GNIEZNO - Muzeum Archidiecezji Gnieźnieńskiej

Romańskie kielichy i pierścienie

Muzeum Archidiecezji Gnieźnieńskiej mieści się tuż obok Katedry, w budynku dawnej kolegiaty zbudowanej z fundacji prymasa Teodora Potockiego. Muzeum powstało w 1991 roku z inicjatywy ówczesnego arcybiskupa metropolity gnieźnieńskiego, prymasa Polski kardynała Józefa Glempa i jest spadkobiercą dawnego skarbca katedralnego. Zbiory muzeum oprócz obiektów pochodzących ze skarbca katedralnego obejmują także inne zabytki sztuki sakralnej z terenu archidiecezji gnieźnieńskiej: paramenty, rzeźby sakralne, portrety trumienne, numizmaty oraz pamiątki po ostatnich prymasach Polski.

Do najcenniejszych zabytków muzeum należą zbiory złotnictwa kościelnego z X-XIX wieku. Kielich św. Wojciecha należy do najwspanialszych przedmiotów sztuki zdobniczej w Polsce. Według tradycji był on używany przez Świętego, a w roku 1008 przekazany został przez Bolesława Chrobrego opactwu w Trzemesznie. Jego czaszę wykonano w X wieku, najpewniej w Bizancjum, z jednego kawałka brunatno-czerwonego agatu, stopa ze złota i nodus pochodzą z około 1180 roku i są grawerowane w stylu romańskim. Do zabytków sztuki romańskiej należą też: "Kielich Dąbrówki" ofiarowany do kościoła trzemeszeńskiego, wykonany ze srebra i pozłacany ze scenami z życia Najświętszej Marii Panny, narodzenia Zbawiciela, wyobrażeniami Ewangelistów, cnót i błogosławieństw oraz tzw. "Kielich królewski" z Trzemeszna ("drugi" kielich Dąbrówki), wykonany około 1180 roku ze srebra i częściowo złocony, z przedstawieniem scen z Ksiąg Samuela i Ksiąg Królewskich. Romańskie korzenie mają również dwa pierścienie znalezione podczas wykopalisk archeologicznych w katedrze. W starszym z nich (z przełomu XI i XII wieku), z jasnoniebieskim szafirem znajdowały się kiedyś relikwie. W drugi, pochodzący z XII wieku, według niepotwierdzonej hipotezy należał do arcybiskupa Jakuba Świnki i był darem księcia Przemysła II. Wystawiona jest też pomniejszona replika srebrnego sarkofagu św. Wojciecha i złocony "Relikwiarz Ramienia" świętego.

Kilkaset dzieł liczy zbiór rzeźby sakralnej o okresu od XIV do XVII wieku, wśród nich rzeźby "Chrystusa Frasobliwego" oraz grupa "Opłakiwanie" z Gościeszyna - rzeźba z około 1430 roku, prawdopodobnie dzieło tzw. "Mistrza z kaplicy rodziny Dumlose" z Wrocławia. Po przeprowadzonych pracach konserwacyjnych "Opłakiwanie" wraz z czterema innymi rzeźbami, których właścicielem jest Archidiecezja Gnieźnieńska, oglądać można w Muzeum Początków Państwa Polskiego na wystawie „Rzeźba gotycka w kulturze średniowiecznej Wielkopolski”.

Bogaty jest zbiór portretów trumiennych, związanych z obrzędowością pogrzebów szlacheckich, charakterystycznych dla zachodniej Wielkopolski. Uwagę przykuwają piękne ornaty, wśród nich zielony ornat "z Kwieciszewa" pochodzący z przełomu XV i XVI wieku oraz "Ornat św. Wojciecha" z XVII wieku, zapewne upamiętniający stracony w 1655 roku prawdziwy ornat tego Świętego. Prawdziwym bogactwem muzeum jest kolekcja kielichów mszalnych, monstrancji, pektorałów biskupich, relikwiarzy, srebrnych "sukienek" obrazów.

W tym samym budynku mieści się też Archiwum Archidiecezjalne w Gnieźnie przechowujące i udostępniające archiwalia z terenów archidiecezji gnieźnieńskiej. Wśród zabytków zgromadzonych w archiwum są między innym: Złoty Kodeks Gnieźnieński, Bulla gnieźnieńska Innocentego II, Ewangeliarz kruszwicki czy pergaminowy rękopis Ewangeliarza pochodzącego z Francji. Archiwum nie jest dostępne dla turystów, zbiory udostępniane są wyłącznie w pracowni naukowej lub na wystawach czasowych organizowanych w muzeum.

Stare księgi zobaczyć można także w czasie lekcji muzealnych "Spotkanie ze starą księgą". Dla uczniów organizowane są też inne "lekcje": Wstęp do genealogii, Herby w tradycji polskiej. Geneza i budowa herbu, Archeologia Wzgórza Lecha, Święty Wojciech - początki chrześcijaństwa na ziemiach polskich. Dla dzieci i młodzieży przygotowano też aktywizującą formę zwiedzania - "mapę skarbów" zwiedzanie z mapą polega na odnalezieniu zabytków i wpisaniu odpowiedzi na zadane pytania. Dzieciom w wieku szkolnym można też urządzić przyjęcie urodzinowe - w niezwykłym otoczeniu skarbca i atmosferze zabawy - nawiązujące do ekspozycji "Poszukiwacze zaginionych skarbów".

Galeria zdjęć

Lokalizacja


SzlakPiastowski Otwieramy Szlak Piastowski dla najmłodszych. Nie zapominamy o atrakcjach dla małych turystów. II Weekend na Szlaku Piastowskim to okazja aby podróżować całymi rodzinami. Sprawdź, które atrakcje są idealne dla twoich pociech. Ruszaj na Szlak ! 2017-04-27T15:57:52+0000
SzlakPiastowski Zapraszamy wszystkich zainteresowanych na konferencję prasową w sprawie wydarzenia II Weekend na Szlaku Piastowskim. Konferencja odbędzie się w Muzeum Archeologiczne w Poznaniu - Pałac Górków, jutro t.j. w czwartek 27.04.2017 o godzinie 10:00. Powiem sporo o atrakcjach tegorocznego święta szlaku. 2017-04-26T15:49:59+0000
SzlakPiastowski II Weekend na Szlaku Piastowskim już lada moment ! :) Przybywajcie całymi rodzinami, zapraszajcie przyjaciół. Będzie się działo ! http://www.dzieckowpodrozy.pl/weekend-na-szlaku-piastowskim-opinie-atrakcje-dla-dzieci/ 2017-04-25T15:55:50+0000
SzlakPiastowski II Weekend na Szlaku Piastowskim zaczynamy już w piątek 05.05.2017. Tego dnia będzie można uczestniczyć w spacerach z przewodnikiem m.in. w Lubiniu, Płowcach i Pakościu. W Kłecku i Inowrocławiu czekają na Was gry terenowe, w Gnieźnie koncert organowy w wieczornej aurze, a w Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy spotkanie z "życiem codziennym w piastowskim grodzie". Jest w czym wybierać:) 2017-04-21T07:00:00+0000
SzlakPiastowski Ułatwiamy podróżować po szlaku. Od dzisiaj w naszym piastowskim planerze podróży będą pojawiać się interesujące propozycje spędzania czasu na Szlaku Piastowskim. Dzisiaj pierwszy pakiet z okazji II Weekendu na Szlaku Piastowskim - Piastowska (nie)codzienność. Zachęcamy, zapraszamy:)
Piastowski planer podróży szlakpiastowski.pl Zaplanuje Twój czas na szlaku razem z nami. Znajdziesz tutaj propozycje realizacji podróży przygotowane w oparciu o konkretną tematykę. W razie pytań, zapraszamy do kontaktu: 798 072 200. ! Korzystając z punktów gastronomicznych i hotelarskic...
2017-04-19T07:00:00+0000
SzlakPiastowski W Inowrocławiu, dla uczestników II Weekendu na Szlaku Piastowskim przygotowano dwie atrakcje. 5 maja (piątek) od godziny 16.00 będzie okazja do przejścia gry miejskiej pn. "Tropem Piastów", której "planszą" jest centrum miasta. W sobotę odbędzie się zwiedzanie inowrocławskich obiektów Szlaku Piastowskiego z przewodnikiem. To naprawdę dobre powody, aby wpaść na weekend do Inowrocławia ;) 2017-04-18T07:00:00+0000
SzlakPiastowski 2017-04-15T06:48:52+0000
SzlakPiastowski II Weekend na Szlaku Piastowskim to świetna okazja do zwiedzenia Żnina. Tylko podczas trwania weekendu, 6 maja cena na zabytkową wieżę ratuszową, zwaną "Basztą" będzie o 50% niższa ;) 2017-04-14T07:00:00+0000
SzlakPiastowski Poczuj i posmakuj SzlakPiastowski ! Gotowanie z Piastami w tym roku w Muzeum Regionalne w Wągrowcu i Muzeum Okręgowe Ziemi Kaliskiej. Zapraszamy!
SzlakPiastowski Jak smakuje średniowiecze?🍽 Przekonaj się w trakcie wydarzenia II Weekend na Szlaku Piastowskim. W Wągrowcu oraz w Kaliszu zagoszczą piastowscy kucharze, którzy tradycyjnymi metodami będą przygotowywać potrawy z dawnych czasów. W planach między innymi warzenie piastowskiego piwa.🍻 Pełen harmonogram na www.szlakpiastowski.pl . Zapraszamy:)
2017-04-13T10:15:08+0000
SzlakPiastowski Już wkrótce świętować będziemy kolejną edycję inicjatywy pod hasłem Dzień Wolnej Sztuki. Dzisiaj prezentujemy program wydarzenia, który proponuje Wam Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie. W trakcie spacerów z przewodnikiem wyjątkowo nie zobaczycie wszystkich eksponatów ale za to poznacie kilka bardzo dokładnie. I o to właśnie chodzi:)
Dzień Wolnej Sztuki szlakpiastowski.pl Dotknij mnie, czyli sztuka na wyciągnięcie ręki. Dzień Wolnej Sztuki organizujemy od 2011 roku. Przez te pięć lat w prawie 60 muzeach w całej Polsce przekonywaliśmy zwiedzających, że wchodząc do muzeum, warto postawić na jakość zwiedzania [...]
2017-04-11T11:15:24+0000

Zapisz się na newsletter