KALISZ - Katedra pw. św. Mikołaja

"Kaplica Polska" w kaliskiej katedrze

Kościół pod wezwaniem św. Mikołaja w Kaliszu powstał z fundacji książęcej pary: Bolesława nazywanego Pobożnym i błogosławionej Jolanty. W 1303 roku Jakub Świnka wydał dekret w sprawie sporu między archidiakonem kolegiaty Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny a proboszczem parafii św. Mikołaja wyznaczając na piśmie zasięg obu parafii:

My Jakub Gnieźnieński, Arcybiskup w Gnieźnie (...) miasto Kalisz dzielimy w następujący sposób: połowę pozostawiając Maryi, a druga połowę z prawami, polami i winnicą znajdującą się poza tym miastem - dla kościoła świętego Mikołaja wyznaczamy, sam kościół ustanawiamy na przyszłość jako parafialny(...).

Warto tu dodać, że uroczysta konsekracja Jakuba Świnki jako arcybiskupa miała miejsce w kaliskim kościele franciszkanów pw. św. Stanisława Biskupa, ufundowanym także przez Bolesława Pobożnego i Jolantę w 1257 roku.

Na mocy przywileju Kazimierza Wielkiego, od 1358 roku aż do XIX wieku kościół należał do zakonu kanoników regularnych laterańskich reguły św. Augustyna. Jest to najważniejszy kościół w Kaliszu. W trakcie negocjowania dokumentów wieczystego pokoju z Zakonem, tzw. pokoju kaliskiego, w wyniku którego Polska odzyskała Kujawy i ziemię dobrzyńską, a zakon zachował Pomorze Gdańskie, w kościele św. Mikołaja modlił się król Kazimierz Wielki. W 1357 roku kościół był miejscem obrad, zwołanego przez arcybiskupa gnieźnieńskiego Jarosława, synodu prowincjonalnego biskupów polskich. Tu ochrzczony został poeta Adam Asnyk, a pisarka Maria Konopnicka zawarła związek małżeński. Gdy od 1992 roku miasto stało się siedzibą biskupstwa, kościół podniesiono do rangi katedry.

Budowę kościoła murowanego rozpoczęto w XIII wieku. Kościół jest świątynią gotycką (obecne prezbiterium zbudowano po 1253 roku, a część nawową w połowie XIV wieku). Świątynia była wielokrotnie przebudowywana, jej bryła zachowała jednak pierwotne cechy. Po pożarach w XVI i na początku XVII wieku, włoski architekt Albin Fontana - odbudował świątynię przyozdabiając ją elementami barokowymi. Albin Fontana, który pochodził ze znanego rodu architektów z okolic jeziora Como, poślubił Polkę, uzyskał miano Murator et civis (budowniczy i obywatel) i w ten sposób stał się obywatelem Kalisza. W 1806 roku Prusacy, na których terenie wskutek zaborów znalazł się Kalisz, pragnęli rozebrać podniszczony kościół. Nie zdążyli jednak tego uczynić, gdyż w tym czasie, wskutek ich klęski w wojnie z Francją, na apel gen. Jana Henryka Dąbrowskiego i Józefa Wybickiego Polacy przejęli miasto, do którego wkroczyli żołnierze napoleońscy. Przebudowy z XIX i XX wieku przywróciły kościołowi dawny styl. Widoczne są ostrołukowe portale gotyckie, a prezbiterium nakrywa zachowane sklepienie gwiaździste ozdobione dekoracjami stiukowymi w tzw. stylu lubelsko-kaliskim. Na początku XX w. wykonano polichromię i witraże przedstawiające m.in. św. Kingę, św. Kazimierza królewicza, św. Franciszka z Asyżu, św. Augustyna, św. Józefa oraz św. Tomasza z Akwinu. Z dawnej zakrystii i kapitularza powstała kaplica Matki Bożej Pocieszenia, zwana też "Polską" lub "Pod Orłami"). Witraże i polichromię w tej kaplicy wykonał Włodzimierz Tetmajer (malarz - Gospodarz z „Wesela” Stanisława Wyspiańskiego). Ściany kaplicy zdobią piastowskie orły i postacie polskich świętych i błogosławionych. Witraże przedstawiają m.in. Matkę Bożą Częstochowską oraz Matką Bożą Ostrobramską. Umieszczony w kaplicy obraz "Alegoria Umarłej Polski" i scena z księżną Jolantą i Bolesławem Pobożnym, wzbudziły wielki sprzeciw władz rosyjskiego zaborcy ze względu ich symbolikę i wymowę patriotyczną. Musiano je zamalować, ocalały jednak pod warstwą wapna i są podziwiane do dziś.

Mniej szczęścia miał jeden z najcenniejszych zabytków należących do wyposażenia kościoła - obraz z pracowni Petera Rubensa "Zdjęcie z krzyża". W 1621 roku Piotr Żeromski, starosta bydgoski, poseł króla Zygmunta III Wazy do Niderlandów, będąc w Antwerpii kupił i ofiarował go do głównego ołtarza kościoła. Podczas pożaru w 1973 roku obraz zaginął w tajemniczych okolicznościach. Jego kopia znajduje się w odtworzonym po pożarze barokowym ołtarzu. Przy ołtarzu podziwiać można wspaniałe stalle i tron biskupi z herbem Na dziedzińcu katedralnym znajduje się dawny konwent kanoników laterańskich, obecnie siedziba biskupa diecezjalnego - uważany za jeden z najstarszych budynków mieszkalnych w Kaliszu.

Galeria zdjęć

Lokalizacja


Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Pojedynkujący się dzielnie rycerze wzbudzali wielkie emocje wśród zebranych widzów. 2017-08-21T10:52:27+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Nad całym Jarmarkiem Królewskim w Radziejowie czuwał z pomnika król Władysław Łokietek.... 2017-08-21T10:33:57+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Bardzo dziękujemy Urzędowi Miejskiemu w Radziejowie oraz Radziejowskiemu Domowi Kultury za zorganizowanie świetnej zabawy podczas Jarmarku Królewskiego...kto nie był, niech żałuje. Do zobaczenia w przyszłym roku 2017-08-21T10:26:25+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Z przyjemnością i podziwem dla ekipy z Rezerwat Archeologiczny Gród w Grzybowie zachęcamy do oglądania relacji z sobotnich wydarzenia na grodzie. To już IV Zjazd Wojów i znany odwiedzającym rozmach:) 2017-08-21T07:52:22+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Burze przejdą bokiem, a Wy nie możecie przejść obok Grzybowskiego Turnieju Wojów. Dzisiaj start!
Obrazek
Rezerwat Archeologiczny Gród w Grzybowie mimo zniszczeń i podtopienia - na grodzie do zobaczenia!
2017-08-19T06:11:04+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Już za kilka dni, 26. sierpnia, w Muzeum Archeologicznym w Biskupinie odbędzie się III Biskupiński Turniej Wojów! Będzie można nie tylko przyglądać się zmaganiom uczestników w rozmaitych konkurencjach, ale także samemu spróbować swoich sił w walce mieczem, strzelaniu z łuku czy rzucaniem toporem. Na najmłodszych zaś przez cały dzień będzie czekać Akademia Małego Woja! Zapraszamy!!
Obrazek
Biskupiński Turniej Wojów W sobotę 26 sierpnia zapraszamy do Muzeum Archeologicznego w Biskupinie na III Biskupiński Turniej Wojów! Poniżej prezentujemy program Turnieju :)
Konkurencje będą odbywały się na polanie przy rekonstrukcji wioski wczesnośredniowiecznej.
2017-08-18T14:15:53+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Szanowni Państwo, Muzeum Archeologiczne w Biskupinie ogłasza konkurs, serdecznie zachęcamy do wzięcia udziału. Więcej informacji na stronie Muzeum Archeologiczne w Biskupinie.
Obrazek
Eksperymentalne Obozowisko Epoki Kamienia Film naszej produkcji zapowiadający Festyn Archeologiczny w Biskupinie "Bogowie wojny", który będzie trwał od 16 do 24 września! Będziecie mogli nas spotkać na osadzie mezolitycznej oraz neolitycznej. Serdecznie zapraszamy :)
2017-08-17T09:50:26+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Szanowni Państwo, to już w ten weekend, 19 sierpnia w Radziejowie odbędzie się Jarmark Królewski, który poprzedzi inscenizację bitwy pod Płowcami, która to odbędzie się dnia następnego tj. 20 sierpnia br. Serdecznie zapraszamy do Radziejowa. 2017-08-17T09:44:04+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski W cyklu czwartkowe inspiracje: Lubin. Często pomijany, a znajdujący się nieopodal głównej trasy krajowej nr 5 Poznań-Wrocław, klasztor benedyktyński. Skrywający tajemnice i ciekawostki życia Benedyktynów od 1070 roku! Idealny na popołudniowy wypad z Poznania.
Obrazek
Pomniki historii - Lubiń Klasztor oo. benedyktynów w Lubiniu ma bardzo wczesną metrykę sięgającą pierwszych wieków chrześcijaństwa w Polsce. Powstał ok. 1075 na fali fundacji benedyktyńskich. To tu działa jedna z największych w Wielkopolsce bibliotek klasztornych.
2017-08-17T08:07:26+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Biskupin, po uporaniu się ze skutkami nawałnicy, już otwarty :-)
Obrazek
Muzeum Archeologiczne w Biskupinie Udało nam się już uporać z większością bałaganu, który zostawiła szalejąca w piątek wieczorem niszczycielska, super komórka burzowa 😧. Dziś już działamy normalnie. Tak więc zapraszamy życząc jednocześnie Wam i sobie by nas to więcej nie spotkało! ❤
2017-08-13T18:14:08+0000

Zapisz się na newsletter