ŻNIN - Muzeum Ziemi Pałuckiej oraz baszta z trasą miejską

Nie tylko "Baszta" na rynku

Żnin uważany jest za niepisaną stolicę Pałuk, regionu położonego na północnym krańcu historycznej Wielkopolski, między Notecią i Wełną. Nazwa ziemia pałucka (terra Palucenzis) została zapisana po raz pierwszy w XIV wieku przez Janka z Czarnkowa. Żnin, położony na przesmyku między Jeziorami Żnińskim Dużym i Małym, powstał na miejscu grodu, którego znaczenie wzrosło w czasach piastowskich - sprawował kontrolę nad przeprawa przez Gąsawkę i strzegł drogi w głąb państwa. Wzmiankowany był już w bulli papieża Innocentego II w 1136 roku, a prawa miejskie otrzymał w 1263 roku. Od pierwszej połowy XII wieku, do rozbiorów, miasto było własnością arcybiskupów gnieźnieńskich, którzy tutaj mieli jedną ze swoich rezydencji. Jakub I, rodem ze Żnina zasiadał w na stolicy arcybiskupiej w Gnieźnie w pierwszej połowie XII wieku i przypisują mu zwykle, że miasto opasał murem obronnym i zrobił z niego silną, jak na owy czas fortecę, że pobudował ratusz i kościół farny. Książę Przemysł II nadał arcybiskupowi Jakubowi Śwince prawo posługiwania się w mieście Żninie własną monetą. Po zniszczeniu w 1331 przez Krzyżaków miasto odbudowano i otoczono murami obronnymi. W średniowieczu Żnin był jednym z największych i znaczących miast Wielkopolski. W czasie napadu Szwedów w 1655 roku, jeden z oddziałów szwedzkich zdobył Żnin i zburzył jego mury.

Szczątki starodawnych murów, które niegdyś opasowały miasto Żnin, oraz zamek obronny arcybiskupów gnieźnieńskich, dziś w gruzach zagrzebane leżą, i ciekawemu przechodniowi szukać się każą. Ostatnim pomnikiem dawniejszej świetności Żnina jest wieża ratuszna – taki zapis znajdujemy we Wspomnieniach Wielkopolski Edwarda Raczyńskiego.

Stojąca pośrodku rynku gotycka wieża, zwana przez mieszkańców „basztą”, zbudowana jest z cegieł w układzie polskim. Ciekawa jest konstrukcja wieży – w przyziemiu kwadratowa, w górnych kondygnacjach ośmioboczna, nakryta dachówką. Przyjmuje się, że wieża powstała w połowie XV wieku jako ratusz wieżowy. Później przyłączono do niej drewniany budynek, który jednak spłonął w czasie pożaru w XVII wieku. Obecnie „baszta” jest siedzibą Muzeum Ziemi Pałuckiej – placówki miejskiej, kontynuującej tradycje założonego w 1962 roku Muzeum Regionalnego PTTK. Przeprowadzony na początku 2009 roku remont przywrócił wystrojowi obiektu gotycki charakter.

Na pierwszym piętrze odtworzony został skarbiec miejski, gdzie przedstawiono historię pieniądza na ziemiach polskich oraz miary i wagi sprzed stuleci. Na drugim piętrze znajduje się Ława Miejska - sala narad średniowiecznych rajców miejskich. Kolejne piętro to galeria poświęcona najsłynniejszym żninianom m. in. braciom Janowi i Jędrzejowi Śniadeckim – uczonym epoki Oświecenia; Klemensowi Janickiemu – piszącemu po łacinie poecie polskiego Odrodzenia, Erazmowi Glicznerowi – żyjącemu w drugiej połowie XVI wieku przywódcy luteran, autorowi pierwszej w języku polskim rozprawy o wychowaniu dzieci. Na poddaszu wieży znajduje się mechanizm zegara z XVIII wieku oraz dzwon ozdobiony napisem upamiętniającym pożar miasta w 1751 roku.

W mieszczącej się przy rynku dawnej siedzibie władz miejskich, tak zwanym „Magistracie” znajdują się stałe wystawy Muzeum: „Historia żnińskiego drukarstwa” (w okresie międzywojennym Żnin był dużym ośrodkiem wydawniczym i drukarskim), „Etnografia Pałuk”, Muzeum Sportów Motorowodnych oraz Galeria im. Tadeusza Małachowskiego – współczesnego żnińskiego malarza – prezentująca wystawy czasowe o tematyce artystycznej.

Do dzisiaj przetrwało urbanistyczne założenie starego miasta, a o jego historii informują kamienne tabliczki z dawnymi nazwami ulic (Sukiennicza, Szewska, Wielka, Zduńska, Farna, Mnisia, Ciasna, Dworska czy Wodna) oraz tablice ustawione wzdłuż trasy miejskiej „Spacer po średniowiecznym Żninie”. Wędrując tym szlakiem, oprócz średniowiecznej wieży ratuszowej, warto zobaczyć też: dawny gotycki kościół pw. Najświętszej Maryi Panny (obecnie kościół pw. św. Floriana, przebudowany w końcu XVIII wieku), kościół pw. NMP Królowej Polski (dawny zbór ewangelicki wzniesiony na miejscu klasztor o.o. Dominikanów, których do Żnina sprowadzono w 1338 r.) oraz dawny dwór biskupi tzw. Sufraganię, w którym mieści się Muzeum Sztuki Sakralnej. Kolejne tablice ścieżki dydaktycznej przypominają o nieistniejących już dziś bramach miejskich: Toruńskiej (obecnie skrzyżowanie ulicy 700-lecia, Parkowej i Lewandowskiego), Poznańskiej (dzisiejsza ul. Kościuszki) oraz Wodnej (obecnie skrzyżowanie ulicy Sienkiewicza i Licealnej).

Galeria zdjęć

Lokalizacja


Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Pojedynkujący się dzielnie rycerze wzbudzali wielkie emocje wśród zebranych widzów. 2017-08-21T10:52:27+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Nad całym Jarmarkiem Królewskim w Radziejowie czuwał z pomnika król Władysław Łokietek.... 2017-08-21T10:33:57+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Bardzo dziękujemy Urzędowi Miejskiemu w Radziejowie oraz Radziejowskiemu Domowi Kultury za zorganizowanie świetnej zabawy podczas Jarmarku Królewskiego...kto nie był, niech żałuje. Do zobaczenia w przyszłym roku 2017-08-21T10:26:25+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Z przyjemnością i podziwem dla ekipy z Rezerwat Archeologiczny Gród w Grzybowie zachęcamy do oglądania relacji z sobotnich wydarzenia na grodzie. To już IV Zjazd Wojów i znany odwiedzającym rozmach:) 2017-08-21T07:52:22+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Burze przejdą bokiem, a Wy nie możecie przejść obok Grzybowskiego Turnieju Wojów. Dzisiaj start!
Obrazek
Rezerwat Archeologiczny Gród w Grzybowie mimo zniszczeń i podtopienia - na grodzie do zobaczenia!
2017-08-19T06:11:04+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Już za kilka dni, 26. sierpnia, w Muzeum Archeologicznym w Biskupinie odbędzie się III Biskupiński Turniej Wojów! Będzie można nie tylko przyglądać się zmaganiom uczestników w rozmaitych konkurencjach, ale także samemu spróbować swoich sił w walce mieczem, strzelaniu z łuku czy rzucaniem toporem. Na najmłodszych zaś przez cały dzień będzie czekać Akademia Małego Woja! Zapraszamy!!
Obrazek
Biskupiński Turniej Wojów W sobotę 26 sierpnia zapraszamy do Muzeum Archeologicznego w Biskupinie na III Biskupiński Turniej Wojów! Poniżej prezentujemy program Turnieju :)
Konkurencje będą odbywały się na polanie przy rekonstrukcji wioski wczesnośredniowiecznej.
2017-08-18T14:15:53+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Szanowni Państwo, Muzeum Archeologiczne w Biskupinie ogłasza konkurs, serdecznie zachęcamy do wzięcia udziału. Więcej informacji na stronie Muzeum Archeologiczne w Biskupinie.
Obrazek
Eksperymentalne Obozowisko Epoki Kamienia Film naszej produkcji zapowiadający Festyn Archeologiczny w Biskupinie "Bogowie wojny", który będzie trwał od 16 do 24 września! Będziecie mogli nas spotkać na osadzie mezolitycznej oraz neolitycznej. Serdecznie zapraszamy :)
2017-08-17T09:50:26+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Szanowni Państwo, to już w ten weekend, 19 sierpnia w Radziejowie odbędzie się Jarmark Królewski, który poprzedzi inscenizację bitwy pod Płowcami, która to odbędzie się dnia następnego tj. 20 sierpnia br. Serdecznie zapraszamy do Radziejowa. 2017-08-17T09:44:04+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski W cyklu czwartkowe inspiracje: Lubin. Często pomijany, a znajdujący się nieopodal głównej trasy krajowej nr 5 Poznań-Wrocław, klasztor benedyktyński. Skrywający tajemnice i ciekawostki życia Benedyktynów od 1070 roku! Idealny na popołudniowy wypad z Poznania.
Obrazek
Pomniki historii - Lubiń Klasztor oo. benedyktynów w Lubiniu ma bardzo wczesną metrykę sięgającą pierwszych wieków chrześcijaństwa w Polsce. Powstał ok. 1075 na fali fundacji benedyktyńskich. To tu działa jedna z największych w Wielkopolsce bibliotek klasztornych.
2017-08-17T08:07:26+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Biskupin, po uporaniu się ze skutkami nawałnicy, już otwarty :-)
Obrazek
Muzeum Archeologiczne w Biskupinie Udało nam się już uporać z większością bałaganu, który zostawiła szalejąca w piątek wieczorem niszczycielska, super komórka burzowa 😧. Dziś już działamy normalnie. Tak więc zapraszamy życząc jednocześnie Wam i sobie by nas to więcej nie spotkało! ❤
2017-08-13T18:14:08+0000

Zapisz się na newsletter