GIECZ - Rezerwat Archeologiczny

Wpatrzmy się tylko w ziemię naszą...

Źródła pisane dotyczące Wielkopolski pojawiły się stosunkowo późno. Poznanie najdawniejszych dziejów regionu możliwe jest więc tylko dzięki śladom pozostawionym w ziemi. Żyjący na przełomie XVIII i XIX wieku etnograf i archeolog Adam Czarnocki (piszący pod pseudonimem Zorian Dołęga-Chodakowski) w jednej ze swoich rozpraw napisał: Wpatrzmy się tylko w ziemię naszą. Może Słowianie zostawili ją dla nas jako najtrwalszą księgę... Prace wykopaliskowe na terenie Giecza,jednego z najważniejszych i największych grodów w centrum powstającego państwa Piastów, trwają z przerwami od 1949 roku, a każdy sezon archeologiczny przynosi kolejne odkrycia. Znaczenie grodu poświadcza między innymi „Kronika” Galla Anonima, która obok Poznania, Gniezna i Włocławka wymienia Giecz jako gród, z którego pochodziło (…) 300 pancernych i 2000 tarczowników, ci wszyscy waleczni i wprawni w rzemiośle wojennym (...).

Giecz położony jest na północny wschód od Środy Wlkp., przy szosie do Nekli, z dala od dzisiejszych głównych tras komunikacyjnych. Na obrzeżu wioski, wśród pól uprawnych wyróżnia się wzniesienie, nazywane „Grodziszczkiem”. To miejsce grodu, leżącego na półwyspie nie istniejącego już dzisiaj jeziora, przez które przepływała niewielka rzeka Moskawa. Stwarzało to mieszkańcom dobre warunki do obrony. Wśród grodów piastowskich jest on jedynym, jak dotąd, przykładem grodu o poświadczonej archeologicznie tradycji sięgającej okresu przedpaństwowego (lata 60. IX w.). U schyłku lat 20. X w. przebudowano stare plemienne umocnienia, poszerzając podstawę wału i licując go kamiennym płaszczem. Gród został zniszczony przez najazd czeski w 1038, a ludność została przesiedlona do Czech. Odbudowany po restytucji monarchii, został siedzibą kasztelanii, jednak w XIII wieku, w wyniku powstania pobliskich miast, które przejęły jego funkcje, gród stopniowo podupadł.

Grodzisko wraz z obwałowaniami zajmuje powierzchnię 3,6 ha. Zachowały się relikty umocnień obronnych konstrukcji drewniano-ziemnej, o szerokości podstawy około 30 m i wysokości dochodzącej do ok. 8 m. Prace wykopaliskowe na terenie grodu odsłoniły m.in. fundamenty siedziby książęcej (palatium) z kaplicą-rotundą, której budowę przerwano na etapie fundamentowania z trudnych do ustalenia przyczyn (kon. X, lub przełom X/XI w.). Badania archeologiczne odsłoniły też pozostałości kościoła św. Jana Chrzciciela (pocz. XI w.); jednonawowego z półkolistą absydą i kryptą przeznaczoną na relikwie. W późniejszym czasie był on wielokrotnie przebudowywany, obecnie częściowo na jego reliktach posadowiony jest XVIII-wieczny drewniany kościół św. Jana Chrzciciela.

Grodzisko w Gieczu jest obecnie Rezerwatem Archeologicznym - jednym z oddziałów Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy. Znajduje się tam budynek muzealny z ekspozycją stałą Terra Sancta - Giecz w monarchii piastowskiej, przedstawiającą wyniki prac archeologicznych prowadzonych na grodzisku i jego okolicach – ukazujących szczególne znaczenie Giecza dla dynastii Piastów i potwierdzających jego wyjątkowość. Organizowane są też wystawy czasowe.

Nieopodal grodu zbudowano osadę edukacyjną – otoczoną drewnianą palisadą swobodną rekonstrukcję wczesnośredniowiecznej osady z przykładami ówczesnych domostw (chaty naziemne, ziemianka, półziemianka). Odbywają się tam interaktywne zajęcia, warsztaty i gry terenowe dla dzieci i młodzieży (ale także dla seniorów!), których celem jest zapoznanie uczestników z archeologią i pracą archeologa oraz z codziennym życiem w średniowiecznym grodzie. Dowiedzieć się można między innymi nie tylko o „garnkach rosnących w ziemi” czyli dawnych sposobach wykorzystywania gliny w produkcji przedmiotów ceramicznych, o „szafie” białogłowy czyli o wytwarzaniu odzieży i ozdób w średniowieczu, o właściwościach ziół i roślin nieuprawnych, lecz także o początkach państwa polskiego.

We wsi, na terenie dawnej osady targowej, położonej na wschodnim brzegu jeziora, połączonej wcześniej z grodem mostem o szerokości około 6 m, znajduje się niewielki kościół Wniebowzięcia NMP i św. Mikołaja. Zbudowany został z kostki granitowej w 2 poł. XII w., jest jednym z bardziej znanych zabytków architektury romańskiej w Wielkopolsce. Badania archeologiczne ujawniły fundamenty starszego kościoła, datowanego koniec XI stulecia. Przy kościele pochowany jest Stanisław Hebanowski (1820-98), architekt wielu pałaców wielkopolskich oraz poznańskiego Teatru Polskiego. Obok spoczywa jego wnuk, również Stanisław (reżyser). Wioskę z grodziskiem łączy grobla, biegnąca równolegle do wcześniejszego mostu przez mokradła – pozostałości po nie istniejącym już dziś jeziorze.

 

Oferta edukacyjna (2016)

Zajęcia okolicznościowe (przedszkola, szkoły podstawowe)

Przyniósł zajączek jajka (marzec) — spotkanie poświęcone zwyczajom i obrzędom wielkanocnym, połączone z wykonywaniem świątecznych dekoracji. Prezentacja multimedialna przybliży uczestnikom dawne wierzenia, których echa wciąż pobrzmiewają w świątecznych zwyczajach.

Gody, czyli o dawnych obchodach Świąt Bożego Narodzenia (grudzień) - przybliżenie uczestnikom dawnych zwyczajów świątecznych; pogadanka ilustrowana prezentacją multimedialną połączona z przygotowywaniem tradycyjnych ozdób świątecznych.

 

Lekcje muzealne

Celem proponowanych zajęć jest rozszerzenie wiedzy z zakresu archeologii i historii. Lekcje mają charakter interaktywny i odbywają się są od kwietnia do września na terenie osady edukacyjnej.

Przedszkola

W gieckm grodzie - jak wyglądało życie naszych średniowiecznych przodków?

Garncarz z błota narobi złota —warsztat garncarza, w którym samodzielnie lepimy naczynia.

Książęce łowy — wyprawa łowiecka na grubego zwierza.

Średniowieczna strojnisia —podróż w głąb średniowiecznej „szafy”.

Przyroda wokół grodu – mali obserwatorzy natury na szlaku.

Szkoły podstawowe

Tajemnice, które skrywa ziemia — tworzymy ekspedycję archeologiczną.

Dzień powszedni, dzień świąteczny... —jak żyli nasi przodkowie w średniowieczu?

Radłem i broną — o sposobach uprawy roli oraz chowu zwierząt w średniowieczu.

Łaskawe ziele, czyli o ziołach i ich mocy — o właściwościach ziół i (leczenie, trucie, magia, farbowanie, jedzenie).

Nie święci garnki lepią — o wykorzystywaniu gliny w produkcji różnych przedmiotów w pradziejach i średniowieczu; samodzielne tworzenie naczyń i zabawek glinianych.

Szafa” białogłowy — wytwarzanie odzieży i ozdób w średniowieczu; tkanie krajek na bardku nie będzie już brzmieć tajemniczo!

Benedyktyńska praca — o trudach życia w średniowiecznym zakonie. Dowiemy się między innymi, dlaczego mnisi używali języka migowego?

Pod pradawną strzechą — zgłębianie sekretów słowiańskiego budownictwa (domostwa, konstrukcje obronne)

Przyroda wokół grodu – odkrywamy tajemnice roślin.

Mesco dux baptizmatus est, czyli jak Mieszko przyjmował chrzest – o początkach chrześcijaństwa na ziemiach polskich.

Szkoły gimnazjalne

Co to jest archeologia? - organizujemy ekspedycję w poszukiwaniu śladów przeszłości; samodzielne prowadzenie wykopalisk.

Skąd się wzięło muzeum? - jak powstały muzea i jaką kiedyś pełniły funkcję, zapoznamy się z prawidłami selekcji zbiorów i stworzymy własną kolekcję.

Życie w słowiańskiej osadzie — dzień powszedni jej mieszkańców.

Chłop robotny - żona pyskata: zdobędą pół świata! - jak w średniowieczu postrzegano role społeczne kobiet i mężczyzn?

Jak powstawała Polska? - kluczowe zagadnienia związane z tworzeniem się państwa polskiego w X wieku i najnowsze teorie na ten temat.

Rok 966 - czyli jak wyglądały początki chrześcijaństwa w Polsce.

Szkoły ponadgimnazjalne

Warsztat pracy archeologa – wszystko o pracy terenowej i gabinetowej.

Język rzeczy — czyli jak odczytywać znaczenie przedmiotów z przeszłości.

Jak zostać królem? — o sposobach budowania wizerunku i umacnianiu statusu społecznego w średniowieczu i obecnie.

Chrystianizacja Polski – zajęcia przybliżające okoliczności i konsekwencje przyjęcia chrztu przez Mieszka I.

Czas trwania lekcji: 90 min., koszt: 5 zł/os.

Rezerwacja zajęć i informacje dodatkowe – email: info@giecz.pl; tel. 61 28 59 222

W ofercie również:

- możliwość zorganizowania na terenie osady edukacyjnej imprez integracyjnych, prowadzonych w formie historycznej gry terenowej (dla wszystkich grup wiekowych, z seniorami włącznie)

- możliwość zamówienia lekcji z ogniskiem

- możliwość zamówienia własnego tematu warsztatów

Wystawy:

Z kości i poroża (wystawa czasowa) – ekspozycja gieckich zabytków kościanych będąca pretekstem do prezentacji sposobów ich produkcji oraz ukazania kontaktów wczesnośredniowiecznych gieczan z centrami kulturowymi ówczesnej Europy.

Terra sancta – Giecz w monarchii piastowskiej (wystawa stała) – ukazanie szczególnego znaczenia Giecza dla dynastii Piastów w oparciu o odkryte na terenie Giecza przedmioty o charakterze luksusowym.

Galeria zdjęć

Lokalizacja


Szlak Piastowski
SzlakPiastowski 😮Coraz bardziej widoczny jest Trakt Królewski w Gnieźnie. Wczoraj pod wrażeniem był sam Bolesław Śmiały, który postanowił przybyć do Gniezna. Już niebawem będziecie mogli sfotografować się z każdym z pięciu królów koronowanych w Gnieźnie! Na razie Bolesław pozuje sam😄😄
Obrazek
Pierwszy król zawitał na stałe w Gnieźnie W centrum pojawiła się pierwsza z pięciu rzeźb królów, którzy będą stanowić element Traktu Królewskiego - do Gniezna przyj...
2018-05-22T04:17:00+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Ile Władysław Łokietek zapłacił, żeby zostać królem Polski?
Obrazek
Cena korony. Ile Władysław Łokietek zapłacił, żeby zostać królem Polski? Za darmo korony nikt by mu nie dał. A papież, z którym Władysławowi Łokietkowi przyszło negocjować okazał się szczególnie wymagający. Żeby nie powiedzieć wprost: skrajnie pazerny.
2018-05-18T12:23:09+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski 📢Dzisiaj kolejne zaproszenie na jutrzejszą Noc Muzeów. Skansen Miniatur Szlaku Piastowskiego przygotował nocne zwiedzanie w niesamowitej aurze oraz pokaz ognia. Start o godzinie 21. Zapraszamy w imieniu organizatorów. 🔥🔥🔥 2018-05-18T07:28:05+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski 📢Do tegorocznej Nocy Muzeów włącza się jak zawsze Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy. Wieczorne i nocne atrakcje czekają na odwiedzających w Rezerwat Archeologiczny w Gieczu/Archaeological Reserve in Giecz oraz w oddziale głównym na Lednicy. Więcej szczegółów można uzyskać na profilach organizatorów. 2018-05-17T06:09:30+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Noc Muzeów już w najbliższy weekend. Dzisiaj przedstawiamy propozycje Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie. Będziecie mogli w nim zwiedzić wystawy wraz z ich kuratorami, uczestniczyć w konfrontacjach muzealnych, czyli doświadczyć, jak różnie patrzą na zabytek archeolodzy, historycy czy historycy sztuki. Ponadto w programie dwie specjalne wystawy: Przedwojenne badania Józefa Kostrzewskiego oraz Motywy słowiańskie w sztuce 20-lecia międzywojennego, warsztaty tańca, kiermasz książek. Zapraszamy w imieniu Muzealników. 2018-05-16T05:07:26+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Druga edycja Rajdu Piastowskiego już wkrótce. Miłośników jednośladów zapraszamy do kontaktu. Rajd to wyjątkowa okazja żeby połączyć pasje turysty, motocyklisty i poszukiwacza przygód. Najdłuższy dzień w roku temu sprzyja:) Zapraszamy 🏍️🏍️🏍️
Obrazek
Rajdpiastowski Strona piastowskiego rajdu motocyklowego organizowanego w ramach Szlaku Piastowskiego.
2018-05-15T07:46:05+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Piastowski Festiwal Biegowy Najbliższy weekend należy do biegaczy. Wszystkich miłośników sportu zapraszamy na Kujawy. W najbliższą sobotę w Inowrocławiu odbędzie się XI edycja Biegu Piastowskiego, którego trasa wyznaczona jest na Szlaku Piastowskim (stąd jego nazwa). Oprócz półmaratonu, w ramach Piastowskiego Festiwalu Biegowego, będzie można spróbować swoich sił na krótszych dystansach - 5 i 10 km. Podczas imprezy na Stadionie Miejskim im. Inowrocławskich Olimpijczyków, Inowrocławska Lokalna Organizacja Turystyczna będzie promowała Szlak Piastowski na wyznaczonym stoisku. 2018-05-11T13:43:43+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Mamy to! Liczba fanów naszego profilu osiągnęła 2000. Dziękujemy i prosimy o więcej :) 2018-05-11T07:12:30+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski 📢Pod koniec kwietnia po raz kolejny "przytyła" krajowa lista Pomników Historii. Wśród nowo dodanych obiektów znalazł się zespół dawnego klasztoru Norbertanek w Strzelnie.Uroczystość wpisania nowych obiektów odbyła się 20 kwietnia. Brawo! 👏👏👏 2018-05-09T05:24:23+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Noc Muzeów 2018 jest świetną okazją, by w nietypowy sposób odwiedzić liczne muzea, galerie i inne instytucje kultury. Propozycja Biskupina 😊
Obrazek
Muzeum Archeologiczne w Biskupinie 🌜19 maja wiele muzeów w Polsce otworzy się dla zwiedzających w niecodziennych godzinach, w ramach Nocy Muzeów. 🌛 W tym roku my także przyłączamy się do akcji! Jeżeli chcecie spędzić u nas tajemniczy wieczór, zapraszamy! 😁
Zapisy już trwają! 📖
Szczegóły na www.biskupin.pl/kalendarz-imprez/
2018-05-08T20:21:49+0000

Zapisz się na newsletter