GIECZ - Rezerwat Archeologiczny

Wpatrzmy się tylko w ziemię naszą...

Źródła pisane dotyczące Wielkopolski pojawiły się stosunkowo późno. Poznanie najdawniejszych dziejów regionu możliwe jest więc tylko dzięki śladom pozostawionym w ziemi. Żyjący na przełomie XVIII i XIX wieku etnograf i archeolog Adam Czarnocki (piszący pod pseudonimem Zorian Dołęga-Chodakowski) w jednej ze swoich rozpraw napisał: Wpatrzmy się tylko w ziemię naszą. Może Słowianie zostawili ją dla nas jako najtrwalszą księgę... Prace wykopaliskowe na terenie Giecza,jednego z najważniejszych i największych grodów w centrum powstającego państwa Piastów, trwają z przerwami od 1949 roku, a każdy sezon archeologiczny przynosi kolejne odkrycia. Znaczenie grodu poświadcza między innymi „Kronika” Galla Anonima, która obok Poznania, Gniezna i Włocławka wymienia Giecz jako gród, z którego pochodziło (…) 300 pancernych i 2000 tarczowników, ci wszyscy waleczni i wprawni w rzemiośle wojennym (...).

Giecz położony jest na północny wschód od Środy Wlkp., przy szosie do Nekli, z dala od dzisiejszych głównych tras komunikacyjnych. Na obrzeżu wioski, wśród pól uprawnych wyróżnia się wzniesienie, nazywane „Grodziszczkiem”. To miejsce grodu, leżącego na półwyspie nie istniejącego już dzisiaj jeziora, przez które przepływała niewielka rzeka Moskawa. Stwarzało to mieszkańcom dobre warunki do obrony. Wśród grodów piastowskich jest on jedynym, jak dotąd, przykładem grodu o poświadczonej archeologicznie tradycji sięgającej okresu przedpaństwowego (lata 60. IX w.). U schyłku lat 20. X w. przebudowano stare plemienne umocnienia, poszerzając podstawę wału i licując go kamiennym płaszczem. Gród został zniszczony przez najazd czeski w 1038, a ludność została przesiedlona do Czech. Odbudowany po restytucji monarchii, został siedzibą kasztelanii, jednak w XIII wieku, w wyniku powstania pobliskich miast, które przejęły jego funkcje, gród stopniowo podupadł.

Grodzisko wraz z obwałowaniami zajmuje powierzchnię 3,6 ha. Zachowały się relikty umocnień obronnych konstrukcji drewniano-ziemnej, o szerokości podstawy około 30 m i wysokości dochodzącej do ok. 8 m. Prace wykopaliskowe na terenie grodu odsłoniły m.in. fundamenty siedziby książęcej (palatium) z kaplicą-rotundą, której budowę przerwano na etapie fundamentowania z trudnych do ustalenia przyczyn (kon. X, lub przełom X/XI w.). Badania archeologiczne odsłoniły też pozostałości kościoła św. Jana Chrzciciela (pocz. XI w.); jednonawowego z półkolistą absydą i kryptą przeznaczoną na relikwie. W późniejszym czasie był on wielokrotnie przebudowywany, obecnie częściowo na jego reliktach posadowiony jest XVIII-wieczny drewniany kościół św. Jana Chrzciciela.

Grodzisko w Gieczu jest obecnie Rezerwatem Archeologicznym - jednym z oddziałów Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy. Znajduje się tam budynek muzealny z ekspozycją stałą Terra Sancta - Giecz w monarchii piastowskiej, przedstawiającą wyniki prac archeologicznych prowadzonych na grodzisku i jego okolicach – ukazujących szczególne znaczenie Giecza dla dynastii Piastów i potwierdzających jego wyjątkowość. Organizowane są też wystawy czasowe.

Nieopodal grodu zbudowano osadę edukacyjną – otoczoną drewnianą palisadą swobodną rekonstrukcję wczesnośredniowiecznej osady z przykładami ówczesnych domostw (chaty naziemne, ziemianka, półziemianka). Odbywają się tam interaktywne zajęcia, warsztaty i gry terenowe dla dzieci i młodzieży (ale także dla seniorów!), których celem jest zapoznanie uczestników z archeologią i pracą archeologa oraz z codziennym życiem w średniowiecznym grodzie. Dowiedzieć się można między innymi nie tylko o „garnkach rosnących w ziemi” czyli dawnych sposobach wykorzystywania gliny w produkcji przedmiotów ceramicznych, o „szafie” białogłowy czyli o wytwarzaniu odzieży i ozdób w średniowieczu, o właściwościach ziół i roślin nieuprawnych, lecz także o początkach państwa polskiego.

We wsi, na terenie dawnej osady targowej, położonej na wschodnim brzegu jeziora, połączonej wcześniej z grodem mostem o szerokości około 6 m, znajduje się niewielki kościół Wniebowzięcia NMP i św. Mikołaja. Zbudowany został z kostki granitowej w 2 poł. XII w., jest jednym z bardziej znanych zabytków architektury romańskiej w Wielkopolsce. Badania archeologiczne ujawniły fundamenty starszego kościoła, datowanego koniec XI stulecia. Przy kościele pochowany jest Stanisław Hebanowski (1820-98), architekt wielu pałaców wielkopolskich oraz poznańskiego Teatru Polskiego. Obok spoczywa jego wnuk, również Stanisław (reżyser). Wioskę z grodziskiem łączy grobla, biegnąca równolegle do wcześniejszego mostu przez mokradła – pozostałości po nie istniejącym już dziś jeziorze.

 

Oferta edukacyjna (2016)

Zajęcia okolicznościowe (przedszkola, szkoły podstawowe)

Przyniósł zajączek jajka (marzec) — spotkanie poświęcone zwyczajom i obrzędom wielkanocnym, połączone z wykonywaniem świątecznych dekoracji. Prezentacja multimedialna przybliży uczestnikom dawne wierzenia, których echa wciąż pobrzmiewają w świątecznych zwyczajach.

Gody, czyli o dawnych obchodach Świąt Bożego Narodzenia (grudzień) - przybliżenie uczestnikom dawnych zwyczajów świątecznych; pogadanka ilustrowana prezentacją multimedialną połączona z przygotowywaniem tradycyjnych ozdób świątecznych.

 

Lekcje muzealne

Celem proponowanych zajęć jest rozszerzenie wiedzy z zakresu archeologii i historii. Lekcje mają charakter interaktywny i odbywają się są od kwietnia do września na terenie osady edukacyjnej.

Przedszkola

W gieckm grodzie - jak wyglądało życie naszych średniowiecznych przodków?

Garncarz z błota narobi złota —warsztat garncarza, w którym samodzielnie lepimy naczynia.

Książęce łowy — wyprawa łowiecka na grubego zwierza.

Średniowieczna strojnisia —podróż w głąb średniowiecznej „szafy”.

Przyroda wokół grodu – mali obserwatorzy natury na szlaku.

Szkoły podstawowe

Tajemnice, które skrywa ziemia — tworzymy ekspedycję archeologiczną.

Dzień powszedni, dzień świąteczny... —jak żyli nasi przodkowie w średniowieczu?

Radłem i broną — o sposobach uprawy roli oraz chowu zwierząt w średniowieczu.

Łaskawe ziele, czyli o ziołach i ich mocy — o właściwościach ziół i (leczenie, trucie, magia, farbowanie, jedzenie).

Nie święci garnki lepią — o wykorzystywaniu gliny w produkcji różnych przedmiotów w pradziejach i średniowieczu; samodzielne tworzenie naczyń i zabawek glinianych.

Szafa” białogłowy — wytwarzanie odzieży i ozdób w średniowieczu; tkanie krajek na bardku nie będzie już brzmieć tajemniczo!

Benedyktyńska praca — o trudach życia w średniowiecznym zakonie. Dowiemy się między innymi, dlaczego mnisi używali języka migowego?

Pod pradawną strzechą — zgłębianie sekretów słowiańskiego budownictwa (domostwa, konstrukcje obronne)

Przyroda wokół grodu – odkrywamy tajemnice roślin.

Mesco dux baptizmatus est, czyli jak Mieszko przyjmował chrzest – o początkach chrześcijaństwa na ziemiach polskich.

Szkoły gimnazjalne

Co to jest archeologia? - organizujemy ekspedycję w poszukiwaniu śladów przeszłości; samodzielne prowadzenie wykopalisk.

Skąd się wzięło muzeum? - jak powstały muzea i jaką kiedyś pełniły funkcję, zapoznamy się z prawidłami selekcji zbiorów i stworzymy własną kolekcję.

Życie w słowiańskiej osadzie — dzień powszedni jej mieszkańców.

Chłop robotny - żona pyskata: zdobędą pół świata! - jak w średniowieczu postrzegano role społeczne kobiet i mężczyzn?

Jak powstawała Polska? - kluczowe zagadnienia związane z tworzeniem się państwa polskiego w X wieku i najnowsze teorie na ten temat.

Rok 966 - czyli jak wyglądały początki chrześcijaństwa w Polsce.

Szkoły ponadgimnazjalne

Warsztat pracy archeologa – wszystko o pracy terenowej i gabinetowej.

Język rzeczy — czyli jak odczytywać znaczenie przedmiotów z przeszłości.

Jak zostać królem? — o sposobach budowania wizerunku i umacnianiu statusu społecznego w średniowieczu i obecnie.

Chrystianizacja Polski – zajęcia przybliżające okoliczności i konsekwencje przyjęcia chrztu przez Mieszka I.

Czas trwania lekcji: 90 min., koszt: 5 zł/os.

Rezerwacja zajęć i informacje dodatkowe – email: info@giecz.pl; tel. 61 28 59 222

W ofercie również:

- możliwość zorganizowania na terenie osady edukacyjnej imprez integracyjnych, prowadzonych w formie historycznej gry terenowej (dla wszystkich grup wiekowych, z seniorami włącznie)

- możliwość zamówienia lekcji z ogniskiem

- możliwość zamówienia własnego tematu warsztatów

Wystawy:

Z kości i poroża (wystawa czasowa) – ekspozycja gieckich zabytków kościanych będąca pretekstem do prezentacji sposobów ich produkcji oraz ukazania kontaktów wczesnośredniowiecznych gieczan z centrami kulturowymi ówczesnej Europy.

Terra sancta – Giecz w monarchii piastowskiej (wystawa stała) – ukazanie szczególnego znaczenia Giecza dla dynastii Piastów w oparciu o odkryte na terenie Giecza przedmioty o charakterze luksusowym.

Galeria zdjęć

Lokalizacja


Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Pojedynkujący się dzielnie rycerze wzbudzali wielkie emocje wśród zebranych widzów. 2017-08-21T10:52:27+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Nad całym Jarmarkiem Królewskim w Radziejowie czuwał z pomnika król Władysław Łokietek.... 2017-08-21T10:33:57+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Bardzo dziękujemy Urzędowi Miejskiemu w Radziejowie oraz Radziejowskiemu Domowi Kultury za zorganizowanie świetnej zabawy podczas Jarmarku Królewskiego...kto nie był, niech żałuje. Do zobaczenia w przyszłym roku 2017-08-21T10:26:25+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Z przyjemnością i podziwem dla ekipy z Rezerwat Archeologiczny Gród w Grzybowie zachęcamy do oglądania relacji z sobotnich wydarzenia na grodzie. To już IV Zjazd Wojów i znany odwiedzającym rozmach:) 2017-08-21T07:52:22+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Burze przejdą bokiem, a Wy nie możecie przejść obok Grzybowskiego Turnieju Wojów. Dzisiaj start!
Obrazek
Rezerwat Archeologiczny Gród w Grzybowie mimo zniszczeń i podtopienia - na grodzie do zobaczenia!
2017-08-19T06:11:04+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Już za kilka dni, 26. sierpnia, w Muzeum Archeologicznym w Biskupinie odbędzie się III Biskupiński Turniej Wojów! Będzie można nie tylko przyglądać się zmaganiom uczestników w rozmaitych konkurencjach, ale także samemu spróbować swoich sił w walce mieczem, strzelaniu z łuku czy rzucaniem toporem. Na najmłodszych zaś przez cały dzień będzie czekać Akademia Małego Woja! Zapraszamy!!
Obrazek
Biskupiński Turniej Wojów W sobotę 26 sierpnia zapraszamy do Muzeum Archeologicznego w Biskupinie na III Biskupiński Turniej Wojów! Poniżej prezentujemy program Turnieju :)
Konkurencje będą odbywały się na polanie przy rekonstrukcji wioski wczesnośredniowiecznej.
2017-08-18T14:15:53+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Szanowni Państwo, Muzeum Archeologiczne w Biskupinie ogłasza konkurs, serdecznie zachęcamy do wzięcia udziału. Więcej informacji na stronie Muzeum Archeologiczne w Biskupinie.
Obrazek
Eksperymentalne Obozowisko Epoki Kamienia Film naszej produkcji zapowiadający Festyn Archeologiczny w Biskupinie "Bogowie wojny", który będzie trwał od 16 do 24 września! Będziecie mogli nas spotkać na osadzie mezolitycznej oraz neolitycznej. Serdecznie zapraszamy :)
2017-08-17T09:50:26+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Szanowni Państwo, to już w ten weekend, 19 sierpnia w Radziejowie odbędzie się Jarmark Królewski, który poprzedzi inscenizację bitwy pod Płowcami, która to odbędzie się dnia następnego tj. 20 sierpnia br. Serdecznie zapraszamy do Radziejowa. 2017-08-17T09:44:04+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski W cyklu czwartkowe inspiracje: Lubin. Często pomijany, a znajdujący się nieopodal głównej trasy krajowej nr 5 Poznań-Wrocław, klasztor benedyktyński. Skrywający tajemnice i ciekawostki życia Benedyktynów od 1070 roku! Idealny na popołudniowy wypad z Poznania.
Obrazek
Pomniki historii - Lubiń Klasztor oo. benedyktynów w Lubiniu ma bardzo wczesną metrykę sięgającą pierwszych wieków chrześcijaństwa w Polsce. Powstał ok. 1075 na fali fundacji benedyktyńskich. To tu działa jedna z największych w Wielkopolsce bibliotek klasztornych.
2017-08-17T08:07:26+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Biskupin, po uporaniu się ze skutkami nawałnicy, już otwarty :-)
Obrazek
Muzeum Archeologiczne w Biskupinie Udało nam się już uporać z większością bałaganu, który zostawiła szalejąca w piątek wieczorem niszczycielska, super komórka burzowa 😧. Dziś już działamy normalnie. Tak więc zapraszamy życząc jednocześnie Wam i sobie by nas to więcej nie spotkało! ❤
2017-08-13T18:14:08+0000

Zapisz się na newsletter