GIECZ - Rezerwat Archeologiczny

Wpatrzmy się tylko w ziemię naszą...

Źródła pisane dotyczące Wielkopolski pojawiły się stosunkowo późno. Poznanie najdawniejszych dziejów regionu możliwe jest więc tylko dzięki śladom pozostawionym w ziemi. Żyjący na przełomie XVIII i XIX wieku etnograf i archeolog Adam Czarnocki (piszący pod pseudonimem Zorian Dołęga-Chodakowski) w jednej ze swoich rozpraw napisał: Wpatrzmy się tylko w ziemię naszą. Może Słowianie zostawili ją dla nas jako najtrwalszą księgę... Prace wykopaliskowe na terenie Giecza,jednego z najważniejszych i największych grodów w centrum powstającego państwa Piastów, trwają z przerwami od 1949 roku, a każdy sezon archeologiczny przynosi kolejne odkrycia. Znaczenie grodu poświadcza między innymi „Kronika” Galla Anonima, która obok Poznania, Gniezna i Włocławka wymienia Giecz jako gród, z którego pochodziło (…) 300 pancernych i 2000 tarczowników, ci wszyscy waleczni i wprawni w rzemiośle wojennym (...).

Giecz położony jest na północny wschód od Środy Wlkp., przy szosie do Nekli, z dala od dzisiejszych głównych tras komunikacyjnych. Na obrzeżu wioski, wśród pól uprawnych wyróżnia się wzniesienie, nazywane „Grodziszczkiem”. To miejsce grodu, leżącego na półwyspie nie istniejącego już dzisiaj jeziora, przez które przepływała niewielka rzeka Moskawa. Stwarzało to mieszkańcom dobre warunki do obrony. Wśród grodów piastowskich jest on jedynym, jak dotąd, przykładem grodu o poświadczonej archeologicznie tradycji sięgającej okresu przedpaństwowego (lata 60. IX w.). U schyłku lat 20. X w. przebudowano stare plemienne umocnienia, poszerzając podstawę wału i licując go kamiennym płaszczem. Gród został zniszczony przez najazd czeski w 1038, a ludność została przesiedlona do Czech. Odbudowany po restytucji monarchii, został siedzibą kasztelanii, jednak w XIII wieku, w wyniku powstania pobliskich miast, które przejęły jego funkcje, gród stopniowo podupadł.

Grodzisko wraz z obwałowaniami zajmuje powierzchnię 3,6 ha. Zachowały się relikty umocnień obronnych konstrukcji drewniano-ziemnej, o szerokości podstawy około 30 m i wysokości dochodzącej do ok. 8 m. Prace wykopaliskowe na terenie grodu odsłoniły m.in. fundamenty siedziby książęcej (palatium) z kaplicą-rotundą, której budowę przerwano na etapie fundamentowania z trudnych do ustalenia przyczyn (kon. X, lub przełom X/XI w.). Badania archeologiczne odsłoniły też pozostałości kościoła św. Jana Chrzciciela (pocz. XI w.); jednonawowego z półkolistą absydą i kryptą przeznaczoną na relikwie. W późniejszym czasie był on wielokrotnie przebudowywany, obecnie częściowo na jego reliktach posadowiony jest XVIII-wieczny drewniany kościół św. Jana Chrzciciela.

Grodzisko w Gieczu jest obecnie Rezerwatem Archeologicznym - jednym z oddziałów Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy. Znajduje się tam budynek muzealny z ekspozycją stałą Terra Sancta - Giecz w monarchii piastowskiej, przedstawiającą wyniki prac archeologicznych prowadzonych na grodzisku i jego okolicach – ukazujących szczególne znaczenie Giecza dla dynastii Piastów i potwierdzających jego wyjątkowość. Organizowane są też wystawy czasowe.

Nieopodal grodu zbudowano osadę edukacyjną – otoczoną drewnianą palisadą swobodną rekonstrukcję wczesnośredniowiecznej osady z przykładami ówczesnych domostw (chaty naziemne, ziemianka, półziemianka). Odbywają się tam interaktywne zajęcia, warsztaty i gry terenowe dla dzieci i młodzieży (ale także dla seniorów!), których celem jest zapoznanie uczestników z archeologią i pracą archeologa oraz z codziennym życiem w średniowiecznym grodzie. Dowiedzieć się można między innymi nie tylko o „garnkach rosnących w ziemi” czyli dawnych sposobach wykorzystywania gliny w produkcji przedmiotów ceramicznych, o „szafie” białogłowy czyli o wytwarzaniu odzieży i ozdób w średniowieczu, o właściwościach ziół i roślin nieuprawnych, lecz także o początkach państwa polskiego.

We wsi, na terenie dawnej osady targowej, położonej na wschodnim brzegu jeziora, połączonej wcześniej z grodem mostem o szerokości około 6 m, znajduje się niewielki kościół Wniebowzięcia NMP i św. Mikołaja. Zbudowany został z kostki granitowej w 2 poł. XII w., jest jednym z bardziej znanych zabytków architektury romańskiej w Wielkopolsce. Badania archeologiczne ujawniły fundamenty starszego kościoła, datowanego koniec XI stulecia. Przy kościele pochowany jest Stanisław Hebanowski (1820-98), architekt wielu pałaców wielkopolskich oraz poznańskiego Teatru Polskiego. Obok spoczywa jego wnuk, również Stanisław (reżyser). Wioskę z grodziskiem łączy grobla, biegnąca równolegle do wcześniejszego mostu przez mokradła – pozostałości po nie istniejącym już dziś jeziorze.

 

Oferta edukacyjna (2016)

Zajęcia okolicznościowe (przedszkola, szkoły podstawowe)

Przyniósł zajączek jajka (marzec) — spotkanie poświęcone zwyczajom i obrzędom wielkanocnym, połączone z wykonywaniem świątecznych dekoracji. Prezentacja multimedialna przybliży uczestnikom dawne wierzenia, których echa wciąż pobrzmiewają w świątecznych zwyczajach.

Gody, czyli o dawnych obchodach Świąt Bożego Narodzenia (grudzień) - przybliżenie uczestnikom dawnych zwyczajów świątecznych; pogadanka ilustrowana prezentacją multimedialną połączona z przygotowywaniem tradycyjnych ozdób świątecznych.

 

Lekcje muzealne

Celem proponowanych zajęć jest rozszerzenie wiedzy z zakresu archeologii i historii. Lekcje mają charakter interaktywny i odbywają się są od kwietnia do września na terenie osady edukacyjnej.

Przedszkola

W gieckm grodzie - jak wyglądało życie naszych średniowiecznych przodków?

Garncarz z błota narobi złota —warsztat garncarza, w którym samodzielnie lepimy naczynia.

Książęce łowy — wyprawa łowiecka na grubego zwierza.

Średniowieczna strojnisia —podróż w głąb średniowiecznej „szafy”.

Przyroda wokół grodu – mali obserwatorzy natury na szlaku.

Szkoły podstawowe

Tajemnice, które skrywa ziemia — tworzymy ekspedycję archeologiczną.

Dzień powszedni, dzień świąteczny... —jak żyli nasi przodkowie w średniowieczu?

Radłem i broną — o sposobach uprawy roli oraz chowu zwierząt w średniowieczu.

Łaskawe ziele, czyli o ziołach i ich mocy — o właściwościach ziół i (leczenie, trucie, magia, farbowanie, jedzenie).

Nie święci garnki lepią — o wykorzystywaniu gliny w produkcji różnych przedmiotów w pradziejach i średniowieczu; samodzielne tworzenie naczyń i zabawek glinianych.

Szafa” białogłowy — wytwarzanie odzieży i ozdób w średniowieczu; tkanie krajek na bardku nie będzie już brzmieć tajemniczo!

Benedyktyńska praca — o trudach życia w średniowiecznym zakonie. Dowiemy się między innymi, dlaczego mnisi używali języka migowego?

Pod pradawną strzechą — zgłębianie sekretów słowiańskiego budownictwa (domostwa, konstrukcje obronne)

Przyroda wokół grodu – odkrywamy tajemnice roślin.

Mesco dux baptizmatus est, czyli jak Mieszko przyjmował chrzest – o początkach chrześcijaństwa na ziemiach polskich.

Szkoły gimnazjalne

Co to jest archeologia? - organizujemy ekspedycję w poszukiwaniu śladów przeszłości; samodzielne prowadzenie wykopalisk.

Skąd się wzięło muzeum? - jak powstały muzea i jaką kiedyś pełniły funkcję, zapoznamy się z prawidłami selekcji zbiorów i stworzymy własną kolekcję.

Życie w słowiańskiej osadzie — dzień powszedni jej mieszkańców.

Chłop robotny - żona pyskata: zdobędą pół świata! - jak w średniowieczu postrzegano role społeczne kobiet i mężczyzn?

Jak powstawała Polska? - kluczowe zagadnienia związane z tworzeniem się państwa polskiego w X wieku i najnowsze teorie na ten temat.

Rok 966 - czyli jak wyglądały początki chrześcijaństwa w Polsce.

Szkoły ponadgimnazjalne

Warsztat pracy archeologa – wszystko o pracy terenowej i gabinetowej.

Język rzeczy — czyli jak odczytywać znaczenie przedmiotów z przeszłości.

Jak zostać królem? — o sposobach budowania wizerunku i umacnianiu statusu społecznego w średniowieczu i obecnie.

Chrystianizacja Polski – zajęcia przybliżające okoliczności i konsekwencje przyjęcia chrztu przez Mieszka I.

Czas trwania lekcji: 90 min., koszt: 5 zł/os.

Rezerwacja zajęć i informacje dodatkowe – email: info@giecz.pl; tel. 61 28 59 222

W ofercie również:

- możliwość zorganizowania na terenie osady edukacyjnej imprez integracyjnych, prowadzonych w formie historycznej gry terenowej (dla wszystkich grup wiekowych, z seniorami włącznie)

- możliwość zamówienia lekcji z ogniskiem

- możliwość zamówienia własnego tematu warsztatów

Wystawy:

Z kości i poroża (wystawa czasowa) – ekspozycja gieckich zabytków kościanych będąca pretekstem do prezentacji sposobów ich produkcji oraz ukazania kontaktów wczesnośredniowiecznych gieczan z centrami kulturowymi ówczesnej Europy.

Terra sancta – Giecz w monarchii piastowskiej (wystawa stała) – ukazanie szczególnego znaczenia Giecza dla dynastii Piastów w oparciu o odkryte na terenie Giecza przedmioty o charakterze luksusowym.

Galeria zdjęć

Lokalizacja


SzlakPiastowski Otwieramy Szlak Piastowski dla najmłodszych. Nie zapominamy o atrakcjach dla małych turystów. II Weekend na Szlaku Piastowskim to okazja aby podróżować całymi rodzinami. Sprawdź, które atrakcje są idealne dla twoich pociech. Ruszaj na Szlak ! 2017-04-27T15:57:52+0000
SzlakPiastowski Zapraszamy wszystkich zainteresowanych na konferencję prasową w sprawie wydarzenia II Weekend na Szlaku Piastowskim. Konferencja odbędzie się w Muzeum Archeologiczne w Poznaniu - Pałac Górków, jutro t.j. w czwartek 27.04.2017 o godzinie 10:00. Powiem sporo o atrakcjach tegorocznego święta szlaku. 2017-04-26T15:49:59+0000
SzlakPiastowski II Weekend na Szlaku Piastowskim już lada moment ! :) Przybywajcie całymi rodzinami, zapraszajcie przyjaciół. Będzie się działo ! http://www.dzieckowpodrozy.pl/weekend-na-szlaku-piastowskim-opinie-atrakcje-dla-dzieci/ 2017-04-25T15:55:50+0000
SzlakPiastowski II Weekend na Szlaku Piastowskim zaczynamy już w piątek 05.05.2017. Tego dnia będzie można uczestniczyć w spacerach z przewodnikiem m.in. w Lubiniu, Płowcach i Pakościu. W Kłecku i Inowrocławiu czekają na Was gry terenowe, w Gnieźnie koncert organowy w wieczornej aurze, a w Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy spotkanie z "życiem codziennym w piastowskim grodzie". Jest w czym wybierać:) 2017-04-21T07:00:00+0000
SzlakPiastowski Ułatwiamy podróżować po szlaku. Od dzisiaj w naszym piastowskim planerze podróży będą pojawiać się interesujące propozycje spędzania czasu na Szlaku Piastowskim. Dzisiaj pierwszy pakiet z okazji II Weekendu na Szlaku Piastowskim - Piastowska (nie)codzienność. Zachęcamy, zapraszamy:)
Piastowski planer podróży szlakpiastowski.pl Zaplanuje Twój czas na szlaku razem z nami. Znajdziesz tutaj propozycje realizacji podróży przygotowane w oparciu o konkretną tematykę. W razie pytań, zapraszamy do kontaktu: 798 072 200. ! Korzystając z punktów gastronomicznych i hotelarskic...
2017-04-19T07:00:00+0000
SzlakPiastowski W Inowrocławiu, dla uczestników II Weekendu na Szlaku Piastowskim przygotowano dwie atrakcje. 5 maja (piątek) od godziny 16.00 będzie okazja do przejścia gry miejskiej pn. "Tropem Piastów", której "planszą" jest centrum miasta. W sobotę odbędzie się zwiedzanie inowrocławskich obiektów Szlaku Piastowskiego z przewodnikiem. To naprawdę dobre powody, aby wpaść na weekend do Inowrocławia ;) 2017-04-18T07:00:00+0000
SzlakPiastowski 2017-04-15T06:48:52+0000
SzlakPiastowski II Weekend na Szlaku Piastowskim to świetna okazja do zwiedzenia Żnina. Tylko podczas trwania weekendu, 6 maja cena na zabytkową wieżę ratuszową, zwaną "Basztą" będzie o 50% niższa ;) 2017-04-14T07:00:00+0000
SzlakPiastowski Poczuj i posmakuj SzlakPiastowski ! Gotowanie z Piastami w tym roku w Muzeum Regionalne w Wągrowcu i Muzeum Okręgowe Ziemi Kaliskiej. Zapraszamy!
SzlakPiastowski Jak smakuje średniowiecze?🍽 Przekonaj się w trakcie wydarzenia II Weekend na Szlaku Piastowskim. W Wągrowcu oraz w Kaliszu zagoszczą piastowscy kucharze, którzy tradycyjnymi metodami będą przygotowywać potrawy z dawnych czasów. W planach między innymi warzenie piastowskiego piwa.🍻 Pełen harmonogram na www.szlakpiastowski.pl . Zapraszamy:)
2017-04-13T10:15:08+0000
SzlakPiastowski Już wkrótce świętować będziemy kolejną edycję inicjatywy pod hasłem Dzień Wolnej Sztuki. Dzisiaj prezentujemy program wydarzenia, który proponuje Wam Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie. W trakcie spacerów z przewodnikiem wyjątkowo nie zobaczycie wszystkich eksponatów ale za to poznacie kilka bardzo dokładnie. I o to właśnie chodzi:)
Dzień Wolnej Sztuki szlakpiastowski.pl Dotknij mnie, czyli sztuka na wyciągnięcie ręki. Dzień Wolnej Sztuki organizujemy od 2011 roku. Przez te pięć lat w prawie 60 muzeach w całej Polsce przekonywaliśmy zwiedzających, że wchodząc do muzeum, warto postawić na jakość zwiedzania [...]
2017-04-11T11:15:24+0000

Zapisz się na newsletter