GRZYBOWO - Grodzisko wczesnośredniowieczne

Spotkanie ze słowiańskimi wojami

 

Grzybowo, położone w centrum ziemi gnieźnieńskiej, kolebce państwa polskiego, było jednym z grodów odgrywających ważną rolą w początkach formowania się państwa Piastów. Chociaż o grodzie nie wspominają średniowieczne zapiski i dokumenty, grodzisko już od dawna było znane archeologom. Pod koniec XIX wieku badania sondażowe w Grzybowie przeprowadzał niemiecki badacz Wilhelm Schwartz, a w 1937 roku amatorskie badania prowadził młody pasjonat historii Olgierd Brzeski - wówczas gimnazjalista, przebywający tu na wakacjach u rodziny Lutomskich, ostatnich właścicieli Grzybowa. Miejscowość ta stała się szerzej znana dopiero po 1990 r., kiedy to, mieszkający w Kanadzie Brzeski utworzył przy Poznańskim Towarzystwie Przyjaciół Nauk fundację, która zajęła się organizacją i finansowaniem badań w Grzybowie i rozpoczęto tam systematyczne badania archeologiczne. Obecnie Rezerwat Archeologiczny Gród w Grzybowie jest oddziałem Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy. W ramach zagospodarowania terenu oczyszczono wały i wnętrze grodziska z dzikiej roślinności, a na miejscu pola uprawnego powstał pawilon muzealny stylizowany na historyczna bramę wjazdową; z salą wystawową i dydaktyczną, a także biblioteką i pracowniami archeologów.

Dotąd przebadano zaledwie niewielką część grodziska, jednak już dziś wiadomo, że był to jeden z największych średniowiecznych grodów, kilkakrotnie większy i nieco starszy niż uznawane za książęce centra władzy Piastów Lednica czy Gniezno. Jego powierzchnia wynosiła prawie 5 ha, a majdan o powierzchni 2,2 ha otoczony był wałem obronnym o wysokości 16 m i podstawie około 27 m. Do dziś w niektórych partiach grodziska istnieje wał o wysokości 8,5 m (od poziomu zachowanej częściowo fosy). Na podstawie wykonanego modelu konstrukcji wału grodowego stwierdzono, że do jego budowy potrzeba było około 62 tys. m2 drewna i 84 tys. m2 mieszaniny ziemi, gliny i piasku. Jak wykazały badania drewna użytego do budowy wału, gród powstał około 930 r. Najstarsze naczynia ceramiczne znalezione przez archeologów w Grzybowie datowane są na 915 r. Prawdziwe emocje ogarnęły badaczy w 1999 r., kiedy to w grodzisku natrafiono na blisko 800 fragmentów srebrnych monet arabskich pochodzących z IX–XI w. Znalezione zabytki poświadczają obecność w grodzie przedstawicieli ówczesnej elity, a tym samym określają ważną pozycję grodu w Grzybowie w najdawniejszej strukturze władzy. Gród istniał do połowy XI w., później został opuszczony, a jego wnętrze do niedawna było polem uprawnym.

Na wycieczkę do Grzybowa najlepiej wybrać się w sierpniu - wtedy w grodzisku odbywa się Grzybowski Turniej Wojów. W czasie imprez, których celem jest propagowanie tradycji i obyczajów starosłowiańskich odbywają się pokazy rzemiosła średniowiecznego, turniej wojów, pokazy rzemiosł i scenki historyczne, a także bitwa w obronie grodu.

Po zwiedzeniu grodziska warto też poznać inne ciekawostki Grzybowa. Przy drodze do Wrześni znajduje się dwór z XIX w., przebudowany na przełomie XIX i XX w. dla rodziny Lutomskich - ostatnich właścicieli Grzybowa. Przed dworem stoi wykonana w latach 30-tych XX w. kopia słynnego posągu słowiańskiego bożka Światowida znalezionego w rzece Zbrucz na Podolu. W północnej części wsi, przy szosie do Gulczewa znajduje się drewniany, kryty gontem kościół św. Michała Archanioła wzniesiony w 1757 z fundacji ówczesnego właściciela wsi Stanisława Trąmpczyńskiego. Na przykościelnym cmentarzu koniecznie trzeba zobaczyć kaplicę cmentarną zbudowaną w latach 1936-38 z przeznaczeniem na grobowiec Lutomskich. Kaplica ta w formie kamiennej rotundy naśladuje znajdującą się na Wawelu wczesnoromańską kaplicę św. Feliksa i Adaukta. Część zabytków pozyskanych w czasie prac archeologicznych, a także makieta grodu eksponowane są w Muzeum we Wrześni – warto je odwiedzić przy okazji wycieczki do Grzybowa.

Galeria zdjęć

Lokalizacja


Szlak Piastowski
SzlakPiastowski 😮Coraz bardziej widoczny jest Trakt Królewski w Gnieźnie. Wczoraj pod wrażeniem był sam Bolesław Śmiały, który postanowił przybyć do Gniezna. Już niebawem będziecie mogli sfotografować się z każdym z pięciu królów koronowanych w Gnieźnie! Na razie Bolesław pozuje sam😄😄
Obrazek
Pierwszy król zawitał na stałe w Gnieźnie W centrum pojawiła się pierwsza z pięciu rzeźb królów, którzy będą stanowić element Traktu Królewskiego - do Gniezna przyj...
2018-05-22T04:17:00+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Ile Władysław Łokietek zapłacił, żeby zostać królem Polski?
Obrazek
Cena korony. Ile Władysław Łokietek zapłacił, żeby zostać królem Polski? Za darmo korony nikt by mu nie dał. A papież, z którym Władysławowi Łokietkowi przyszło negocjować okazał się szczególnie wymagający. Żeby nie powiedzieć wprost: skrajnie pazerny.
2018-05-18T12:23:09+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski 📢Dzisiaj kolejne zaproszenie na jutrzejszą Noc Muzeów. Skansen Miniatur Szlaku Piastowskiego przygotował nocne zwiedzanie w niesamowitej aurze oraz pokaz ognia. Start o godzinie 21. Zapraszamy w imieniu organizatorów. 🔥🔥🔥 2018-05-18T07:28:05+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski 📢Do tegorocznej Nocy Muzeów włącza się jak zawsze Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy. Wieczorne i nocne atrakcje czekają na odwiedzających w Rezerwat Archeologiczny w Gieczu/Archaeological Reserve in Giecz oraz w oddziale głównym na Lednicy. Więcej szczegółów można uzyskać na profilach organizatorów. 2018-05-17T06:09:30+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Noc Muzeów już w najbliższy weekend. Dzisiaj przedstawiamy propozycje Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie. Będziecie mogli w nim zwiedzić wystawy wraz z ich kuratorami, uczestniczyć w konfrontacjach muzealnych, czyli doświadczyć, jak różnie patrzą na zabytek archeolodzy, historycy czy historycy sztuki. Ponadto w programie dwie specjalne wystawy: Przedwojenne badania Józefa Kostrzewskiego oraz Motywy słowiańskie w sztuce 20-lecia międzywojennego, warsztaty tańca, kiermasz książek. Zapraszamy w imieniu Muzealników. 2018-05-16T05:07:26+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Druga edycja Rajdu Piastowskiego już wkrótce. Miłośników jednośladów zapraszamy do kontaktu. Rajd to wyjątkowa okazja żeby połączyć pasje turysty, motocyklisty i poszukiwacza przygód. Najdłuższy dzień w roku temu sprzyja:) Zapraszamy 🏍️🏍️🏍️
Obrazek
Rajdpiastowski Strona piastowskiego rajdu motocyklowego organizowanego w ramach Szlaku Piastowskiego.
2018-05-15T07:46:05+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Piastowski Festiwal Biegowy Najbliższy weekend należy do biegaczy. Wszystkich miłośników sportu zapraszamy na Kujawy. W najbliższą sobotę w Inowrocławiu odbędzie się XI edycja Biegu Piastowskiego, którego trasa wyznaczona jest na Szlaku Piastowskim (stąd jego nazwa). Oprócz półmaratonu, w ramach Piastowskiego Festiwalu Biegowego, będzie można spróbować swoich sił na krótszych dystansach - 5 i 10 km. Podczas imprezy na Stadionie Miejskim im. Inowrocławskich Olimpijczyków, Inowrocławska Lokalna Organizacja Turystyczna będzie promowała Szlak Piastowski na wyznaczonym stoisku. 2018-05-11T13:43:43+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Mamy to! Liczba fanów naszego profilu osiągnęła 2000. Dziękujemy i prosimy o więcej :) 2018-05-11T07:12:30+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski 📢Pod koniec kwietnia po raz kolejny "przytyła" krajowa lista Pomników Historii. Wśród nowo dodanych obiektów znalazł się zespół dawnego klasztoru Norbertanek w Strzelnie.Uroczystość wpisania nowych obiektów odbyła się 20 kwietnia. Brawo! 👏👏👏 2018-05-09T05:24:23+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Noc Muzeów 2018 jest świetną okazją, by w nietypowy sposób odwiedzić liczne muzea, galerie i inne instytucje kultury. Propozycja Biskupina 😊
Obrazek
Muzeum Archeologiczne w Biskupinie 🌜19 maja wiele muzeów w Polsce otworzy się dla zwiedzających w niecodziennych godzinach, w ramach Nocy Muzeów. 🌛 W tym roku my także przyłączamy się do akcji! Jeżeli chcecie spędzić u nas tajemniczy wieczór, zapraszamy! 😁
Zapisy już trwają! 📖
Szczegóły na www.biskupin.pl/kalendarz-imprez/
2018-05-08T20:21:49+0000

Zapisz się na newsletter