dziekanowicac...
2018-02-13T15:33:59+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Ruiny zamku w Wenecji Budowa zamku rozpoczęła się prawdopodobnie przed rokiem 1390, a już w 1395r. miało miejsce częściowe jego zniszczenie przez skłócony z Nałęczami ród Grzymalitów. Pomiędzy 1411 a 1420 rokiem na zamku wybuchł pożar, dokonując zniszczeń na tyle dużych, że ówczesny właściciel postanowił go sprzedać za sumę 270 grzywien. W latach 1479-80, w związku z przeprowadzoną reformą administracyjną zapadła decyzja o likwidacji zamku. Tak więc dokonano rozbiórki murów zamkowych, których pozostałości są dziś jednym z ciekawszych obiektów położonych na Szlaku Piastowskim ZAMEK WG M. KOKOSZYŃSKIEGO, 1985r. Źródło: http://www.zamkipolskie.com/wenecja/wenecja.html 2018-02-12T08:44:09+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Wczoraj rozpoczęła się kolejna edycja targów Tour Salon w Poznaniu. Zapraszamy do stoiska Wielkopolska.travel gdzie znajdziecie również materiały Szlaku Piastowskiego - jeszcze ciepłe kalendaria wydarzeń na 2018 rok i pakiety wycieczkowe oraz spotkacie reprezentację z Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy. Zapraszam! #toursalon #zwiedzajszlakpiastowski #wielkopolska 2018-02-10T10:26:13+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski No cóż... zawsze lepiej pytać czy wolno :) Zachęcamy do przesyłania ciekawych materiałów filmowych :)
Obrazek
Nordic Brotherhood Viking spears a drone at Ren Faire
2018-02-01T14:28:34+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Oto jak dawniej wyglądał pomnik bitwy polsko-krzyżackiej w Płowcach (27 września 1331r.). W 1931r. w miejscu bitwy usypano 20-metrowy kopiec, który upamiętniał wydarzenia sprzed 600 lat. Został on jednak zniszczony w czasie II wojny światowej, lecz w 1961r. usypano kolejny kopiec, na którym postawiono pomnik, który dziś jest jednym z kluczowych obiektów Szlaku Piastowskiego. Źródło: www.wiadomosci24.pl fot. nieznany 2018-01-31T12:19:40+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Kiedy zimy nie widać coraz częściej myślimy o wiośnie i o lecie i o kolejnym sezonie turystycznym. Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy przygotowało już pełną ofertę edukacyjną na 2018 rok. Warto zaglądnąć i zaplanować wizytę. #zwiedzajszlakpiastowski #muzeumpierwszychpiastownalednicy
Obrazek
Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy Sezon tuż tuż :)
Zapraszamy serdecznie na pełną ofertę edukacyjną w naszych oddziałach :)
Więcej szczegółów na stronie muzealnej
http://www.lednicamuzeum.pl/strona,lekcje-muzealne.html
2018-01-30T13:05:59+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Kto nie przejeżdżał przez Konin i nie zapamiętał górującej nad miastem sylwetki hotelu Konin? To jeden z bardziej charakterystycznych obiektów w mieście. Tym bardziej miło nam poinformować, że od dzisiaj jest on również na naszej liście partnerskich hoteli. Od poniedziałku do piątku możecie więc liczyć na 10% zniżki. Jeżeli oczywiście w recepcji pokażecie Kartę Piasta :) Zapraszamy do Konina! #zwiedzajszlakpiastowski #kartapiasta Hotel Konin 2018-01-26T12:04:01+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Wybieracie się na Szlak Piastowski? Warto pamiętać, że jego południową bramą jest piękne i historyczne miasto Kalisz. Gratulujemy I Love Kalisz pięknych plenerów :)
Obrazek
I Love Kalisz Jak piękny jest Kalisz ten tylko się dowie, kto tu mieszkał... DOSKONAŁY film promujący najstarsze i najpiękniejsze miasto w Polsce. Podziękujmy Kubie za ten wysiłek, który włożył w stworzenie tego cuda! 😍😇😉

Video: Kuba Kędzia
2018-01-23T09:01:07+0000

Zapisz się na newsletter