ŻNIN - Muzeum Ziemi Pałuckiej oraz baszta z trasą miejską

Nie tylko "Baszta" na rynku

Żnin uważany jest za niepisaną stolicę Pałuk, regionu położonego na północnym krańcu historycznej Wielkopolski, między Notecią i Wełną. Nazwa ziemia pałucka (terra Palucenzis) została zapisana po raz pierwszy w XIV wieku przez Janka z Czarnkowa. Żnin, położony na przesmyku między Jeziorami Żnińskim Dużym i Małym, powstał na miejscu grodu, którego znaczenie wzrosło w czasach piastowskich - sprawował kontrolę nad przeprawa przez Gąsawkę i strzegł drogi w głąb państwa. Wzmiankowany był już w bulli papieża Innocentego II w 1136 roku, a prawa miejskie otrzymał w 1263 roku. Od pierwszej połowy XII wieku, do rozbiorów, miasto było własnością arcybiskupów gnieźnieńskich, którzy tutaj mieli jedną ze swoich rezydencji. Jakub I, rodem ze Żnina zasiadał w na stolicy arcybiskupiej w Gnieźnie w pierwszej połowie XII wieku i przypisują mu zwykle, że miasto opasał murem obronnym i zrobił z niego silną, jak na owy czas fortecę, że pobudował ratusz i kościół farny. Książę Przemysł II nadał arcybiskupowi Jakubowi Śwince prawo posługiwania się w mieście Żninie własną monetą. Po zniszczeniu w 1331 przez Krzyżaków miasto odbudowano i otoczono murami obronnymi. W średniowieczu Żnin był jednym z największych i znaczących miast Wielkopolski. W czasie napadu Szwedów w 1655 roku, jeden z oddziałów szwedzkich zdobył Żnin i zburzył jego mury.

Szczątki starodawnych murów, które niegdyś opasowały miasto Żnin, oraz zamek obronny arcybiskupów gnieźnieńskich, dziś w gruzach zagrzebane leżą, i ciekawemu przechodniowi szukać się każą. Ostatnim pomnikiem dawniejszej świetności Żnina jest wieża ratuszna – taki zapis znajdujemy we Wspomnieniach Wielkopolski Edwarda Raczyńskiego.

Stojąca pośrodku rynku gotycka wieża, zwana przez mieszkańców „basztą”, zbudowana jest z cegieł w układzie polskim. Ciekawa jest konstrukcja wieży – w przyziemiu kwadratowa, w górnych kondygnacjach ośmioboczna, nakryta dachówką. Przyjmuje się, że wieża powstała w połowie XV wieku jako ratusz wieżowy. Później przyłączono do niej drewniany budynek, który jednak spłonął w czasie pożaru w XVII wieku. Obecnie „baszta” jest siedzibą Muzeum Ziemi Pałuckiej – placówki miejskiej, kontynuującej tradycje założonego w 1962 roku Muzeum Regionalnego PTTK. Przeprowadzony na początku 2009 roku remont przywrócił wystrojowi obiektu gotycki charakter.

Na pierwszym piętrze odtworzony został skarbiec miejski, gdzie przedstawiono historię pieniądza na ziemiach polskich oraz miary i wagi sprzed stuleci. Na drugim piętrze znajduje się Ława Miejska - sala narad średniowiecznych rajców miejskich. Kolejne piętro to galeria poświęcona najsłynniejszym żninianom m. in. braciom Janowi i Jędrzejowi Śniadeckim – uczonym epoki Oświecenia; Klemensowi Janickiemu – piszącemu po łacinie poecie polskiego Odrodzenia, Erazmowi Glicznerowi – żyjącemu w drugiej połowie XVI wieku przywódcy luteran, autorowi pierwszej w języku polskim rozprawy o wychowaniu dzieci. Na poddaszu wieży znajduje się mechanizm zegara z XVIII wieku oraz dzwon ozdobiony napisem upamiętniającym pożar miasta w 1751 roku.

W mieszczącej się przy rynku dawnej siedzibie władz miejskich, tak zwanym „Magistracie” znajdują się stałe wystawy Muzeum: „Historia żnińskiego drukarstwa” (w okresie międzywojennym Żnin był dużym ośrodkiem wydawniczym i drukarskim), „Etnografia Pałuk”, Muzeum Sportów Motorowodnych oraz Galeria im. Tadeusza Małachowskiego – współczesnego żnińskiego malarza – prezentująca wystawy czasowe o tematyce artystycznej.

Do dzisiaj przetrwało urbanistyczne założenie starego miasta, a o jego historii informują kamienne tabliczki z dawnymi nazwami ulic (Sukiennicza, Szewska, Wielka, Zduńska, Farna, Mnisia, Ciasna, Dworska czy Wodna) oraz tablice ustawione wzdłuż trasy miejskiej „Spacer po średniowiecznym Żninie”. Wędrując tym szlakiem, oprócz średniowiecznej wieży ratuszowej, warto zobaczyć też: dawny gotycki kościół pw. Najświętszej Maryi Panny (obecnie kościół pw. św. Floriana, przebudowany w końcu XVIII wieku), kościół pw. NMP Królowej Polski (dawny zbór ewangelicki wzniesiony na miejscu klasztor o.o. Dominikanów, których do Żnina sprowadzono w 1338 r.) oraz dawny dwór biskupi tzw. Sufraganię, w którym mieści się Muzeum Sztuki Sakralnej. Kolejne tablice ścieżki dydaktycznej przypominają o nieistniejących już dziś bramach miejskich: Toruńskiej (obecnie skrzyżowanie ulicy 700-lecia, Parkowej i Lewandowskiego), Poznańskiej (dzisiejsza ul. Kościuszki) oraz Wodnej (obecnie skrzyżowanie ulicy Sienkiewicza i Licealnej).

Galeria zdjęć

Lokalizacja


Szlak Piastowski
SzlakPiastowski 😮Coraz bardziej widoczny jest Trakt Królewski w Gnieźnie. Wczoraj pod wrażeniem był sam Bolesław Śmiały, który postanowił przybyć do Gniezna. Już niebawem będziecie mogli sfotografować się z każdym z pięciu królów koronowanych w Gnieźnie! Na razie Bolesław pozuje sam😄😄
Obrazek
Pierwszy król zawitał na stałe w Gnieźnie W centrum pojawiła się pierwsza z pięciu rzeźb królów, którzy będą stanowić element Traktu Królewskiego - do Gniezna przyj...
2018-05-22T04:17:00+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Ile Władysław Łokietek zapłacił, żeby zostać królem Polski?
Obrazek
Cena korony. Ile Władysław Łokietek zapłacił, żeby zostać królem Polski? Za darmo korony nikt by mu nie dał. A papież, z którym Władysławowi Łokietkowi przyszło negocjować okazał się szczególnie wymagający. Żeby nie powiedzieć wprost: skrajnie pazerny.
2018-05-18T12:23:09+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski 📢Dzisiaj kolejne zaproszenie na jutrzejszą Noc Muzeów. Skansen Miniatur Szlaku Piastowskiego przygotował nocne zwiedzanie w niesamowitej aurze oraz pokaz ognia. Start o godzinie 21. Zapraszamy w imieniu organizatorów. 🔥🔥🔥 2018-05-18T07:28:05+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski 📢Do tegorocznej Nocy Muzeów włącza się jak zawsze Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy. Wieczorne i nocne atrakcje czekają na odwiedzających w Rezerwat Archeologiczny w Gieczu/Archaeological Reserve in Giecz oraz w oddziale głównym na Lednicy. Więcej szczegółów można uzyskać na profilach organizatorów. 2018-05-17T06:09:30+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Noc Muzeów już w najbliższy weekend. Dzisiaj przedstawiamy propozycje Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie. Będziecie mogli w nim zwiedzić wystawy wraz z ich kuratorami, uczestniczyć w konfrontacjach muzealnych, czyli doświadczyć, jak różnie patrzą na zabytek archeolodzy, historycy czy historycy sztuki. Ponadto w programie dwie specjalne wystawy: Przedwojenne badania Józefa Kostrzewskiego oraz Motywy słowiańskie w sztuce 20-lecia międzywojennego, warsztaty tańca, kiermasz książek. Zapraszamy w imieniu Muzealników. 2018-05-16T05:07:26+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Druga edycja Rajdu Piastowskiego już wkrótce. Miłośników jednośladów zapraszamy do kontaktu. Rajd to wyjątkowa okazja żeby połączyć pasje turysty, motocyklisty i poszukiwacza przygód. Najdłuższy dzień w roku temu sprzyja:) Zapraszamy 🏍️🏍️🏍️
Obrazek
Rajdpiastowski Strona piastowskiego rajdu motocyklowego organizowanego w ramach Szlaku Piastowskiego.
2018-05-15T07:46:05+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Piastowski Festiwal Biegowy Najbliższy weekend należy do biegaczy. Wszystkich miłośników sportu zapraszamy na Kujawy. W najbliższą sobotę w Inowrocławiu odbędzie się XI edycja Biegu Piastowskiego, którego trasa wyznaczona jest na Szlaku Piastowskim (stąd jego nazwa). Oprócz półmaratonu, w ramach Piastowskiego Festiwalu Biegowego, będzie można spróbować swoich sił na krótszych dystansach - 5 i 10 km. Podczas imprezy na Stadionie Miejskim im. Inowrocławskich Olimpijczyków, Inowrocławska Lokalna Organizacja Turystyczna będzie promowała Szlak Piastowski na wyznaczonym stoisku. 2018-05-11T13:43:43+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Mamy to! Liczba fanów naszego profilu osiągnęła 2000. Dziękujemy i prosimy o więcej :) 2018-05-11T07:12:30+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski 📢Pod koniec kwietnia po raz kolejny "przytyła" krajowa lista Pomników Historii. Wśród nowo dodanych obiektów znalazł się zespół dawnego klasztoru Norbertanek w Strzelnie.Uroczystość wpisania nowych obiektów odbyła się 20 kwietnia. Brawo! 👏👏👏 2018-05-09T05:24:23+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Noc Muzeów 2018 jest świetną okazją, by w nietypowy sposób odwiedzić liczne muzea, galerie i inne instytucje kultury. Propozycja Biskupina 😊
Obrazek
Muzeum Archeologiczne w Biskupinie 🌜19 maja wiele muzeów w Polsce otworzy się dla zwiedzających w niecodziennych godzinach, w ramach Nocy Muzeów. 🌛 W tym roku my także przyłączamy się do akcji! Jeżeli chcecie spędzić u nas tajemniczy wieczór, zapraszamy! 😁
Zapisy już trwają! 📖
Szczegóły na www.biskupin.pl/kalendarz-imprez/
2018-05-08T20:21:49+0000

Zapisz się na newsletter