O idei powołania Rady.

Idea powołania Rady Programowo – Naukowej ds. Szlaku Piastowskiego

Turystyczna trasa znana pod nazwą Szlak Piastowski jest najstarszą tego typu trasą w Polsce, a jej przebieg łączy najważniejsze obiekty i zabytki naszej historii związanej z początkami państwa polskiego. Jest to szlak turystyczny o niepowtarzalnych walorach historycznych i edukacyjnych. Już w XIX wieku niektóre z obiektów tego szlaku były odwiedzane przez turystów. Najwcześniejsza udokumentowana propozycja wyprawy turystycznej „piastowskim szlakiem” pojawiła się w 1938 roku – w przewodniku Jana Kilarskiego jako „kraina najdawniejszych naszych dziejów”. Momentem przełomowym dla zagospodarowania przestrzeni Szlaku były przygotowania i same obchody 1000-lecia chrztu Polski. Ideą i przesłaniem szlaku jest prezentacja i udostępnienie autentycznych obiektów historycznych związanych z początkami Polski i początkami religii chrześcijańskiej na naszych ziemiach. Dynastia Piastów budując zręby naszej państwowości dokonała niezwykle istotnych przemian zarówno ideologicznych, jak i gospodarczych, administracyjnych. Panowanie tej Dynastii jest najistotniejszym okresem w dziejach naszego państwa. A dostępne obiekty szlaku – grody, palatia, kościoły są świadectwem wielkości i świadomego wkraczania w nowe czasy przez społeczność wieków X-XIV. 

Szlak Piastowski jest zlokalizowany na obszarze dwóch województw – wielkopolskiego i kujawskopomorskiego. Głównymi miejscowościami na trasie przebiegu Szlaku są Poznań, Gniezno, Strzelno i Kruszwica. Szlak Piastowski jest szlakiem kulturowym o niezwykłych walorach edukacyjnych. Treści wyznaczające szlak są rozpoznawalne, poznawane w toku nauczania już na poziomie szkolnictwa podstawowego. Okres rozwoju ruchu turystycznego po Szlaku Piastowskim odnotowano zdecydowanie w końcówce lat 50. XX wieku, a szczególnie w połowie lat 60. w kontekście jubileuszu 1000-lecia Państwa Polskiego. Pierwsze zlecenie dla przewodników grup wycieczkowych na Szlak Piastowski pojawiły się w roku 1957, czyli już 56 lat temu. Natomiast wzmożony przyjazd grup szkolnych do przestrzeni Szlaku Piastowskiego odnotowano pod koniec lat 60. W tym też okresie powstało wiele inwestycji lokalnych rozbudowujących infrastrukturę Szlaku Piastowskiego oraz szereg projektów miękkich o charakterze turystyczno-kulturowym. W tym czasie powstały też państwowe placówki muzealne, tematyzowane na dziedzictwo piastowskie Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy oraz Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie. Swoistym magnesem turystycznym przez cały czas był rezerwat archeologiczny w Biskupinie. Kolejne lata przynosiły nowe sposoby ujęcia i przedstawiania Szlaku Piastowskiego odchodząc od ujęcia przestrzennego, w kierunku opisywania przebiegu tras szlaku. W roku 1976 nastąpił kolejny etap w dziejach szlaku jego profesjonalnej organizacji, szczególnie na odcinku od Poznania do Gniezna. Przeprowadzono szereg prac konserwatorskich, wybudowano wiele nowych obiektów, i pomników, dokonano rewaloryzacji gnieźnieńskiego rynku, stworzono sieć punktów usługowych dla turystów. W tym czasie powstał również pierwszy przewodnik autorstwa Włodzimierza Łęckiego, który na wiele lat wyznaczył pięć odcinków tras po Szlaku, z główną koncentracją na osi Poznań – Gniezno – Kruszwica – Inowrocław. Tym sposobem Szlak Piastowski przybrał postać charakterystycznej „ósemki” z centralnym punktem w Gnieźnie – miejscem przecięcia poszczególnych odcinków. 

Po kilkudziesięciu latach funkcjonowania szlaku samorząd powiatu gnieźnieńskiego podjął inicjatywę restytucji Szlaku Piastowskiego w celu jego uporządkowania, przywrócenia mu unikatowości w obliczu masowo powstających w Polsce szlaków turystycznych oraz podniesienia jakości świadczonych usług dla coraz bardziej wymagających turystów. Ponowna organizacja Szlaku pozwala przygotować nowe miejsca pracy, stworzyć możliwości podejmowania inicjatyw gospodarczych (gastronomicznych, hotelarskich, usług turystycznych, pamiątkarstwa) w rejonie przebiegu szlaku.

Dzięki badaniom przeprowadzonym przez prof. Armina Mikos von Rohrscheidt - specjalisty ds. turystyki kulturowej, okazało się, iż dotychczasowy Szlak Piastowski charakteryzował się niskim stopniem zgodności tematycznej obiektów z profilem szlaku:
 zgodność pełna: 47 % obiektów
 zgodność częściowa: 11 % obiektów
 brak zgodności 42 % obiektów
Stąd, za zasadne uznano gruntowną przebudowę Szlaku Piastowskiego w celu nadania mu zdecydowanie większej autentyczności. Niniejszą inicjatywą został zainteresowany Marszałek Województwa Wielkopolskiego, a za jego pośrednictwem również i Marszałek Województwa KujawskoPomorskiego. W roku 2011 decyzją obu marszałków została powołana Rada Programowo- Naukowa ds. Szlaku Piastowskiego. W skład Rady weszli naukowcy, badacze, urzędnicy oraz gestorzy wybranych obiektów kulturowych i turystycznych z województwa wielkopolskiego i kujawskopomorskiego. Ponadto w dniu 4 września 2012 roku w Gnieźnie obaj marszałkowie podpisali list intencyjny w sprawie restytucji Szlaku Piastowskiego. Decyzją obu marszałków Przewodniczącym Rady Programowo – Naukowej ds. Szlaku Piastowskiego został Starosta Gnieźnieński. Rada obraduje 3-4 razy w roku. W dniu 9 listopada 2012 roku w Gnieźnie odbyła się I międzyregionalna konferencja poświęcona zmianom na Szlaku Piastowskim, a w dniu 2 grudnia 2013 roku w Inowrocławiu II międzyregionalna konferencja. 

W roku 2011, w wyniku prac Rady Programowo Naukowej ds. Szlaku Piastowskiego, została wyznaczona nowa przestrzeń Szlaku Piastowskiego, ograniczona cezurą czasową do roku 1370, czyli
do końca panowania dynastii Piastów oraz nowa przestrzeń geograficzna. W roku 2012 został również przeprowadzony audyt turystyczny oraz badanie ruchu turystycznego na Szlaku Piastowskim. Rada Programowo-Naukowa ds. Szlaku Piastowskiego rozpoczynając swoje prace przyjęła następujące kryteria materialności w odniesieniu do przebudowywanego Szlaku Piastowskiego:
 uzasadniona tematyzacja (gwarancja autentyczności kulturowej),
 oznaczenie przebiegu i obiektów (in situ i/lub systemowe),
 dostępność obiektów (komunikacyjna i faktyczna),
 koordynacja szlaku (jako systemu i oferty).

Zgodnie z powyższymi kryteriami przyjęto, iż:
 należy dokonać oceny zgodności tematycznej obiektów (zgodnie z ustaloną cezurą czasową),
 ustalić dopuszczalne typy obiektów: pierwotne, wtórne i wykreowane,
 wyznaczyć docelowo linearny i zwarty przebieg szlaku.

Ponadto przyjęto, iż marka Szlaku Piastowskiego kojarzy się z obszarem obu województw, dlatego szlak nie będzie wykraczał poza teren woj. wielkopolskiego i kujawsko-pomorskiego. W wyniku prac Rady w roku 2012 przyjęte zostały dwie główne trasy, krzyżujące się w Gnieźnie.
 Pierwsza, rozpoczyna się już w Lubiniu, przez Poznań, Pobiedziska, Ostrów Lednicki do Gniezna, a następnie przez Trzemeszno, Mogilno, Strzelno, Inowrocław, Kruszwicę, Płowce, aż po Brześć Kujawski i Włocławek.
 Druga trasa przebiega na linii północny zachód – południowy wschód, a więc od Wągrowca poprzez Łekno, Żnin, Biskupin, Gniezno, Grzybowo k. Wrześni, Ląd n. Wartą do Konina i Kalisza, gdzie rezerwat archeologiczny na Zawodziu – związany z okresem rozbicia dzielnicowego i wielkopolską linią Piastów. Centralnym ośrodkiem Szlaku jest Gniezno – świadectwo wczesnopiastowskiego „Civitas Schinesghe”

Mimo powyższych ustaleń, w związku ze stałymi aspiracjami miejscowości i obiektów nie uznanych w pierwszym etapie jako obiektów Szlaku Piastowskiego Rada Programowo – Naukowa ds. Szlaku Piastowskiego postanowiła wyjść naprzeciw oczekiwaniom przedstawicieli branży oraz samorządowców i przeprowadzić drugi audyt historyczno – turystyczny w kilkunastu miejscowościach i obiektach. W Województwie Kujawsko – Pomorskim w takich miejscowościach jak: Wenecja, Gąsawa, Marcinkowo Górne, Pakość, Kościelec, Gniewkowo, Radziejów i Kowal. W Wielkopolsce audytem zostały objęte takie miejscowości jak: Tarnowo Pałuckie, Pyzdry i Kłecko. Postanowiono również skategoryzować wszystkie obiekty szlaku na gwarantowane (pozytywny wynik audytu historycznego i turystycznego) oraz aspirujące (konieczny pozytywny wynik audytu historycznego oraz określony czasookres na spełnienie wszystkich warunków audytu turystycznego). Rada Programowo – Naukowa ds. Szlaku Piastowskiego w roku 2013 podjęła również decyzję o przeprowadzeniu ogólnopolskiego konkursu na logotyp Szlaku Piastowskiego. Konkurs został ogłoszony i przeprowadzony przez Zarząd Województwa Kujawsko – Pomorskiego, który również był fundatorem nagrody pieniężnej dla autora zwycięskiego znaku graficznego. Konkurs miał ogólnopolski zasięg i otwarty charakter. Oceny nadesłanych projektów dokonała kilkuosobowa kapituła złożona z przedstawicieli Rady, obu urzędów marszałkowskich oraz artystów plastyków posiadających wiedzę w zakresie topografii znaków. W wyniku przeprowadzonego konkursu wybrano następujący projekt logotypu:


Kwestie związana z przekazaniem praw autorskich do wybranego logotypu zostały doprecyzowane pomiędzy obydwoma urzędami marszałkowskimi. We współpracy obu samorządów wojewódzkich oraz po konsultacji z Radą Programowo – Naukową ds. Szlaku Piastowskiego powstała również księga identyfikacji wizualnej dla Szlaku Piastowskiego. Zgodnie z przyjętą identyfikacją zostanie w przyszłości opracowany system tablic informacyjnych przy wszystkich obiektach szlaku. Rada wstępnie przyjęła standardy techniczne tablic mających powstać przy obiektach.

Równie istotnym zagadnieniem, nad którym pracuje Rada jest nowy model zarządzania Szlakiem Piastowskim – jego koordynacja i finansowanie. W roku 2010 prof. Armin Mikos von Rohrscheidt zbadał realnie funkcjonujące turystyczne szlaki kulturowe, których w ocenie badającego jest 46 w całej Polsce. Rok później, tj. w roku 2011, dr Łukasz Gaweł z Krakowa poddał ocenie badawczej wszystkie funkcjonujące szlaki turystyczno – kulturowe, których podobno jest aż 390. Wniosek płynący w powyższych danych jest taki, iż tylko 46 na 390 szlaków są szlakami realnie funkcjonującymi. Pozostałe, które niby są, nie są przez nikogo zarządzane, koordynowane, ktoś kiedyś je utworzył, ale nic z nimi dalej się nie dzieje. Zatem Rada Programowo – Naukowa ds. Szlaku Piastowskiego ustaliła, iż istnieje pilna konieczność usprawnienia finansowania i koordynacji Szlaku Piastowskiego. Podczas swojego IX posiedzenia w dniu 2 lipca 2013 r. Rada zdecydowała, iż spośród trzech opcji finansowania koordynacji Szlaku i jego działania (traktowanych łącznie: modelu dualnego, modelu partnerskiego finansowania i modelu częściowego sponsoringu), najlepszą opcją dla szlaku Piastowskiego będzie model 2 (partnerski), jednak z opcją ewolucyjnego przejścia w perspektywie 2 - 3 lat do modelu 3, czyli modelu częściowego sponsoringu. Cytując w/w prof. Armin Mikos von Rohrscheidt:

„jest to najbardziej elastyczna opcja, która zapewnia dość szybką komercjalizację szlaku oraz rozwój wielopłaszczyznowej współpracy także pomiędzy “partnerami szlaku”, czyli podmiotami zrzeszonymi wokół Szlaku Piastowskiego. Jako partnerzy szlaku (w odróżnieniu od “obiektów szlaku”) widziani są tu: partnerzy publiczni (a więc samorządy, na terenie których leżą te obiekty (województwa, gminy i powiaty) oraz partnerzy komercyjni (hotele, restauracje, touroperatorzy, prywatne podmioty dystrybucji kultury lub/i rozrywki, obiekty spędzania czasu wolnegoitd).”


Rada podjęła również decyzję co do ilości koordynatorów szlaku ( w domyśle - jeden czy dwóch? ). Ustalono, iż koordynatorów szlaku winno być dwóch – z siedzibą w Gnieźnie i w Żninie. Obaj koordynatorzy będą musieli ze sobą ściśle współpracować. Z efektów swojej działalności koordynatorzy będą rozliczani (w przyjętych okresach czasu) przez Radę Programowo – Naukową ds. Szlaku Piastowskiego. 

Trzecim etapem prac Rady Programowo – Naukowej ds. Szlaku Piastowskiego (przyjętym na samym wstępie kiedy Rada rozpoczęła swoje prace w roku 2011) jest przygotowanie strategii funkcjonowania Szlaku Piastowskiego z wykorzystaniem środków unijnych na poprawę infrastruktury i promocję szlaku. Warto dodać, że na Szlaku Piastowskim znajduje się aż 6 pomników historii (klasztor benedyktyński w Lubiniu, Ostrów Tumski w Poznaniu, wyspa na Ostrowie Lednickim, Wzgórze Lecha w Gnieźnie, dawne opactwo cysterskie w Lądzie nad Wartą oraz rezerwat archeologiczny w Biskupinie). Ponadto Wzgórze Lecha w Gnieźnie jest jednym z czterech polskich miejsc, któremu został przyznany w marcu 2007 roku Znak Dziedzictwa Europejskiego. Z kolei Biskupin w 2007 roku został laureatem nagrody Europa Nostra. Ponadto w roku 2012 Polska Organizacja Turystyczna w ramach corocznie organizowanego konkursu, uznając rangę i dziedzictwo narodowe szlaku, przyznała Szlakowi Piastowskiemu certyfikat Najlepszego Produktu Turystycznego. Certyfikat ten poświadcza wyjątkowość historyczno – turystyczną szlaku.


Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Pojedynkujący się dzielnie rycerze wzbudzali wielkie emocje wśród zebranych widzów. 2017-08-21T10:52:27+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Nad całym Jarmarkiem Królewskim w Radziejowie czuwał z pomnika król Władysław Łokietek.... 2017-08-21T10:33:57+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Bardzo dziękujemy Urzędowi Miejskiemu w Radziejowie oraz Radziejowskiemu Domowi Kultury za zorganizowanie świetnej zabawy podczas Jarmarku Królewskiego...kto nie był, niech żałuje. Do zobaczenia w przyszłym roku 2017-08-21T10:26:25+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Z przyjemnością i podziwem dla ekipy z Rezerwat Archeologiczny Gród w Grzybowie zachęcamy do oglądania relacji z sobotnich wydarzenia na grodzie. To już IV Zjazd Wojów i znany odwiedzającym rozmach:) 2017-08-21T07:52:22+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Burze przejdą bokiem, a Wy nie możecie przejść obok Grzybowskiego Turnieju Wojów. Dzisiaj start!
Obrazek
Rezerwat Archeologiczny Gród w Grzybowie mimo zniszczeń i podtopienia - na grodzie do zobaczenia!
2017-08-19T06:11:04+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Już za kilka dni, 26. sierpnia, w Muzeum Archeologicznym w Biskupinie odbędzie się III Biskupiński Turniej Wojów! Będzie można nie tylko przyglądać się zmaganiom uczestników w rozmaitych konkurencjach, ale także samemu spróbować swoich sił w walce mieczem, strzelaniu z łuku czy rzucaniem toporem. Na najmłodszych zaś przez cały dzień będzie czekać Akademia Małego Woja! Zapraszamy!!
Obrazek
Biskupiński Turniej Wojów W sobotę 26 sierpnia zapraszamy do Muzeum Archeologicznego w Biskupinie na III Biskupiński Turniej Wojów! Poniżej prezentujemy program Turnieju :)
Konkurencje będą odbywały się na polanie przy rekonstrukcji wioski wczesnośredniowiecznej.
2017-08-18T14:15:53+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Szanowni Państwo, Muzeum Archeologiczne w Biskupinie ogłasza konkurs, serdecznie zachęcamy do wzięcia udziału. Więcej informacji na stronie Muzeum Archeologiczne w Biskupinie.
Obrazek
Eksperymentalne Obozowisko Epoki Kamienia Film naszej produkcji zapowiadający Festyn Archeologiczny w Biskupinie "Bogowie wojny", który będzie trwał od 16 do 24 września! Będziecie mogli nas spotkać na osadzie mezolitycznej oraz neolitycznej. Serdecznie zapraszamy :)
2017-08-17T09:50:26+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Szanowni Państwo, to już w ten weekend, 19 sierpnia w Radziejowie odbędzie się Jarmark Królewski, który poprzedzi inscenizację bitwy pod Płowcami, która to odbędzie się dnia następnego tj. 20 sierpnia br. Serdecznie zapraszamy do Radziejowa. 2017-08-17T09:44:04+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski W cyklu czwartkowe inspiracje: Lubin. Często pomijany, a znajdujący się nieopodal głównej trasy krajowej nr 5 Poznań-Wrocław, klasztor benedyktyński. Skrywający tajemnice i ciekawostki życia Benedyktynów od 1070 roku! Idealny na popołudniowy wypad z Poznania.
Obrazek
Pomniki historii - Lubiń Klasztor oo. benedyktynów w Lubiniu ma bardzo wczesną metrykę sięgającą pierwszych wieków chrześcijaństwa w Polsce. Powstał ok. 1075 na fali fundacji benedyktyńskich. To tu działa jedna z największych w Wielkopolsce bibliotek klasztornych.
2017-08-17T08:07:26+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Biskupin, po uporaniu się ze skutkami nawałnicy, już otwarty :-)
Obrazek
Muzeum Archeologiczne w Biskupinie Udało nam się już uporać z większością bałaganu, który zostawiła szalejąca w piątek wieczorem niszczycielska, super komórka burzowa 😧. Dziś już działamy normalnie. Tak więc zapraszamy życząc jednocześnie Wam i sobie by nas to więcej nie spotkało! ❤
2017-08-13T18:14:08+0000

Zapisz się na newsletter