ŻNIN - Muzeum Ziemi Pałuckiej oraz baszta z trasą miejską

Nie tylko "Baszta" na rynku

Żnin uważany jest za niepisaną stolicę Pałuk, regionu położonego na północnym krańcu historycznej Wielkopolski, między Notecią i Wełną. Nazwa ziemia pałucka (terra Palucenzis) została zapisana po raz pierwszy w XIV wieku przez Janka z Czarnkowa. Żnin, położony na przesmyku między Jeziorami Żnińskim Dużym i Małym, powstał na miejscu grodu, którego znaczenie wzrosło w czasach piastowskich - sprawował kontrolę nad przeprawa przez Gąsawkę i strzegł drogi w głąb państwa. Wzmiankowany był już w bulli papieża Innocentego II w 1136 roku, a prawa miejskie otrzymał w 1263 roku. Od pierwszej połowy XII wieku, do rozbiorów, miasto było własnością arcybiskupów gnieźnieńskich, którzy tutaj mieli jedną ze swoich rezydencji. Jakub I, rodem ze Żnina zasiadał w na stolicy arcybiskupiej w Gnieźnie w pierwszej połowie XII wieku i przypisują mu zwykle, że miasto opasał murem obronnym i zrobił z niego silną, jak na owy czas fortecę, że pobudował ratusz i kościół farny. Książę Przemysł II nadał arcybiskupowi Jakubowi Śwince prawo posługiwania się w mieście Żninie własną monetą. Po zniszczeniu w 1331 przez Krzyżaków miasto odbudowano i otoczono murami obronnymi. W średniowieczu Żnin był jednym z największych i znaczących miast Wielkopolski. W czasie napadu Szwedów w 1655 roku, jeden z oddziałów szwedzkich zdobył Żnin i zburzył jego mury.

Szczątki starodawnych murów, które niegdyś opasowały miasto Żnin, oraz zamek obronny arcybiskupów gnieźnieńskich, dziś w gruzach zagrzebane leżą, i ciekawemu przechodniowi szukać się każą. Ostatnim pomnikiem dawniejszej świetności Żnina jest wieża ratuszna – taki zapis znajdujemy we Wspomnieniach Wielkopolski Edwarda Raczyńskiego.

Stojąca pośrodku rynku gotycka wieża, zwana przez mieszkańców „basztą”, zbudowana jest z cegieł w układzie polskim. Ciekawa jest konstrukcja wieży – w przyziemiu kwadratowa, w górnych kondygnacjach ośmioboczna, nakryta dachówką. Przyjmuje się, że wieża powstała w połowie XV wieku jako ratusz wieżowy. Później przyłączono do niej drewniany budynek, który jednak spłonął w czasie pożaru w XVII wieku. Obecnie „baszta” jest siedzibą Muzeum Ziemi Pałuckiej – placówki miejskiej, kontynuującej tradycje założonego w 1962 roku Muzeum Regionalnego PTTK. Przeprowadzony na początku 2009 roku remont przywrócił wystrojowi obiektu gotycki charakter.

Na pierwszym piętrze odtworzony został skarbiec miejski, gdzie przedstawiono historię pieniądza na ziemiach polskich oraz miary i wagi sprzed stuleci. Na drugim piętrze znajduje się Ława Miejska - sala narad średniowiecznych rajców miejskich. Kolejne piętro to galeria poświęcona najsłynniejszym żninianom m. in. braciom Janowi i Jędrzejowi Śniadeckim – uczonym epoki Oświecenia; Klemensowi Janickiemu – piszącemu po łacinie poecie polskiego Odrodzenia, Erazmowi Glicznerowi – żyjącemu w drugiej połowie XVI wieku przywódcy luteran, autorowi pierwszej w języku polskim rozprawy o wychowaniu dzieci. Na poddaszu wieży znajduje się mechanizm zegara z XVIII wieku oraz dzwon ozdobiony napisem upamiętniającym pożar miasta w 1751 roku.

W mieszczącej się przy rynku dawnej siedzibie władz miejskich, tak zwanym „Magistracie” znajdują się stałe wystawy Muzeum: „Historia żnińskiego drukarstwa” (w okresie międzywojennym Żnin był dużym ośrodkiem wydawniczym i drukarskim), „Etnografia Pałuk”, Muzeum Sportów Motorowodnych oraz Galeria im. Tadeusza Małachowskiego – współczesnego żnińskiego malarza – prezentująca wystawy czasowe o tematyce artystycznej.

Do dzisiaj przetrwało urbanistyczne założenie starego miasta, a o jego historii informują kamienne tabliczki z dawnymi nazwami ulic (Sukiennicza, Szewska, Wielka, Zduńska, Farna, Mnisia, Ciasna, Dworska czy Wodna) oraz tablice ustawione wzdłuż trasy miejskiej „Spacer po średniowiecznym Żninie”. Wędrując tym szlakiem, oprócz średniowiecznej wieży ratuszowej, warto zobaczyć też: dawny gotycki kościół pw. Najświętszej Maryi Panny (obecnie kościół pw. św. Floriana, przebudowany w końcu XVIII wieku), kościół pw. NMP Królowej Polski (dawny zbór ewangelicki wzniesiony na miejscu klasztor o.o. Dominikanów, których do Żnina sprowadzono w 1338 r.) oraz dawny dwór biskupi tzw. Sufraganię, w którym mieści się Muzeum Sztuki Sakralnej. Kolejne tablice ścieżki dydaktycznej przypominają o nieistniejących już dziś bramach miejskich: Toruńskiej (obecnie skrzyżowanie ulicy 700-lecia, Parkowej i Lewandowskiego), Poznańskiej (dzisiejsza ul. Kościuszki) oraz Wodnej (obecnie skrzyżowanie ulicy Sienkiewicza i Licealnej).

Galeria zdjęć

Lokalizacja


SzlakPiastowski 🚴🚴🚴 Czyścić rowery i zapraszamy na rajdy w ramach II Weekend na Szlaku Piastowskim. 🚴🚴🚴
SzlakPiastowski Jak pogoda za oknem pięknieje to chętniej planujemy wycieczki na jednośladach. Tegorocznym II Weekend na Szlaku Piastowskim obfitować będzie w rajdy rowerowe. Zaplanujcie już teraz. Rajd z Wągrowca do Łekna, z Gniezna na Ostrów Lednicki, a może z Konina lub z Kalisza do Jarantowa? Informacje: 798 072 200. 🚴🚴🚴
2017-03-24T08:54:34+0000
SzlakPiastowski A wiele tych miejsc to oczywiście poznańska trasa Szlakiem Piastowskim:) Dołączamy się do zaproszeń i do zobaczenia #natrakcie!
Visit Wielkopolska Okienko na historię :)
Trakt Królewsko-Cesarski w Poznaniu to sprytny pomysł jak poznać 1000 lat historii w czasie jednego spaceru. Oczywiście, żeby dobrze zwiedzić Miasto Poznań potrzeba przynajmniej tygodnia, ale Trakt to jego crème de la crème!

Nazwa nie jest przypadkowa, bo przez dziesięć wieków miasto faktycznie odwiedziło kilkunastu królów (nie tylko polskich), kilku cesarzy (wraz z Napoleonem i Ottonem III) a nawet rosyjski car. Ślady, które po sobie zostawili to zarówno potężne budowle, tajemnicze legendy, jak i kilka pikantnych anegdotek.

Do zobaczenia #naTrakcie !
2017-03-23T08:03:55+0000
SzlakPiastowski Dziękujemy Polskie Szlaki za promocję i zainteresowanie Szlakiem Piastowskim. W sezonie 2017 zaplanowaliśmy wiele ciekawy wydarzeń. Zapraszamy już w maju na II Weekend na Szlaku Piastowskim. W drogę! ;)
Polskie Szlaki Szlak Piastowski wiodący po atrakcjach Wielkopolski to jeden z ciekawszych projektów turystycznych w Polsce, sięgający do korzeni polskiej państwowości, do czasów pierwszych Piastów. Miejsca na Piastowskim Szlaku nierzadko są esencją polskości i tego, co kształtowało nasz naród. A na Szlaku spotkasz Ostrów Lednicki z Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy, Kaliski Gród Piastów, Katedrę w Gnieźnie - matkę wszystkich polskich katedr, piastowski Zamek Królewski w Poznaniu i wiele innych, interesujących obiektów. Tym bardziej cieszy, że Szlak "żyje", rozwija się, daje możliwość uczestniczenia w ciekawych, oryginalnych imprezach, wystawach czy koncertach. Zapraszamy już dziś na Piastowski Szlak w Wielkopolsce! http://www.szlakpiastowski.pl
2017-03-20T21:35:09+0000
SzlakPiastowski 🌻🌺🌹Jutro pierwsza plenerowa impreza na Szlaku Piastowskim w 2017 roku! Zapraszamy do Rezerwat Archeologiczny Gród w Grzybowie, na pożegnanie z Marzanną! Wszyscy już szukają oznak wiosny więc wierzymy, że jutrzejszy dzień trochę ją pogoni :) 🌺🌻🌹
Marzanna - powitanie wiosny szlakpiastowski.pl Zapraszamy na powitanie wiosny! Plenerowe widowisko edukacyjno-historyczne, gra terenowo-edukacyjna, konkurs na słomiane kukły. Wspólna grochówka i zabawą przy ognisku. Udział dzieci ze szkół i przedszkoli. Marzanna za to kibić ma smukł [...]
2017-03-20T09:30:36+0000
SzlakPiastowski Chociaż deszczowy weekend nie do końca sprzyja wycieczkom na świeże powietrze to z pewnością jest idealny żeby odwiedzić Targi - Regiony Turystyczne Na Styku Kultur, na których znajdziecie informacje o Szlaku Piastowskim. Szukajcie stoiska Inowrocławia! Dziękujemy Wielkopolska Organizacja Turystyczna za materiały promocyjne! 🚙 2017-03-18T07:19:17+0000
SzlakPiastowski Dzień dobry! 🌞🌞🌞 2017-03-17T07:55:30+0000
SzlakPiastowski Takie lekcje każdy zapamięta! 2017-03-16T18:59:13+0000
SzlakPiastowski Przemiany na Szlaku Piastowskim to sporo mniejszych, lokalnych inicjatyw ale również kilka dużych, znaczących projektów, nad którymi pieczę trzyma Wielkopolska Organizacja Turystyczna. Prezentujemy krótki materiał WTK doskonale pokazujący w jakim kierunku zmierzają prace.
Szlak Piastowski - nie zgubisz drogi do nowych atrakcji wtkplay.pl Szlak Piastowski, markowy produkt turystyczny Wielkopolski, zmienia się na naszych oczach, w dużej mierze dzięki unijnym funduszom. Niedługo na jego trasie pojawią się nowe obiekty. Jakie? Dowiedzą się Państwo z tego odcinka magazynu. Zapraszamy!
2017-03-15T17:21:06+0000
SzlakPiastowski Weekend na Szlaku Piastowskim zbliża się wielkimi krokami. Przypominamy, że tematem przewodnim w tym roku jest "życie codzienne w piastowskim grodzie". Planujcie piękny majowy weekend na Szlaku Piastowskim!
SzlakPiastowski Z przyjemnością prezentujemy bohaterkę tegorocznej edycji święta szlaku:)
2017-03-15T07:09:26+0000
SzlakPiastowski 🎥W dzisiejszym, głównym wydaniu wielkopolskiego teleskopu wyemitowana została krótka relacja z przeprowadzonej dzisiaj w Gnieźnie debaty dotyczącej dalszych perspektyw rozwoju Szlaku Piastowskiego. Zachęcamy do obejrzenia. 🎥
13.03.2017 godz.18:30 poznan.tvp.pl 13.03.2017 godz.18:30
2017-03-13T19:47:24+0000

Zapisz się na newsletter