GIECZ - Kościół pw. św. Mikołaja

Najmniejsza świątynia romańska w Wielkopolsce

Na obrzeżu Giecza, wśród uprawnych pól, wyróżnia się wzniesienie, nazywane „Grodziszczkiem”. To pozostałość po jednym najstarszych i najważniejszych ośrodków grodowych położonych w centrum Wielkopolski, kolebki powstającego państwa polskiego. Zapis z „Kroniki” Galla Anonima pokazuje siłę militarną i znaczenie piastowskich grodów w czasach Bolesława Chrobrego: „z Poznania bowiem 1300 pancernych rycerzy i 4000 żołnierzy z tarczami, z Gniezna 1500 pancernych i 5000 tarczowników, z Włocławka grodu 800 pancernych i 2000 tarczowników, z Giecza 300 pancernych i 2000 tarczowników; ci wszyscy niezwykle waleczni wprawieni w rzemiośle wojennym występowali do boju(...)”

We wczesnym średniowieczu potężny gród w Gieczu połączony był z osadą położoną po drugiej stronie obecnie wyschniętego jeziora dwutraktowym mostem o długości około 180 m. Dziś grodzisko z dawną osadą łączy grobla, wiodąca przez bagniste łąki, biegnąca równolegle do wczesnośredniowiecznego mostu. Podczas gdy początki grodu zostały archeologicznie poświadczone w okresie wyprzedzającym o kilka dziesięcioleci powstanie innych grodów centralnych wczesnopiastowskiego państwa, to okres rozkwitu podgrodzia - osady targowej został określony na XI do końca XIII wieku.

Na niewielkim wyniesieniu, w centrum dawnej osady (na zachodnim skraju obecnej wsi Giecz), stoi niewielki, zbudowany z kostki granitowej kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Mikołaja, pełniący funkcje świątyni parafialnej. Ta najmniejsza w całości zachowana świątynia romańska w Wielkopolsce jest jednym z bardziej znanych wielkopolskich zabytków architektury romańskiej. Pierwsza świątynia w tym miejscu wzniesiona została najprawdopodobniej w 2. połowie XI wieku i zastąpiona na przełomie XII/XIII wieku nieco większą budowlą. W roku 1932 roku kościół został wpisany do rejestru zabytków i tym samym objęty ochroną konserwatorską. Obecny kształt świątyni jest wynikiem prac konserwatorsko-remontowych, przeprowadzonych w latach 50. XX wieku, a spowodowanych jej złym stanem technicznym. W wyniku tych prac nastąpiła reromanizacja świątyni. Po przeprowadzeniu w latach 1993-2000 ratowniczych badań archeologicznych (odsłonięto wówczas wszystkie dostępne archeologicznie kamienne relikty pierwszej powstałej w tym miejscu budowli sakralnej) i podjęciu kolejnych prac remontowo-konserwacyjnych (także wzmocnieniu statyki budowli poprzez klamrowanie ścian i otoczenie ich stalową konstrukcją), świątyni przywrócono funkcje parafialne, dbając jednocześnie o zabezpieczenie reliktów archeologicznych i udostępnienie ich zainteresowanym. Wewnątrz apsydy zachowały się relikty mensy ołtarzowej wykonanej z ciosów kamiennych; w jej wschodniej ściance odkryto charakterystyczny niewielki otwór przeznaczony zapewne na pomieszczenie relikwii.

Świątynia jest to budowlą jednonawową, bez wieży, z wydzielonym prezbiterium z apsydą. Nawę i prezbiterium nakrywają dachy wykonane z łupków, dwuspadowe o różnej wysokości, natomiast apsydę dach półstożkowy. Ciosy piaskowca tworzące południowo-zachodni narożnik kościoła wykorzystywane były - jak głosi podanie - do ostrzenia mieczów; widać na nich głębokie podłużne rysy i wyraźne ślady wygładzania. Wejście do wnętrza kościoła prowadzi przez znajdujący się od strony południowej, zrekonstruowany romański portal o prostych schodkowych uskokach. Wewnętrzne lica ścian kościoła są wybiałkowane, jednak w filarach łuku tęczowego pozostawiono widoczne kostki granitowe.

Przy kościele pochowany jest Stanisław Hebanowski (1820-98), właściciel Giecza, autor projektu poznańskiego Teatru Polskiego oraz wielu wielkopolskich siedzib ziemiańskich. Obok spoczywa jego wnuk, również Stanisław (reżyser teatralny, prozaik i tłumacz, 1912-1983).

Galeria zdjęć

Lokalizacja


Szlak Piastowski
SzlakPiastowski 😮Coraz bardziej widoczny jest Trakt Królewski w Gnieźnie. Wczoraj pod wrażeniem był sam Bolesław Śmiały, który postanowił przybyć do Gniezna. Już niebawem będziecie mogli sfotografować się z każdym z pięciu królów koronowanych w Gnieźnie! Na razie Bolesław pozuje sam😄😄
Obrazek
Pierwszy król zawitał na stałe w Gnieźnie W centrum pojawiła się pierwsza z pięciu rzeźb królów, którzy będą stanowić element Traktu Królewskiego - do Gniezna przyj...
2018-05-22T04:17:00+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Ile Władysław Łokietek zapłacił, żeby zostać królem Polski?
Obrazek
Cena korony. Ile Władysław Łokietek zapłacił, żeby zostać królem Polski? Za darmo korony nikt by mu nie dał. A papież, z którym Władysławowi Łokietkowi przyszło negocjować okazał się szczególnie wymagający. Żeby nie powiedzieć wprost: skrajnie pazerny.
2018-05-18T12:23:09+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski 📢Dzisiaj kolejne zaproszenie na jutrzejszą Noc Muzeów. Skansen Miniatur Szlaku Piastowskiego przygotował nocne zwiedzanie w niesamowitej aurze oraz pokaz ognia. Start o godzinie 21. Zapraszamy w imieniu organizatorów. 🔥🔥🔥 2018-05-18T07:28:05+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski 📢Do tegorocznej Nocy Muzeów włącza się jak zawsze Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy. Wieczorne i nocne atrakcje czekają na odwiedzających w Rezerwat Archeologiczny w Gieczu/Archaeological Reserve in Giecz oraz w oddziale głównym na Lednicy. Więcej szczegółów można uzyskać na profilach organizatorów. 2018-05-17T06:09:30+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Noc Muzeów już w najbliższy weekend. Dzisiaj przedstawiamy propozycje Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie. Będziecie mogli w nim zwiedzić wystawy wraz z ich kuratorami, uczestniczyć w konfrontacjach muzealnych, czyli doświadczyć, jak różnie patrzą na zabytek archeolodzy, historycy czy historycy sztuki. Ponadto w programie dwie specjalne wystawy: Przedwojenne badania Józefa Kostrzewskiego oraz Motywy słowiańskie w sztuce 20-lecia międzywojennego, warsztaty tańca, kiermasz książek. Zapraszamy w imieniu Muzealników. 2018-05-16T05:07:26+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Druga edycja Rajdu Piastowskiego już wkrótce. Miłośników jednośladów zapraszamy do kontaktu. Rajd to wyjątkowa okazja żeby połączyć pasje turysty, motocyklisty i poszukiwacza przygód. Najdłuższy dzień w roku temu sprzyja:) Zapraszamy 🏍️🏍️🏍️
Obrazek
Rajdpiastowski Strona piastowskiego rajdu motocyklowego organizowanego w ramach Szlaku Piastowskiego.
2018-05-15T07:46:05+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Piastowski Festiwal Biegowy Najbliższy weekend należy do biegaczy. Wszystkich miłośników sportu zapraszamy na Kujawy. W najbliższą sobotę w Inowrocławiu odbędzie się XI edycja Biegu Piastowskiego, którego trasa wyznaczona jest na Szlaku Piastowskim (stąd jego nazwa). Oprócz półmaratonu, w ramach Piastowskiego Festiwalu Biegowego, będzie można spróbować swoich sił na krótszych dystansach - 5 i 10 km. Podczas imprezy na Stadionie Miejskim im. Inowrocławskich Olimpijczyków, Inowrocławska Lokalna Organizacja Turystyczna będzie promowała Szlak Piastowski na wyznaczonym stoisku. 2018-05-11T13:43:43+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Mamy to! Liczba fanów naszego profilu osiągnęła 2000. Dziękujemy i prosimy o więcej :) 2018-05-11T07:12:30+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski 📢Pod koniec kwietnia po raz kolejny "przytyła" krajowa lista Pomników Historii. Wśród nowo dodanych obiektów znalazł się zespół dawnego klasztoru Norbertanek w Strzelnie.Uroczystość wpisania nowych obiektów odbyła się 20 kwietnia. Brawo! 👏👏👏 2018-05-09T05:24:23+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Noc Muzeów 2018 jest świetną okazją, by w nietypowy sposób odwiedzić liczne muzea, galerie i inne instytucje kultury. Propozycja Biskupina 😊
Obrazek
Muzeum Archeologiczne w Biskupinie 🌜19 maja wiele muzeów w Polsce otworzy się dla zwiedzających w niecodziennych godzinach, w ramach Nocy Muzeów. 🌛 W tym roku my także przyłączamy się do akcji! Jeżeli chcecie spędzić u nas tajemniczy wieczór, zapraszamy! 😁
Zapisy już trwają! 📖
Szczegóły na www.biskupin.pl/kalendarz-imprez/
2018-05-08T20:21:49+0000

Zapisz się na newsletter