MOGILNO - Klasztor benedyktynów

Średniowieczne krypty

W Mogilnie, leżącym w pobliżu ważnego traktu z Gniezna do Kruszwicy, na wzgórzu położonym na niewielkim półwyspie nad Jeziorem Mogileńskim, istniał jeden z ważniejszych grodów powstającego państwa polskiego. Około 1050 roku, w obrębie osady grodowej Kazimierz Odnowiciel założył klasztor benedyktynów, a piersi zakonnicy przybyli z Bawarii lub Nadrenii. Budowę klasztoru dokończył syn Kazimierza, Bolesław Szczodry (pod kościelnym chórem znajduje się fresk przedstawiający tego dobrodzieja klasztoru). W średniowieczu opactwo w Mogilnie wspierało wysiłki chrystianizacyjne metropolii gnieźnieńskiej w kierunku północnym, na Pomorzu Gdańskim i Ziemi Chełmińskiej. Do czasu kasaty zakonu w 1833 roku benedyktyni byli inicjatorami rozwoju kultury i gospodarki w rejonie. Od 2014 roku klasztor w Mogilnie jest siedzibą zakonu Braci Mniejszych Kapucynów, a w nawiązaniu do benedyktyńskiej tradycji otwarto tu Europejskie Centrum Spotkań „Wojciech-Adalbert”, którego działalność ma przypominać o chrześcijańskich korzeniach Europy i Polski; Centrum udostępniane jest także grupom, które przyjeżdżają na Szlak Piastowski z własnym programem. W lipcu, z okazji przypadającego dnia patrona miasta św. Benedykta, w Mogilnie organizowane doroczne Dni Benedyktyńskie.

Trójnawowa bazylika pod wezwaniem św. Jana Apostoła, zbudowana po połowie XI w. ma obecnie formy barokowe, ale niegdyś była to jedna najokazalszych kamiennych budowli romańskich w Polsce. Na przestrzeni wieków kościół był wielokrotnie przebudowywany, mimo to zachował formę bazyliki romańskiej z elementami gotyku, renesansu i baroku. Podczas prac renowacyjnych w kościele odsłonięto mury romańskie i posadzkę w prezbiterium pochodzącą z XIII wieku. Na szczególną uwagę zasługują krypty w podziemiach kościoła. Krypta zachodnia, umieszczona pod dawna wieżą, jest jedną z nielicznych tego typu w Europie. Kwadratowe pomieszczenie przykryte jest sklepieniem krzyżowym wspartym na jednym filarze zwanym "opatem". Chociaż w Mogilnie nie odnotowano żadnego kultu relikwii wczesnośredniowiecznych to krypta ta ma charakter relikwiarzowy - posiada wnękę na relikwiarz. Przy kamiennym ołtarzu w krypcie wschodniej przez 800 lat odprawiano nabożeństwa, można zauważyć wgłębienie, które wskutek używania powstało w kamieniu tworzącym środkową część płyty ołtarzowej. W centralnej części krypty wykonano dwa epitafia z brązu przedstawiające imiona pierwszego i ostatniego opata mogileńskiego – Mengoza oraz Emiliana Kosińskiego. Z okresu późnogotyckiego pochodzą sklepienia naw, w tym kryształowe w nawach bocznych. Fasada zachodnia z dwiema wieżami w końcu XVIII wieku uzyskała charakter późnobarokowy. Wyposażenie wnętrz klasztoru i kościoła pochodzi z okresu przebudowy w XVIII wieku. W centralnym punkcie ołtarza głównego w stylu rokoko znajduje się wcześniejszy, siedemnastowieczny obraz Matki Boskiej Śnieżnej. Do ciekawego wyposażenia kościoła należą także stalle z lat 1760–1770, ołtarze boczne z tego samego okresu, rokokowa ambona oraz dziewiętnastowieczna chrzcielnica.

Od strony południowej do kościoła przylega budynek klasztorny, przebudowany w XVIII wieku. Jego trzy skrzydła i ściana kościoła tworzą wirydarz, w którego centrum znajduje się studnia z XI wieku, uchodząca za najstarszą w Polsce (w XIV wieku przestała być używana i została zasypana, niedawno odkryta przez archeologów i zrekonstruowana). W czasach benedyktyńskich w części południowej znajdowało się mieszkanie opata, refektarz i kuchnia, w części wschodniej pomieszczenia dla służby i dormitorium czyli sypialnia zakonników, natomiast w części zachodniej pomieszczenia pomocnicze. W trakcie prowadzonych tu niedawno prac adaptacyjnych i remontowych archeolodzy dokonali wiele cennych odkryć, dzięki którym w klasztorze mogileńskim oglądać można relikty pierwotnej i późniejszej architektury benedyktyńskiej: mur romański w skrzydle zachodnim, piwnice w skrzydle południowym, a także fragmenty polichromii w salach klasztornych.

Na terenie pobliskiej dawnej osady podgrodowej, znajduje się kościół parafialny św. Jakuba Apostoła. Proboszczem tej parafii a także kościoła św. Jana był Piotr Wawrzyniak, wielki patriota i społecznik w okresie zaboru pruskiego, jeden z najbardziej zasłużonych księży dla Wielkopolski i Kujaw. W Parku Miejskim znajduje się pomnik ks. Wawrzyniaka, a na cmentarzu jego grobowiec.

Galeria zdjęć

Lokalizacja


Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Zapraszamy na jedyną w swoim rodzaju inscenizację rytuałów słowiańskich w Gieczu, oddziale Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy. Wyjazdy z Poznania i Kalisza z naszymi przewodnikami dnia 04.11.2017. Bądź z nami w Gieczu! Zapisy: koordynator@szlakpiastowski.pl, biuro@szlakpiastowski.travel. 2017-10-19T05:52:00+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Niektóre miejsca widziane z lotu ptaka ujawniają zupełnie odmienne oblicze. Kto wie cóż to za pięknie położone nad rzeką miasto. Podpowiedź? Oczywiście leży na Szlaku Piastowskim :) 2017-10-11T07:12:02+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Zachęcamy młodzież szkolną z województwa kujawsko-pomorskiego do udziału w konkursie "Z kamerą wśród Piastów"! Celem konkursu jest promocja obiektów i miejsc związanych z tym szlakiem. Uczestnictwo w konkursie może być dla młodych filmowców cennym doświadczeniem. W jury zasiada min. jeden z najbardziej znanych „youtuberów” - Wojciech Drewniak, który popularyzuje historię w ramach cyklu filmów „Historia bez cenzury”. Zgłoszenia do konkursu można składać za pośrednictwem szkół, bibliotek, domów kultury i innych organizacji edukacyjnych. Na laureatów czekają atrakcyjne nagrody. Wszystkie filmy będą również konkurowały o nagrodę publiczności. Młodzi uczestnicy konkursu zostaną zaproszeni na specjalne warsztaty, gdzie pod okiem profesjonalistów poznają techniki sztuki filmowej. Filmy można przesyłać do15 listopada br. Szczegółowe informacje znajdziemy na stronie www.zkamerawsrodpiastow.kujawsko-pomorskie.pl 2017-10-04T14:35:59+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Jeszcze kilka dni można uczestniczyć w Festynie Archeologicznym w Muzeum Archeologiczne w Biskupinie.
Obrazek
Kujawsko-Pomorskie ➡ Do niedzieli w Biskupinie trwa XXIII Festyn Archeologiczny #BogowieWojny

#KujawyPomorze #LubieTuByc
fot. Andrzej Goiński Fotografia
2017-09-21T19:48:29+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Zachęcamy do obejrzenia przepięknej fotorelacji prosto od @naszeszlaki. Wrzesień corocznie kojarzy się z festynem archeologicznym w Biskupinie, a po tych zdjęciach widać, że trzeba tam być!
Obrazek
Nasze Szlaki / Our Routes Dla Naszych Szlaków Michał Baranowski

Hej. Co prawda był już mały artykuł w zeszłym roku o tym miejscu, ale tak go sobie przeczytałem jeszcze raz i stwierdziłem, że co jak co, ale wtedy to jeszcze mój warsztat pisarski był na dość niskim poziomie (mam nadzieję, że od tego czasu się troszkę poprawił) i dlatego też dzisiaj po raz kolejny i pewnie nie po raz ostatni, zapraszam Was do Biskupina na Pałukach. Miejsca które niczym gigantyczny wehikuł czasu przenosi nas w niesamowite, barwne, surowe i przesiąknięte historią epoki.
Jak to często z takimi miejscami bywało ich odkryciu towarzyszył przypadek. W roku 1933 na skutek prowadzonych prac irygacyjnych na pobliskich polach woda w jeziorze biskupińskim opadła odsłaniając pozostałości osady. Okoliczni chłopi nie zdawali sobie sprawy z wagi odkrycia i miejsce to traktowali jako zwykłą ciekawostkę od czasu do czasu znajdując zabytki archeologiczne. Dopiero gdy dzieci zaczęły zanosić do szkoły to, co ich ojcowie przypadkowo znajdowali sprawa nabrała rozpędu. W zasadzie rozpędu tej sprawie nadał jeden człowiek Walenty Szwajcer – ich nauczyciel, który tylko jak zobaczył wystające z bagna pale natychmiast poinformował o tym profesora Józefa Kostrzewskiego z Poznania. Pierwsze badania wykopaliskowe rozpoczęto już rok później i kontynuowano je aż do wybuchu 2 wojny światowej. Znalezisko było na tyle okazałe, że prasa okrzyknęła je natychmiast polskimi Pompejami, a na miejsce wykopalisk zaczęły zjeżdżać znane osobistości by zobaczyć postępy prac. Tymi najważniejszymi gośćmi byli między innymi: prezydent Ignacy Mościcki, prymas Polski August Hlond, czy marszałek Polski Edward Rydz – Śmigły.
Co ciekawe, po wybuchu wojny miejscem tym zainteresowały się nazistowskie Niemcy i wysłały w te tereny specjalny oddział SS-Ausgrabung Urstätt, pod dowództwem Hauptsturmführera prof. dr Hansa Schleifa , który miał za zadanie prowadzić badania pod kątem pragermańskości tych terenów. Mimo intensywnych prac nazistom nie udało się jednak udowodnić pragermańskiego charakteru osady, dlatego też postanowili zniszczyć zrekonstruowane budynki, a relikty zasypać ziemią, co spowodowało bardzo duże zniszczenia.
Gdy tylko kurz wojenny opadł, po raz kolejny do osady zjechali się najwybitniejsi polscy archeolodzy z uczniem profesora Kostrzewskiego na czele, który objął dowodzenie nad pracami. I to właśnie pod kierownictwem prof. Zdzisława Rajewskiego pracowali aż do roku 1974. Efektem tych prac było między innymi dokładne określenie daty powstania osady w Biskupinie. Na podstawie badań dendrologicznych, polegających na analizie kolejnych przyrostów słojów, stwierdzono, że drzewa wykorzystane do budowy osady zostały ścięte zimą 738/737 r. p.n.e. Co jest ciekawego w tej dacie? Krótko przed wzniesieniem osady biskupińskiej, w ciepłym kraju na południu Europy powstała inna osada, którą każdy z pewnością zna. Założył ją niejaki Romulus w roku 753 p.n.e. i nazwał ją Rzymem. W przeciwieństwie jednak do włoskiej stolicy, Biskupin nie przetrwał tysięcy lat, a jedynie około 150 i po tym okresie zaginął. Najprawdopodobniej podnoszący się stan wód jeziora, spowodował konieczność opuszczenia tego miejsca.
Co mamy dzisiaj? Dzisiaj w tym miejscu prężnie działa jedno z najlepszych muzeów jakie kiedykolwiek miałem możliwość zwiedzenia. Obecnie na terenie muzeum możemy pozwiedzać nie tylko osadę na półwyspie, lecz także wioskę wczesnośredniowieczną, osiedle neolityczne i muzeum w którym, możemy zobaczyć wystawy stałe i czasowe. Jednak najważniejszą rzeczą którą możemy zobaczyć i w niej aktywnie uczestniczyć, jest organizowany corocznie festyn archeologiczny, który przyciąga niezliczone ilości turystów z całej Europy.
To właśnie festyn jest tym co lubimy w tym miejscu najbardziej.

Pozostła część artykułu o Biskupinie, z bardzo ciekawą przygodą Michała jako aktora , na naszej stronie:http://www.naszeszlaki.pl/archives/5849

Dla Naszych Szlaków Michał Baranowski
2017-09-21T03:47:00+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Oto nowy film promocyjny kujawsko-pomorskiej części Szlaku Piastowskiego! Zapraszamy do oglądania, a później zwiedzania! :)
Obrazek
Poznaj Szlak Piastowski w województwie kujawsko-pomorskim Szlak Piastowski łączy dwa województwa: kujawsko-pomorskie i wielkopolskie. W województwie kujawsko-pomorskim obiekty Szlaku Piastowskiego znajdziemy w nastę...
2017-09-14T20:38:52+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Przed nami drugi weekend tegorocznych Europejskich Dni Dziedzictwa. Sprawdźcie co do zaoferowania mają placówki Szlaku Piastowskiego! Zapraszamy do Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie, Rezerwat Archeologiczny Gród w Grzybowie, Brama Poznania i Rezerwat Archeologiczny Genius Loci. Więcej informacji na stronie:
Obrazek
Europejskie Dni Dziedzictwa Europejskie Dni Dziedzictwa na Szlaku Piastowskim. Zachęcamy do udziału w zaplanowanych na 9-10 i 16-17 września 2017 r. Europejskich Dniach Dziedzictwa, największego w Europie wydarzenia promującego dziedzictwo kulturowe. Zgodnie z decyzją Minis [...]
2017-09-14T11:01:34+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Uwaga! Mamy dla Was bardzo dobrą wiadomość. Bazylika w Trzemesznie nabierze jeszcze więcej blasku i będzie jeszcze atrakcyjniejsza dla turystów. Wszystko za sprawą dofinansowania, które przyznano świątyni. Konserwacji zostaną poddane chociażby piękne i cenne kościelne polichromie. Więcej informacji w artykule:
Obrazek
Trzemeszeńska bazylika z dofinansowaniem Renowacja zabytkowych wnętrz oraz zwiększenie atrakcyjności i dostępności bazyliki dla zainteresowanych jej zwiedzeniem - na te działania trzemeszeńsk...
2017-09-12T12:30:03+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Kto się wybiera? Do zobaczenia w Biskupinie :)
Obrazek
Muzeum Archeologiczne w Biskupinie Już za tydzień ruszy XXIII Festyn Archeologiczny, w tym roku pod hasłem "Bogowie Wojny".
16-24.09.2017
Zapraszamy!
2017-09-08T15:30:39+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Szanowni Państwo udostępniamy tegoroczny plan XIII Festynu Archeologicznego w Biskupinie, który odbędzie się w dniach 16 - 24 września 2017 roku. Do zobaczenia w Biskupinie
Obrazek
Muzeum Archeologiczne w Biskupinie Nareszcie jest! Oto program tegorocznego festynu archeologicznego pod hasłem "Bogowie Wojny".
2017-09-06T14:33:35+0000

Zapisz się na newsletter