KRUSZWICA - Kolegiata śś. Piotra i Pawła

Kolegiata czy katedra?

Kolegiata p.w. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Kruszwicy wzniesiona została na skarpie, po wschodniej stronie Gopła, naprzeciw pola gdzie - według podania - znajdowała się chata legendarnego Piasta. Jan Długosz podaje, że diecezję w Kruszwicy utworzył już Mieszko I, a pierwszym wśród ośmiu biskupów kruszwickich był Włoch Lucidus. Brak jednak dowodów źródłowych potwierdzających ten zapis, można więc przyjąć, za "Kroniką wielkopolską", że siedzibę biskupstwa przeniesiono tu z Kołobrzegu za panowania Mieszka II. Kruszwica pozostawała stolicą diecezji do przeniesienia jej do Włocławka w 1148 roku. Od tego czasu świątynia pełni funkcję kościoła kolegiackiego, przy którym działa kapituła kruszwicka. Inna z hipotez mówi o jednoczesnym powstaniu biskupstw kruszwickiego i kujawskiego w czasach panowania Bolesława Krzywoustego. To właśnie z powodu swej historii kościół ten jeszcze dziś nazywany bywa katedrą.

Kolegiata w Kruszwicy należy do najlepiej zachowanych zabytków sztuki romańskiej w Polsce. Świątynia zbudowana została w połowie XI wieku jako trójnawowa bazylika na planie krzyża łacińskiego; w pierwszej połowie XII wieku dobudowano boczne kaplice nadając jej wygląd charakterystyczny dla ówczesnych kościołów benedyktyńskich. Zdaniem niektórych historyków wiele wskazuje na to, że była to świątynia należąca do zakonu benedyktynów, jednak dotąd archeolodzy nie odnaleźli śladów zabudowań klasztornych. W bibliotece klasztornej przechowywano jedną z najcenniejszych zabytkowych książek w Polsce, kodeks pergaminowy z lat 1160-1170 - słynny "ewangeliarz kruszwicki" (obecnie znajduje się on w zbiorach archiwum archidiecezjalnego w Gnieźnie). O istnieniu klasztoru jako monasterium sti Petri (Klasztor św. Piotra Apostoła) wspomina też dokument pochodzący z 1185 roku. W późniejszych wiekach świątynia była kilkakrotnie przebudowywana, między innymi w pierwszej połowie XVI i w XIX wieku. W latach 1954-56 została kościół został odrestaurowany i przywrócone zostały mu formy architektury romańskiej. W 1970 roku papież Paweł VI nadał kolegiacie godność bazyliki mniejszej.

Kościół zbudowany jest z ciosanych, granitowych i piaskowcowych kamieni. Jest to budowla trzynawowa, bazylikowa z nawą poprzeczną – transeptem. Elewację wschodnią tworzy pięć półokrągłych absyd o różnej wielkości. Zachodnia fasada, niegdyś dwuwieżowa, ma obecnie jedną późnogotycką wieżę, nakrytą hełmem namiotowym. Na zewnętrznych murach kościoła znajdują się też romańskie ryty o niewyjaśnionej genezie. Przy południowo-wschodnim narożniku masywu wieżowego widnieje znak w formie plecionego krzyża, przypominający nieco swastykę (tak zwany "wirujący krzyż", był dla znakiem chroniącym chrześcijan przed szatanem). Od strony południowej do kościoła prowadzą trzy romańskie portale, portal północny jest zamurowany.

Wnętrze kościoła nakryte jest żelbetowymi stropami z okładziną modrzewiową imitującą strop belkowy. Niegdyś ściany kościoła pokrywała polichromia, a posadzka ułożona była z płytek ceramicznych, pokrytych barwną glazurą. W absydzie głównej znajduje się okno ze współczesnym witrażem, a w 1980 roku umieszczono w niej ołtarz kamienny w stylu romańskim. W absydach transeptu w czasie prac w latach pięćdziesiątych XX wieku odkryto dwie romańskie, kamienne mensy ołtarzowe. Z romańskiego wyposażenia kościoła przetrwała ponadto wykonana z piaskowca romańska chrzcielnica w kształcie kielicha, pochodząca z przełomu XII wieku oraz granitowa kropielnica, wmurowana w ścianę przy portalu południowym. W absydach bocznych znajdują się pochodzące z XVII wieku obrazy: Matki Boskiej Częstochowskiej oraz Świętego Krzyża. Cennym zabytkiem jest też pochodząca z początku XVI wieku późnogotycka grupa Ukrzyżowania, umieszczona na belce tęczowej.

W nawie głównej wiszą dwa okazałe żyrandole: mosiężny z 1643 roku o 16 ramionach i pozłacany o 20 ramionach, ofiarowany kolegiacie w 1929 roku. Pod emporą zachodnią widnieją dwie marmurowe płyty poświęcone legendarnym początkom kościoła i pierwszym biskupom kruszwickim, ufundowane w 1614 roku przez biskupa włocławskiego Wawrzyńca Gembickiego. Z barokowego wyposażenia kościoła z XVIII wieku zachowały się intarsjowane konfesjonały i ławki. Liczne obrazy i inne dzieła sztuki z kolegiaty kruszwickiej zdeponowane są w Muzeum Archidiecezji w Gnieźnie.

Galeria zdjęć

Lokalizacja


Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Jak wiecie, w miniony weekend odbył się Wielki Zlot Słowian w Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy. Prezentujemy relację przygotowaną przez TV Gniezno z tego wydarzenia. Kto był, tego prosimy o krótki komentarz i wrażenia:)
Obrazek
II Wielki Zlot Słowian - Tv Gniezno Za nami rocznica chrztu Polski. Tym razem na Wielkim Zlocie Słowian sięgnięto po przedchrześcijańskie historie naszych ziem. Skansen na Lednicy zamienił się w obozowisko kultury słowiańskiej. - Poniedziałek, 26.06.2017 14:25
2017-06-27T09:37:04+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Już w po raz IX w Biskupinie odbędzie się Biskupiński Turniej Łuczniczy. W dniach 8 i 9 lipca na terenie rezerwatu archeologicznego uczestnicy zmierzą się w widowiskowych pojedynkach oraz można będzie posłuchać ciekawych prelekcji. Do zobaczenia 2017-06-26T09:16:13+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Zachęcamy do obejrzenia krótkiej foto-relacji z sobotnie Nocy Kupały, która odbyła się w Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy ramach II Wielkiego Zlotu Słowian.
Obrazek
Fundacja Scena Pobiedziska Podczas Zlotu odbyło się widowisko którego autorem i reżyseram jest Andrzej Pieczyński w wykonaniu grupy młodych aktorów....pełne przesłania dla nas wszystkich...

autorem reportażu jest młody fotograf Filp Deskur Deska
2017-06-26T04:22:45+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski WIELKI Zlot Wojów zbliża się WIELKIMI krokami :) Zapraszamy na Lednicę!
Obrazek
II Wielki Zlot Słowian zlot odbędzie na terenie Małego Skansenu i w jego bezpośrednim otoczeniu

PROGRAMU WIELKIEGO ZLOTU SŁOWIAN 2017

23.06.2017 Piątek
Dzień organizacyjny

➢ Od godz. 12:00 – rejestracja uczestników zlotu (Biuro zlotu)
➢ 13:00 – 14:30 – Zwiedzanie wystawy „Pod niebem średniowiecza” (MPP)
➢ Godz. 15:00 do 19:00 – uruchomienie placu zabaw dla dzieci
➢ Godz. 18:00 - OTWARCIE PODGRODZIA wraz z uroczystym wciągnięciem flagi WZS na maszt
➢ Godz. 18:00 do 24:00 – uruchomienie punktów gastronomicznych (znajdujących się poza małym skansenem)
➢ Godz. 22:00 – kino nocne na podgrodziu: „miłość na ekranie”


24.06.2017 Sobota
„Noc Kupały – noc ognia i wody”

➢ Godz. 10:00 – Otwarcie zlotu (podgrodzie)
➢ Od godz. 10:00 do 16:00 – pokazy, prezentacje i warsztaty rzemieślnicze (podgrodzie)
➢ Godz. 10:00 – 18:00 – powstanie wioski słowiańskiej – Zagroda Garncarza i Osada Rybacka
➢ Godz. 10:00 – 18:00 – uruchomienie placu zabaw dla dzieci
➢ Godz. 10:00 – 24:00 – uruchomienie punktów gastronomicznych
➢ Godz. 15:00 – konferencja prasowa
➢ Od 16:00 – 17:00 Gra terenowa: Po kniejach i chaszczach brykamy i kwiatu paproci szukamy! (cz.I)
➢ 17:00 – 18:30 Bajanie o regionie Tadka Panowicza
➢ 17:00 – 18:00 Warsztaty zielarskie (tworzenie mikstur miłosnych)
➢ 17:00 – 18:00 „Rendez Vous w ciemno”, „Zmysłowe kalambury” (konkursy)
➢ 18:00 – 19:00 „Szybkie randkowanie” (zabawa)
➢ 18:00 – 19:00 Wokół „Sztuki Kochania” Michaliny Wisłockiej (dyskusja)
➢ 18:00 – 21:00 Miłosne wróżby
➢ 18:00 – 21:00 Warsztaty: Symbol Magicznej Nocy – wianek (konkurs)
➢ 19:00 – 20:00 Gra terenowa: Po kniejach i chaszczach brykamy i kwiatu paproci szukamy! (cz.II)
➢ 19:00 - 20:00 - Koncert zespołu SameSuki
➢ 20:00 - 21:00 – Koncert zespołu Good Staff
➢ 21:00 – 22:30 – Koncert zespołu Czeremszyna
➢ 22:30 – Wielkopolskie Wici – pierścień ognisk wokół jeziora Lednica
➢ 23:00 – 00:01 - Widowisko jedyna taka noc pt, "Dadźbogowa noc”


25.06.2017 niedziela
Dzień zakończenia

➢ 10:00 – 15:00 – pokazy, prezentacje i warsztaty rzemieślnicze na podgrodziu
➢ 12:00 – 13:00 – Baśnie Słowiańskie dla dzieci
➢ 12:00 – 14:00 – Bajanie o regionie Tadka Panowicza
➢ 10:00 – 16:00 – plac zabaw dla dzieci
➢ 10:00 – 16:00 – wioska słowiańska Zagroda Garncarza i Osada Rybacka
➢ 10:00 – 16:00 – gastronomia
➢ 14:00 – 15:00 – koncert zespołu DZIWOLUDY
➢ 15:00 – 16:00 – koncert zespołu C MAJOR SEVEN - zamknięcie Zlotu

Organizatorzy zastrzegają możliwość korekty godzinowej i programowej Zlotu.
2017-06-22T15:14:59+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Gród Pobiedziska dba o to aby nie nudzić się podczas wakacji. Zapraszamy na cykl warsztatów wakacyjnych, które cieszą się bardzo dużym zainteresowaniem. Nie dziwne, bo warto! Sława! :)
Obrazek
Gród Pobiedziska Wakacyjne Warsztaty Grodowe już dostępne. Poniżej szczegółowy harmonogram zajęć:

1.Machiny Oblężnicze

- żywa lekcja historii na temat machin oblężniczych, znajdujących się w Grodzie Pobiedziska
- strzelania z machin miotających w asyście instruktora
- przerwa na przekąskę,
- budowa średniowiecznego Trebusza połączona z jego bojowym przestrzeleniem
- przerwa obiadowa

2. Potwornik Słowiański

- żywa lekcja historii na temat stworków i potworów słowiańskich
- malowanie ulubionego potwora techniką dowolną
- przerwa na przekąskę
- robienie amuletów chroniących przed potworami
- przerwa obiadowa
- tworzenie klatek i zapór obronnych przed potworami słowiańskimi, które chcą zaatakować domostwo.

3. Kuchnia Słowiańska

- zapoznanie się z wczesnośredniowiecznym sprzętem kuchennym
- przedstawienie najciekawszych średniowiecznych przepisów oraz półproduktów wykorzystywanych do przyrządzania potraw
- przerwa na przekąskę
- za pomocą półproduktów przygotowujemy biesiadną strawę, wykorzystując do tego celu kotły, patelnie, ruszt oraz blachy do robienia podpłomyków
- biesiada odbędzie się przy pięknie przystrojonym średniowiecznym stole - ozdoby będziemy zbierać sami
- każdy uczestnik przygotuje specjalny, biesiadny średniowieczny przepis do grodowej księgi kucharskiej .

4. Młoda Drużyna Wojów

- żywa lekcja historii we wczesnośredniowiecznej zbrojowni (zbroje, topory, miecze, włócznie, pancerze i hełmy)
- trening posługiwania się tarczą i mieczem
- przerwa na przekąskę
- tworzenie formacji ściany z tarcz oraz formacji w klin
- przerwa obiadowa
- Przygotowania proporca młodej drużyny

5 Gry i zabawy średniowieczne

- dostajemy mapkę i wyruszamy w teren podzieleni na kilka drużyn, w terenie poszukujemy znaków, wszystkie odnalezione wskazówki dadzą nam klucz do rozwiązania tajemniczej zagadki
- przerwa na przekąskę
- turnieje zręcznościowe: łuk, strzelanie z mini kuszy, pluteja
- turnieje koordynacyjne i umysłowe: zapamiętywanie nazw przedmiotów, średniowieczne gry planszowe, utrzymywanie koordynacji ruchowej
- przerwa obiadowa
- poszukiwania zaginionej skrzyni BOBAKA

6. Motanki - Słowiański Lalki Dobrych Życzeń

- czym są i skąd się wzięły, czy były magiczne?
- farbowanie wełny i innych materiałów
- przerwa na przekąskę
- wyrób motanek - jest to przede wszystkim dobra zabawa, pozostawiająca dzieci w skupieniu, do wyrobu motanek nie używamy igieł, kleju czy też taśm.
- przerwa obiadowa
- zamykanie dobrych życzeń w motankach

7. Magiczny Zielnik i Księga Czarów

- o Słowianach, magicznych ziołach i ich cudownych właściwościach
- zasiewanie wybranych ziół do grodowego zielnika (każdy uczestnik oznaczy swoją sadzonkę, aby w przyszłości mógł zobaczyć co z niej wyrasta)
- przerwa na przekąskę
- praca z ziołami suszonymi, przygotowywanie kompozycji ziół służących do ochrony domostwa i magicznych kompozycji szczęścia, mądrości oraz nauki.
- przerwa obiadowa
- wiemy już prawie wszystko o ziołach lecz nasza księga czarów i zaklęć w dalszym ciągu jest pusta. Przygotujemy zatem magiczne eliksiry zdrowia, szczęścia, siły, mądrości i bogactwa

8. Biżuteria i Ozdoby dla Wojowników i Dam Dworu

- o wczesnośredniowiecznej biżuterii, szlachetnych kruszcach oraz kamieniach szlachetnych słów kilka
- symbolika magiczna biżuterii we wczesnym średniowieczu
-przerwa na przekąskę
- przygotowujemy własnoręcznie barwniki naturalne, dzięki którym nasze ozdoby będą jeszcze bardziej efektowne (barwniki robione np. z obierek cebuli czy czarnego bzu). Następnie farbujemy materiały, kamienie, słomę czy wełnę
-przerwa na obiad
- rozpoczynamy warsztaty naszego rękodzieła, mamy do dyspozycji koraliki, kamienie, rzemienie, sznury, skóry i rozmaite materiały, poruszamy wyobraźnię i zaczynamy tworzyć ozdoby i biżuterię
- prezentacja biżuterii

9. Warsztaty Łucznicze

- dlaczego łucznictwo odgrywało tak ważną rolę w okresie wczesnego średniowiecza,
- wyposażenie łucznika
- podstawowa nauka posługiwania się łukiem historycznym
- przerwa na przekąskę
- szkolenie jest grupowe oraz indywidualne,
- przerwa obiadowa
- turniej łuczniczy
2017-06-21T05:29:15+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Łączymy się dzisiaj w bólu i smutku ze wspólnotą benedyktyńską z Lubinia, która utraciła niezwykle wartościową postać. Zmarł Ojciec Karol Meissner, miał 90 lat.
Obrazek
Karol Meissner nie żyje. Zmarł benedyktyn i przyjaciel o. Góry Nie żyje o. Karol Meissner, benedyktyn z Lubinia. Lekarz wykształcenia, autor publikacji poświęconych małżeństwu i rodzinie. Był przyjacielem o. Góry.
2017-06-20T12:15:47+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Już w najbliższy weekend najkrótsza noc w roku! Jak co roku zapraszamy na wyjątkową, słowiańską noc Kupały w Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy. Widzimy się w sobotę!
Obrazek
Noc Kupały w Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy Noc Kupały znana również pod nazwą nocy kupalnej, kupalnocką, kupałą – było to słowiańskie święto związane z letnim przesileniem Słońca, obchodzone zawsze w czasie najkrótszej nocy w roku. To święto ognia, wody, słońca i księżyca, urodzaju, płodności, radości a przede wszytskim miłości! W Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy będzie już 48 edycja!
Całości imprezy bedzie towarzyszył II Wielki Zlot Słowian. Dlatego też warto zapoznać się z programem Zlotu, który zaczyna się w przeddzień Nocy Kupały i kończy dzień po (23-25.06.).
Śledź nasze wydarzenie a każdego dnia dowiesz się kolejnych nowości! :) Zapraszamy już dziś! Spędź z nami ten wyjątkowy czas!
PROGRAM: 24.06.2017 Sobota
„Noc Kupały – noc ognia i wody”

➢ Godz. 10:00 – Otwarcie zlotu (podgrodzie)
➢ Od godz. 10:00 do 16:00 – pokazy, prezentacje i warsztaty rzemieślnicze (podgrodzie)
➢ Godz. 10:00 – 18:00 – powstanie wioski słowiańskiej
➢ Godz. 10:00 – 18:00 – uruchomienie placu zabaw dla dzieci
➢ Godz. 10:00 – 24:00 – uruchomienie punktów gastronomicznych
➢ Godz. 15:00 – konferencja prasowa
➢ Godz. 15:30 – czas dla zespołów na nastrojenie ;) nastrajać się będziemy wszyscy
➢ Od 16:00 – 17:00 Gra terenowa: Po kniejach i chaszczach brykamy i kwiatu paproci szukamy! (cz.I)
➢ 17:00 – 18:00 Warsztaty zielarskie (tworzenie mikstur miłosnych)
➢ 17:00 – 18:00 „Rendez Vous w ciemno”, „Zmysłowe kalambury” (konkursy)
➢ 18:00 – 19:00 „Szybkie randkowanie” (zabawa)
➢ 18:00 – 19:00 Wokół „Sztuki Kochania” Michaliny Wisłockiej (dyskusja)
➢ 18:00 – 21:00 Miłosne wróżby
➢ 18:00 – 21:00 Warsztaty: Symbol Magicznej Nocy – wianek (konkurs)
➢ 19:00 – 20:00 Gra terenowa: Po kniejach i chaszczach brykamy i kwiatu paproci szukamy! (cz.II)
➢ 19:00 - 20:00 - Koncert zespołu SameSuki
➢ 20:00 - 21:00 – Koncert zespołu Good Staff
➢ 21:00 – 22:30 – Koncert zespołu Czeremszyna
➢ 22:30 – Wielkopolskie Wici – pierścień ognisk wokół jeziora Lednica
➢ 23:00 – 00:01 - Widowisko „Jedyna taka noc…..”
2017-06-20T06:01:03+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Inowrocław zamienił w się w średniowieczną krainę... 2017-06-08T15:15:27+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Jarmark Kujawski w ramach Dni Inowrocławia rozpoczęty. Z niecierpliwością czekamy na godz. 16 - na start Pikniku Średniowiecznego. Tymczasem zapraszamy na stoisko :) 2017-06-08T10:43:58+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Zachęcamy do wzięcia udziału w ciekawej inicjatywie Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie. Plenerowy oddział otwarty będzie dla wszystkich zainteresowanych już w najbliższą sobotę.
Obrazek
Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie Chcecie zobaczyć jak wyglądało życie 1000 lat temu? Odwiedźcie nas w najbliższą sobotę… na wyspie na jeziorze Jelonek! To tam na kilka dni otwieramy “oddział” naszego Muzeum. Czekamy na Was wszystkich 10 czerwca od godz. 10.00-17.00 .
2017-06-08T07:28:30+0000

Zapisz się na newsletter