KALISZ - Rezerwat Archeologiczny na Zawodziu

"Odbudowany" gród nad Prosną

Według archeologów, dolina Prosny w okolicach Kalisza jest jednym z najstarszych obszarów ciągłego osadnictwa na ziemiach polskich - początki sięgają schyłku paleolitu. Z okolicami Kalisza identyfikowana jest osada "Kalisia", zaznaczona na mapie greckiego geografa Ptolemeusza z II wieku p.n.e. W drugiej połowie IX wieku powstał gród na terenie dzisiejszej dzielnicy Zawodzie w Kaliszu, który w okresie monarchii wczesnopiastowskiej - jako ośrodek ekspansji na tereny Śląska i Małopolski - był jednym z ważniejszych grodów w państwie. W promieniu 30 kilometrów wokół Kalisza zbudowano 28 grodów.Tu krzyżowały się szlaki ze Śląska przez Wielkopolskę na Pomorze oraz z Wielkopolski do Małopolski i Mazowsze. W jednym z najstarszych zabytków piśmiennictwa polskiego, tzw. "bulli gnieźnieńskiej" wydanej w 1136 roku, Kalisz (Calis), wymieniony jest w jako jeden z najważniejszych grodów diecezji gnieźnieńskiej oraz gród kasztelański. Przy podziale państwa testamentem Bolesława Krzywoustego, Kalisz wszedł w skład dzielnicy senioralnej, a w 1146 roku został stolicą księstwa pod panowaniem księcia wielkopolskiego Mieszka III Starego. Po śmierci tego władcy, księstwem kaliskim zawładnął Henryk Brodaty, za czasów którego, w wyniku zmiany koryta Prosny, gród stracił znaczenie obronne. Książę Henryk wybudował nowy gród, który w 1257 roku otrzymał prawa miejskie od Bolesława Pobożnego. W "Geografii Historycznej Ziem Dawnej Polski" Zygmunta Glogera czytamy:

Przemysław I i Bolesław Pobożny, podzielili się w ten sposób Wielkopolską (r. 1247), że Przemysław, starszy, wziął Poznań i Gniezno, a Bolesław Pobożny Kalisz. Bolesław (który zasłynął w kronikach trzema rzeczami: pobożnością, prawami dla żydów i znajomością sztuki wojennej), był zarazem pierwszym i ostatnim księciem kaliskim. Nie zostawiwszy bowiem synów, jeno same córki, umierając roku 1279, przekazał księstwo synowcowi swemu, Przemysławowi II (...).

Gród na Zawodziu istniał jeszcze przez jakiś czas, ale stracił już funkcję głównego ośrodka w Kaliszu. Do ostatecznej zagłady grodu doprowadzili w 1331 roku Krzyżacy, którzy spalili go i splądrowali. Przez setki lat jeden z najważniejszych ośrodków piastowskich pozostawał zapomniany, jedynie legendy opowiadały o tajemniczych "szwedzkich górach, zaginionej kolegiacie i złotych trumnach piastów. Dopiero w drugiej połowie lat pięćdziesiątych XX wieku archeologowie odkryli schowany pod warstwami ziemi gród na Zawodziu. Kierujący wówczas pracami archeologów Krzysztof Dąbrowski pisał:

Wyniki badań wykopaliskowych na Zawodziu spowodowały zmierzch barwnej legendy o zaginionej w tajemniczych okolicznościach kolegiacie św. Pawła. Ustalono jej lokalizację stwierdzając, że nie moce cudowne starły ją z powierzchni (...).

Teren grodu stanowi obecnie Rezerwat Archeologiczny Muzeum Okręgowego Ziemi Kaliskiej. W oparciu o badania archeologów, w ramach projektu "Gród kaliski - odbudowa i promocja spuścizny dziedzictwa kulturowego Europy", w 2008 roku zrekonstruowano fragmenty grodu.

Droga do wnętrza grodu prowadzi obok zrekonstruowanej średniowiecznej chaty, przez drewniany most na dawnej fosie i wykonaną z bali bramę z palisadą i ostrokołem po jej obu bokach. W ciągu zachowanego do dzisiaj wału obronnego powstała także drewniana wieża obronna. We wnętrzu grodu zobaczyć można między innymi: odtworzony kurhan będący miejscem pochówku ciałopalnego osoby o znacznej randze, makiety grodu i kolegiaty św. Pawła oraz rekonstrukcję przyziemia tej świątyni z zaznaczonymi fundamentami najstarszego kościoła z początków chrześcijaństwa w Polsce (najprawdopodobniej sprzed 1025 roku, niektórzy domyślają się w nim kościoła św. Wojciecha), zbudowanego z drewna i gliny. Kolegiata św. Pawła - zbudowana w miejscu pierwszego kościoła - była okazałą budowlą, jednym z nielicznych wówczas kościołów murowanych w Polsce. To w niej pochowany został Mieszko Stary i jego syn Mieszko Mieszkowic. Na terenie grodu zrekonstruowano także chaty mieszkalne: rymarza, wdowy tkaczki, chata służebna, chata rycerza, kowala i garncarza oraz chatę komesa czyli możnowładcy zarządzającego grodem. Archeologom nie udało się dotąd odnaleźć palatium - czyli siedziby książęcej z początków państwa piastowskiego - znajdującego się prawdopodobnie w środkowej części grodziska.

W rezerwacie organizowane są warsztaty archeologiczne, żywe lekcje historii, rekonstrukcje historyczne, "Biesiady Piastowskie" oraz inne imprezy plenerowe, podczas których w grodzie goszczą piastowscy władcy, rycerze i ich damy, wojowie rzemieślnicy, a nawet przypływa łodzią św. Wojciech, którego pobyt w Kaliszu tradycja wiąże ze znajdującym się podgrodziu drewnianym kościołem św. Wojciecha. Wiele ciekawych eksponatów z Zawodzia zobaczyć można w Muzeum Okręgowym Ziemi Kaliskiej, a w budynku bramnym rezerwatu przedstawiona jest historia badań i wyniki prac badawczych.

Gród na Zawodziu był niewątpliwie jednym z ważniejszych w czasach piastowskich, a według hipotezy profesora Andrzej Buki - archeologa z Uniwersytetu Warszawskiego, autora książki „Archeologia Polski wczesnośredniowiecznej” – to właśnie od Kalisza rozpoczęła się ekspansja Piastów i to tutaj należy doszukiwać się początków państwowości polskiej.

Galeria zdjęć

Lokalizacja


Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Jak wiecie, w miniony weekend odbył się Wielki Zlot Słowian w Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy. Prezentujemy relację przygotowaną przez TV Gniezno z tego wydarzenia. Kto był, tego prosimy o krótki komentarz i wrażenia:)
Obrazek
II Wielki Zlot Słowian - Tv Gniezno Za nami rocznica chrztu Polski. Tym razem na Wielkim Zlocie Słowian sięgnięto po przedchrześcijańskie historie naszych ziem. Skansen na Lednicy zamienił się w obozowisko kultury słowiańskiej. - Poniedziałek, 26.06.2017 14:25
2017-06-27T09:37:04+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Już w po raz IX w Biskupinie odbędzie się Biskupiński Turniej Łuczniczy. W dniach 8 i 9 lipca na terenie rezerwatu archeologicznego uczestnicy zmierzą się w widowiskowych pojedynkach oraz można będzie posłuchać ciekawych prelekcji. Do zobaczenia 2017-06-26T09:16:13+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Zachęcamy do obejrzenia krótkiej foto-relacji z sobotnie Nocy Kupały, która odbyła się w Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy ramach II Wielkiego Zlotu Słowian.
Obrazek
Fundacja Scena Pobiedziska Podczas Zlotu odbyło się widowisko którego autorem i reżyseram jest Andrzej Pieczyński w wykonaniu grupy młodych aktorów....pełne przesłania dla nas wszystkich...

autorem reportażu jest młody fotograf Filp Deskur Deska
2017-06-26T04:22:45+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski WIELKI Zlot Wojów zbliża się WIELKIMI krokami :) Zapraszamy na Lednicę!
Obrazek
II Wielki Zlot Słowian zlot odbędzie na terenie Małego Skansenu i w jego bezpośrednim otoczeniu

PROGRAMU WIELKIEGO ZLOTU SŁOWIAN 2017

23.06.2017 Piątek
Dzień organizacyjny

➢ Od godz. 12:00 – rejestracja uczestników zlotu (Biuro zlotu)
➢ 13:00 – 14:30 – Zwiedzanie wystawy „Pod niebem średniowiecza” (MPP)
➢ Godz. 15:00 do 19:00 – uruchomienie placu zabaw dla dzieci
➢ Godz. 18:00 - OTWARCIE PODGRODZIA wraz z uroczystym wciągnięciem flagi WZS na maszt
➢ Godz. 18:00 do 24:00 – uruchomienie punktów gastronomicznych (znajdujących się poza małym skansenem)
➢ Godz. 22:00 – kino nocne na podgrodziu: „miłość na ekranie”


24.06.2017 Sobota
„Noc Kupały – noc ognia i wody”

➢ Godz. 10:00 – Otwarcie zlotu (podgrodzie)
➢ Od godz. 10:00 do 16:00 – pokazy, prezentacje i warsztaty rzemieślnicze (podgrodzie)
➢ Godz. 10:00 – 18:00 – powstanie wioski słowiańskiej – Zagroda Garncarza i Osada Rybacka
➢ Godz. 10:00 – 18:00 – uruchomienie placu zabaw dla dzieci
➢ Godz. 10:00 – 24:00 – uruchomienie punktów gastronomicznych
➢ Godz. 15:00 – konferencja prasowa
➢ Od 16:00 – 17:00 Gra terenowa: Po kniejach i chaszczach brykamy i kwiatu paproci szukamy! (cz.I)
➢ 17:00 – 18:30 Bajanie o regionie Tadka Panowicza
➢ 17:00 – 18:00 Warsztaty zielarskie (tworzenie mikstur miłosnych)
➢ 17:00 – 18:00 „Rendez Vous w ciemno”, „Zmysłowe kalambury” (konkursy)
➢ 18:00 – 19:00 „Szybkie randkowanie” (zabawa)
➢ 18:00 – 19:00 Wokół „Sztuki Kochania” Michaliny Wisłockiej (dyskusja)
➢ 18:00 – 21:00 Miłosne wróżby
➢ 18:00 – 21:00 Warsztaty: Symbol Magicznej Nocy – wianek (konkurs)
➢ 19:00 – 20:00 Gra terenowa: Po kniejach i chaszczach brykamy i kwiatu paproci szukamy! (cz.II)
➢ 19:00 - 20:00 - Koncert zespołu SameSuki
➢ 20:00 - 21:00 – Koncert zespołu Good Staff
➢ 21:00 – 22:30 – Koncert zespołu Czeremszyna
➢ 22:30 – Wielkopolskie Wici – pierścień ognisk wokół jeziora Lednica
➢ 23:00 – 00:01 - Widowisko jedyna taka noc pt, "Dadźbogowa noc”


25.06.2017 niedziela
Dzień zakończenia

➢ 10:00 – 15:00 – pokazy, prezentacje i warsztaty rzemieślnicze na podgrodziu
➢ 12:00 – 13:00 – Baśnie Słowiańskie dla dzieci
➢ 12:00 – 14:00 – Bajanie o regionie Tadka Panowicza
➢ 10:00 – 16:00 – plac zabaw dla dzieci
➢ 10:00 – 16:00 – wioska słowiańska Zagroda Garncarza i Osada Rybacka
➢ 10:00 – 16:00 – gastronomia
➢ 14:00 – 15:00 – koncert zespołu DZIWOLUDY
➢ 15:00 – 16:00 – koncert zespołu C MAJOR SEVEN - zamknięcie Zlotu

Organizatorzy zastrzegają możliwość korekty godzinowej i programowej Zlotu.
2017-06-22T15:14:59+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Gród Pobiedziska dba o to aby nie nudzić się podczas wakacji. Zapraszamy na cykl warsztatów wakacyjnych, które cieszą się bardzo dużym zainteresowaniem. Nie dziwne, bo warto! Sława! :)
Obrazek
Gród Pobiedziska Wakacyjne Warsztaty Grodowe już dostępne. Poniżej szczegółowy harmonogram zajęć:

1.Machiny Oblężnicze

- żywa lekcja historii na temat machin oblężniczych, znajdujących się w Grodzie Pobiedziska
- strzelania z machin miotających w asyście instruktora
- przerwa na przekąskę,
- budowa średniowiecznego Trebusza połączona z jego bojowym przestrzeleniem
- przerwa obiadowa

2. Potwornik Słowiański

- żywa lekcja historii na temat stworków i potworów słowiańskich
- malowanie ulubionego potwora techniką dowolną
- przerwa na przekąskę
- robienie amuletów chroniących przed potworami
- przerwa obiadowa
- tworzenie klatek i zapór obronnych przed potworami słowiańskimi, które chcą zaatakować domostwo.

3. Kuchnia Słowiańska

- zapoznanie się z wczesnośredniowiecznym sprzętem kuchennym
- przedstawienie najciekawszych średniowiecznych przepisów oraz półproduktów wykorzystywanych do przyrządzania potraw
- przerwa na przekąskę
- za pomocą półproduktów przygotowujemy biesiadną strawę, wykorzystując do tego celu kotły, patelnie, ruszt oraz blachy do robienia podpłomyków
- biesiada odbędzie się przy pięknie przystrojonym średniowiecznym stole - ozdoby będziemy zbierać sami
- każdy uczestnik przygotuje specjalny, biesiadny średniowieczny przepis do grodowej księgi kucharskiej .

4. Młoda Drużyna Wojów

- żywa lekcja historii we wczesnośredniowiecznej zbrojowni (zbroje, topory, miecze, włócznie, pancerze i hełmy)
- trening posługiwania się tarczą i mieczem
- przerwa na przekąskę
- tworzenie formacji ściany z tarcz oraz formacji w klin
- przerwa obiadowa
- Przygotowania proporca młodej drużyny

5 Gry i zabawy średniowieczne

- dostajemy mapkę i wyruszamy w teren podzieleni na kilka drużyn, w terenie poszukujemy znaków, wszystkie odnalezione wskazówki dadzą nam klucz do rozwiązania tajemniczej zagadki
- przerwa na przekąskę
- turnieje zręcznościowe: łuk, strzelanie z mini kuszy, pluteja
- turnieje koordynacyjne i umysłowe: zapamiętywanie nazw przedmiotów, średniowieczne gry planszowe, utrzymywanie koordynacji ruchowej
- przerwa obiadowa
- poszukiwania zaginionej skrzyni BOBAKA

6. Motanki - Słowiański Lalki Dobrych Życzeń

- czym są i skąd się wzięły, czy były magiczne?
- farbowanie wełny i innych materiałów
- przerwa na przekąskę
- wyrób motanek - jest to przede wszystkim dobra zabawa, pozostawiająca dzieci w skupieniu, do wyrobu motanek nie używamy igieł, kleju czy też taśm.
- przerwa obiadowa
- zamykanie dobrych życzeń w motankach

7. Magiczny Zielnik i Księga Czarów

- o Słowianach, magicznych ziołach i ich cudownych właściwościach
- zasiewanie wybranych ziół do grodowego zielnika (każdy uczestnik oznaczy swoją sadzonkę, aby w przyszłości mógł zobaczyć co z niej wyrasta)
- przerwa na przekąskę
- praca z ziołami suszonymi, przygotowywanie kompozycji ziół służących do ochrony domostwa i magicznych kompozycji szczęścia, mądrości oraz nauki.
- przerwa obiadowa
- wiemy już prawie wszystko o ziołach lecz nasza księga czarów i zaklęć w dalszym ciągu jest pusta. Przygotujemy zatem magiczne eliksiry zdrowia, szczęścia, siły, mądrości i bogactwa

8. Biżuteria i Ozdoby dla Wojowników i Dam Dworu

- o wczesnośredniowiecznej biżuterii, szlachetnych kruszcach oraz kamieniach szlachetnych słów kilka
- symbolika magiczna biżuterii we wczesnym średniowieczu
-przerwa na przekąskę
- przygotowujemy własnoręcznie barwniki naturalne, dzięki którym nasze ozdoby będą jeszcze bardziej efektowne (barwniki robione np. z obierek cebuli czy czarnego bzu). Następnie farbujemy materiały, kamienie, słomę czy wełnę
-przerwa na obiad
- rozpoczynamy warsztaty naszego rękodzieła, mamy do dyspozycji koraliki, kamienie, rzemienie, sznury, skóry i rozmaite materiały, poruszamy wyobraźnię i zaczynamy tworzyć ozdoby i biżuterię
- prezentacja biżuterii

9. Warsztaty Łucznicze

- dlaczego łucznictwo odgrywało tak ważną rolę w okresie wczesnego średniowiecza,
- wyposażenie łucznika
- podstawowa nauka posługiwania się łukiem historycznym
- przerwa na przekąskę
- szkolenie jest grupowe oraz indywidualne,
- przerwa obiadowa
- turniej łuczniczy
2017-06-21T05:29:15+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Łączymy się dzisiaj w bólu i smutku ze wspólnotą benedyktyńską z Lubinia, która utraciła niezwykle wartościową postać. Zmarł Ojciec Karol Meissner, miał 90 lat.
Obrazek
Karol Meissner nie żyje. Zmarł benedyktyn i przyjaciel o. Góry Nie żyje o. Karol Meissner, benedyktyn z Lubinia. Lekarz wykształcenia, autor publikacji poświęconych małżeństwu i rodzinie. Był przyjacielem o. Góry.
2017-06-20T12:15:47+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Już w najbliższy weekend najkrótsza noc w roku! Jak co roku zapraszamy na wyjątkową, słowiańską noc Kupały w Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy. Widzimy się w sobotę!
Obrazek
Noc Kupały w Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy Noc Kupały znana również pod nazwą nocy kupalnej, kupalnocką, kupałą – było to słowiańskie święto związane z letnim przesileniem Słońca, obchodzone zawsze w czasie najkrótszej nocy w roku. To święto ognia, wody, słońca i księżyca, urodzaju, płodności, radości a przede wszytskim miłości! W Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy będzie już 48 edycja!
Całości imprezy bedzie towarzyszył II Wielki Zlot Słowian. Dlatego też warto zapoznać się z programem Zlotu, który zaczyna się w przeddzień Nocy Kupały i kończy dzień po (23-25.06.).
Śledź nasze wydarzenie a każdego dnia dowiesz się kolejnych nowości! :) Zapraszamy już dziś! Spędź z nami ten wyjątkowy czas!
PROGRAM: 24.06.2017 Sobota
„Noc Kupały – noc ognia i wody”

➢ Godz. 10:00 – Otwarcie zlotu (podgrodzie)
➢ Od godz. 10:00 do 16:00 – pokazy, prezentacje i warsztaty rzemieślnicze (podgrodzie)
➢ Godz. 10:00 – 18:00 – powstanie wioski słowiańskiej
➢ Godz. 10:00 – 18:00 – uruchomienie placu zabaw dla dzieci
➢ Godz. 10:00 – 24:00 – uruchomienie punktów gastronomicznych
➢ Godz. 15:00 – konferencja prasowa
➢ Godz. 15:30 – czas dla zespołów na nastrojenie ;) nastrajać się będziemy wszyscy
➢ Od 16:00 – 17:00 Gra terenowa: Po kniejach i chaszczach brykamy i kwiatu paproci szukamy! (cz.I)
➢ 17:00 – 18:00 Warsztaty zielarskie (tworzenie mikstur miłosnych)
➢ 17:00 – 18:00 „Rendez Vous w ciemno”, „Zmysłowe kalambury” (konkursy)
➢ 18:00 – 19:00 „Szybkie randkowanie” (zabawa)
➢ 18:00 – 19:00 Wokół „Sztuki Kochania” Michaliny Wisłockiej (dyskusja)
➢ 18:00 – 21:00 Miłosne wróżby
➢ 18:00 – 21:00 Warsztaty: Symbol Magicznej Nocy – wianek (konkurs)
➢ 19:00 – 20:00 Gra terenowa: Po kniejach i chaszczach brykamy i kwiatu paproci szukamy! (cz.II)
➢ 19:00 - 20:00 - Koncert zespołu SameSuki
➢ 20:00 - 21:00 – Koncert zespołu Good Staff
➢ 21:00 – 22:30 – Koncert zespołu Czeremszyna
➢ 22:30 – Wielkopolskie Wici – pierścień ognisk wokół jeziora Lednica
➢ 23:00 – 00:01 - Widowisko „Jedyna taka noc…..”
2017-06-20T06:01:03+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Inowrocław zamienił w się w średniowieczną krainę... 2017-06-08T15:15:27+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Jarmark Kujawski w ramach Dni Inowrocławia rozpoczęty. Z niecierpliwością czekamy na godz. 16 - na start Pikniku Średniowiecznego. Tymczasem zapraszamy na stoisko :) 2017-06-08T10:43:58+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Zachęcamy do wzięcia udziału w ciekawej inicjatywie Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie. Plenerowy oddział otwarty będzie dla wszystkich zainteresowanych już w najbliższą sobotę.
Obrazek
Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie Chcecie zobaczyć jak wyglądało życie 1000 lat temu? Odwiedźcie nas w najbliższą sobotę… na wyspie na jeziorze Jelonek! To tam na kilka dni otwieramy “oddział” naszego Muzeum. Czekamy na Was wszystkich 10 czerwca od godz. 10.00-17.00 .
2017-06-08T07:28:30+0000

Zapisz się na newsletter