GNIEZNO - Muzeum Archidiecezji Gnieźnieńskiej

Romańskie kielichy i pierścienie

Muzeum Archidiecezji Gnieźnieńskiej mieści się tuż obok Katedry, w budynku dawnej kolegiaty zbudowanej z fundacji prymasa Teodora Potockiego. Muzeum powstało w 1991 roku z inicjatywy ówczesnego arcybiskupa metropolity gnieźnieńskiego, prymasa Polski kardynała Józefa Glempa i jest spadkobiercą dawnego skarbca katedralnego. Zbiory muzeum oprócz obiektów pochodzących ze skarbca katedralnego obejmują także inne zabytki sztuki sakralnej z terenu archidiecezji gnieźnieńskiej: paramenty, rzeźby sakralne, portrety trumienne, numizmaty oraz pamiątki po ostatnich prymasach Polski.

Do najcenniejszych zabytków muzeum należą zbiory złotnictwa kościelnego z X-XIX wieku. Kielich św. Wojciecha należy do najwspanialszych przedmiotów sztuki zdobniczej w Polsce. Według tradycji był on używany przez Świętego, a w roku 1008 przekazany został przez Bolesława Chrobrego opactwu w Trzemesznie. Jego czaszę wykonano w X wieku, najpewniej w Bizancjum, z jednego kawałka brunatno-czerwonego agatu, stopa ze złota i nodus pochodzą z około 1180 roku i są grawerowane w stylu romańskim. Do zabytków sztuki romańskiej należą też: "Kielich Dąbrówki" ofiarowany do kościoła trzemeszeńskiego, wykonany ze srebra i pozłacany ze scenami z życia Najświętszej Marii Panny, narodzenia Zbawiciela, wyobrażeniami Ewangelistów, cnót i błogosławieństw oraz tzw. "Kielich królewski" z Trzemeszna ("drugi" kielich Dąbrówki), wykonany około 1180 roku ze srebra i częściowo złocony, z przedstawieniem scen z Ksiąg Samuela i Ksiąg Królewskich. Romańskie korzenie mają również dwa pierścienie znalezione podczas wykopalisk archeologicznych w katedrze. W starszym z nich (z przełomu XI i XII wieku), z jasnoniebieskim szafirem znajdowały się kiedyś relikwie. W drugi, pochodzący z XII wieku, według niepotwierdzonej hipotezy należał do arcybiskupa Jakuba Świnki i był darem księcia Przemysła II. Wystawiona jest też pomniejszona replika srebrnego sarkofagu św. Wojciecha i złocony "Relikwiarz Ramienia" świętego.

Kilkaset dzieł liczy zbiór rzeźby sakralnej o okresu od XIV do XVII wieku, wśród nich rzeźby "Chrystusa Frasobliwego" oraz grupa "Opłakiwanie" z Gościeszyna - rzeźba z około 1430 roku, prawdopodobnie dzieło tzw. "Mistrza z kaplicy rodziny Dumlose" z Wrocławia. Po przeprowadzonych pracach konserwacyjnych "Opłakiwanie" wraz z czterema innymi rzeźbami, których właścicielem jest Archidiecezja Gnieźnieńska, oglądać można w Muzeum Początków Państwa Polskiego na wystawie „Rzeźba gotycka w kulturze średniowiecznej Wielkopolski”.

Bogaty jest zbiór portretów trumiennych, związanych z obrzędowością pogrzebów szlacheckich, charakterystycznych dla zachodniej Wielkopolski. Uwagę przykuwają piękne ornaty, wśród nich zielony ornat "z Kwieciszewa" pochodzący z przełomu XV i XVI wieku oraz "Ornat św. Wojciecha" z XVII wieku, zapewne upamiętniający stracony w 1655 roku prawdziwy ornat tego Świętego. Prawdziwym bogactwem muzeum jest kolekcja kielichów mszalnych, monstrancji, pektorałów biskupich, relikwiarzy, srebrnych "sukienek" obrazów.

W tym samym budynku mieści się też Archiwum Archidiecezjalne w Gnieźnie przechowujące i udostępniające archiwalia z terenów archidiecezji gnieźnieńskiej. Wśród zabytków zgromadzonych w archiwum są między innym: Złoty Kodeks Gnieźnieński, Bulla gnieźnieńska Innocentego II, Ewangeliarz kruszwicki czy pergaminowy rękopis Ewangeliarza pochodzącego z Francji. Archiwum nie jest dostępne dla turystów, zbiory udostępniane są wyłącznie w pracowni naukowej lub na wystawach czasowych organizowanych w muzeum.

Stare księgi zobaczyć można także w czasie lekcji muzealnych "Spotkanie ze starą księgą". Dla uczniów organizowane są też inne "lekcje": Wstęp do genealogii, Herby w tradycji polskiej. Geneza i budowa herbu, Archeologia Wzgórza Lecha, Święty Wojciech - początki chrześcijaństwa na ziemiach polskich. Dla dzieci i młodzieży przygotowano też aktywizującą formę zwiedzania - "mapę skarbów" zwiedzanie z mapą polega na odnalezieniu zabytków i wpisaniu odpowiedzi na zadane pytania. Dzieciom w wieku szkolnym można też urządzić przyjęcie urodzinowe - w niezwykłym otoczeniu skarbca i atmosferze zabawy - nawiązujące do ekspozycji "Poszukiwacze zaginionych skarbów".

Galeria zdjęć

Lokalizacja


Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Zachęcamy wszystkich do urozmaicenia sobie wędrówek Szlakiem Piastowskim w województwie Kujawsko - Pomorskim. Proponujemy odwiedzić po drodze muzea biorące udział w projekcie Miasto - Ludzie - Muzea. Odwiedzając muzea biorące udział w projekcie można zbierać pieczątki i wziąć udział konkursie, który trwa do 31.08.2017 roku. Więcej informacji o projekcie: www.miastoludziemuzeum.pl 2017-07-22T08:53:29+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Pamiętacie jeszcze legendę o Popielu? Warto ją sobie przypomnieć. Najlepiej, jadąc do Kruszwicy i zwiedzając Mysią Wieżę:) 🐁🐁🐁 Więcej poczytać możecie w niedawno publikowanym artykule na rp.pl.
Obrazek
W krainie Popiela i Balladyny - Życie Kujawsko-Pomorskiego - rp.pl Wakacje to idealny okres, żeby w Kujawsko-Pomorskiem przemierzyć Szlak Piastowski i dotrzeć do obiektów z początków polskiej państwowości.
2017-07-21T07:45:48+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Jeszcze większe i jeszcze bardziej widoczne zmiany na szlaku już wkrótce. Gratulacje Wielkopolska Organizacja Turystyczna !
Obrazek
Wielkopolska Organizacja Turystyczna MAMY TO! Umowa na realizację projektu pn. „Rozwój kluczowego szlaku dziedzictwa kulturowego województwa wielkopolskiego p. „Szlak Piastowski” została DZIŚ podpisana! Wielkopolska Organizacja Turystyczna reprezentowana była przez Prezesa pana Tomasza Wiktora i Członka Zarządu panią Agnieszkę Rzempała-Chmielewską. Projekt ma wartość 6 082 621,06 PLN. Działać będziemy do końca 2018 roku. WOT zrealizuje zadania promocyjne Szlaku, a nasi Partnerzy Miasto Gniezno, Miasto Kalisz, Gmina Pobiedziska, Miasto Konin, Muzeum Regionalne Ziemi Pyzdrskiej w Pyzdrach - inwestycje w obiekty Szlaku Piastowskiego na swoim terenie. Na pewno każdy pochwali się swoimi planami! Życzmy sobie wspólnego sukcesu 😀👍
2017-07-20T12:39:39+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Nie zapominajcie, że na Szlaku Piastowskim mamy wiele z najatrakcyjniejszych zabytków w Polsce - tych wpisanych na listę Pomników Historii. W ramach przedweekendowej inspiracji prezentujemy Wam krótkie filmy o nich i zachęcamy do odwiedzin. Ruszajcie na szlak! 🛳🏎🚈🚌🚀🚠
Obrazek
Pomniki Historii odc. 15 - Ląd nad Wartą Pomniki Historii to filmy przygotowane przez Narodowy Instytut Dziedzictwa we współpracy z TVP Kultura.
2017-07-20T10:30:25+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Weekend na Pałukach? Wypoczynek nad jeziorem? Może spływ kajakowy? A w sobotę festyn cysterski w Wągrowcu. O 17:00 oficjalne otwarcie imprezy. Zapraszamy!!!
Obrazek
Muzeum Regionalne w Wągrowcu 20 lipca (w sobotę) klucze do bram miasta zostaną przekazane w ręce symbolicznego opata Jakubowego grodu.
XVI WĄGROWIECKI FESTYN CYSTERSKI - szczegółowy program jest dostępny na www.opatowka.pl, w lokalnych mediach i na plakatach.
2017-07-18T07:50:23+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski W najbliższą sobotę po raz kolejny, tym razem jubileuszowy, odbędzie się Festyn Cysterski w Wągrowcu 🎉🎉🎉. Teren przy klasztorze Paulinów ożyje, a na odwiedzających czekać będą liczne atrakcje. Zachęcamy, zapraszamy! 🎪 🏹 🥁 2017-07-17T09:07:02+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski W szóstej edycji Paszportu Turystycznego w województwie kujawsko-pomorskim promujemy także Szlak Piastowski! Zachęcamy do udziału w akcji! 2017-07-14T13:56:06+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Przez całe wakacje można oglądać wystawę historyczno-edukacyjną pn. "Jak Mieszko swój chrzest przyjmował". Serdecznie zapraszamy do Strzelna! Wystawa będzie dostępna aż do 30 września. Polecamy. 2017-07-11T21:54:30+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Co roku, w lipcu, spotykamy się oczywiście w Gieczu! Tym razem bajanie o Piastach dotyczyć będzie Św Wojciecha. Zapraszamy!
Obrazek
Droga Wojciecha W niedzielne popołudnie 16 lipca zapraszamy na kolejną, piątą już (maleńki jubileusz :) ) edycję naszego cyklu pikników historyczno-edukacyjnych „Letnie o Piastach bajanie…”. Po zrealizowanych wcześniej inscenizacjach „Czechy idą!”, „Wygnanie Ody”, „Legenda Dynastii” i „Chrzest Władcy”, przyszedł czas na zmierzenie się z barwnym życiem św. Wojciecha. Do wyboru tematu tegorocznej inscenizacji sprowokowała nas przypadająca w tym roku 1020 rocznica jego męczeńskiej śmierci. „Droga Wojciecha” - nasza tegoroczna inscenizacja z pewnością przybliży Wam postać świętego, jego miejsce w świecie ówczesnych gier politycznych oraz jego niezwykłą konsekwencję, za sprawą której zakończył swoje życie jako męczennik, stając się jednym z najdoskonalszych wzorów męstwa i świętości. Scenariusz inscenizacji przygotował współpracujący z nami od lat Sławomir Radbor Uta oraz Michał Ostrowski (Mohort – Pokazy Historyczne).
Tego popołudnia, jeszcze przed inscenizacją, wchłonie nas świat wczesnego średniowiecza. Od godz. 14-tej nasza osada zaludni się mieszkańcami. Z całej Polski przybędą do nas grupy rekonstrukcyjne, które przy swoich gospodarstwach zajmować się będą różnego rodzaju wytwórczością i bardzo chętnie wprowadzą wszystkich zainteresowanych w tajniki swych rzemiosł. A najmłodsi będą mogli rozładować swą niespożytą energię podczas specjalnie dla nich przygotowanych gier i zabaw.
Dla miłośników historii przygotowaliśmy nie lada atrakcję – możliwość wysłuchania gawęd wytrawnych znawców tematu, którzy z chęcią również podyskutują z zainteresowanymi o Wojciechu jako człowieku z krwi i kości oraz jego czasach (prof. Edward Skibiński), jak też o symbolice Drzwi Gnieźnieńskich przedstawiających całe życie świętego (prof. Paweł Stróżyk). Gawędy z pewnością będą się z sobą przeplatać, i to wszystko w „przepięknych okolicznościach przyrody” naszej osady.
Jak na dobrych gospodarzy przystało staraliśmy się zadbać nie tylko o strawę dla duszy, ale i dla ciała, na pikniku będzie więc można zakupić smakowite jadło, jak i wszelakie napitki.

Serdecznie zapraszamy!!!
WSTĘP WOLNY!

PROGRAM
14.00 – 18.30
– życie codzienne we wczesnośredniowiecznej osadzie – pokazy i warsztaty rzemiosł, sztuka militarna
– gry i zabawy dla dzieci
17.00 – Drzwi gnieźnieńskie w badaniu historyka – kroki wstępne – gawęda profesora Pawła Stróżyka (IH UAM)
18.00 – Święty Wojciech w świetle źródeł historycznych – gawęda profesora Edwarda Skibińskiego (IH UAM)
19.00 – inscenizacja przedstawiająca najważniejsze wydarzenia z życia świętego Wojciecha
2017-07-10T16:26:08+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Już dziś zaplanujcie sobie czas, by w 686 rocznicę, obejrzeć inscenizację bitwy pod Płowcami, gdzie wojska krzyżackie zmierzą się z wojskami polskim pod dowództwem króla Władysława Łokietka. Inscenizacja połączona z piknikiem historycznym. Organizator: Urząd Gminy Radziejów www.ugradziejow.pl
Obrazek
XVI Inscenizacja bitwy pod Płowcami Już dziś zaplanujcie sobie czas, by w 686 rocznicę, obejrzeć inscenizację bitwy pod Płowcami, gdzie wojska krzyżackie zmierzą się z wojskami polskim pod dowództwem króla Władysława Łokietka. Inscenizacja połączona z piknikiem historycznym.



Organizator: Urząd Gminy Radziejów
www.ugradziejow.pl
2017-07-10T09:11:42+0000

Zapisz się na newsletter