POZNAŃ - Bazylika Archikatedralna Świętych Piotra i Pawła

Prima sedes episcoporum poloniae

Od początków chrześcijaństwa w Polsce, Poznań należy do najważniejszych ośrodków życia religijnego, a poznańska katedra - jak głosi napis nad głównym wejściem - jest Prima sedes episcoporum poloniae (pierwszą siedzibą biskupów Polski). Zgodnie ze średniowieczną tradycją, katedra była też miejscem pochówków królów i książąt z dynastii Piastów: Mieszka I, Bolesława Chrobrego, Mieszka II, Kazimierza Odnowiciela, Władysława Odonica, Przemysła I i Bolesława Pobożnego - w posadzce nawy głównej znajduje się napis przypominający, że tu złożono ich szczątki (w napisie pominięto króla Przemysła II, którego monumentalne epitafium, ufundowane z okazji siedemsetlecia jego koronacji, znajduje się w kaplicy św. Stanisława Biskupa).

Gotycką katedrę wzniesiono na przełomie XIII i XIV wieku, na miejscu chrześcijańskiego zespołu kultowego (który powstał tu w 966 roku) oraz późniejszych budowli: wczesnoromańskiej z X wieku i kolejnej, w stylu romańskim, powstałej na miejscu kościoła zniszczonego w czasie reakcji pogańskiej i najazdu Brzetysława w XI wieku. Pozostałości romańskich budowli zobaczyć można w podziemiach katedry. Są to fragmenty murów, część basenu chrzcielnego oraz resztki kamiennych grobowców - najprawdopodobniej Mieszka I i Bolesława Chrobrego, chociaż według nowszych interpretacji, grobowiec znajdujący się w środku nawy głównej nie był miejscem pochówku księcia Mieszka, lecz pierwszego w państwie Mieszka biskupa - Jordana. W XVII i XVIII stuleciu katedrze nadano formy barokowe, jednak w czasie odbudowy po zniszczeniach w czasie II wojny światowej przywrócono jej charakter gotycki.

Katedra jest kościołem trójnawowym z obejściem wokół prezbiterium i wieńcem kaplic przylegającym do naw bocznych i obejścia. Najbardziej znana jest kaplica zwana Złotą. Swój obecny wygląd, z niezwykle bogatym, wzorowanym na architekturze bizantyjskiej wystrojem, kaplica zawdzięcza przebudowie jej na mauzoleum Mieszka I i Bolesława Chrobrego. W XIX wieku w Polsce, która utraciła swą niepodległość, rozbudzone zostało zainteresowanie pamiątkami przeszłości. Z pomysłem uczczenia pomnikiem dwóch pierwszych polskich władców wystąpił ks. Teofil Wolicki - proboszcz katedralny, który zainicjował akcję publicznego zbierania składek na ten cel; budową kierował - nie szczędząc na ten cel własnych środków finansowych – hrabia Edward Raczyński. W kaplicy znajduje się neogotycki sarkofag, w którym złożono szczątki pierwszych władców. Dwie z figur zdobiących sarkofag (Chrystus i św. Piotr) pochodzą z dawnego, zniszczonego nagrobka Bolesława Chrobrego, którego fundację przypisuje się Kazimierzowi Wielkiemu. Pomnik obu władców odlany został z brązu wg projektu Christiana Raucha. Centralną postacią kopuły jest Chrystus Pantokrator (władca i sędzia Wszechświata) otoczony kręgiem polskich świętych i błogosławionych. Niżej znajdują się herby rodów rycerskich oraz ośmiu najstarszych polskich biskupstw, a obrazy przedstawiają najważniejsze momenty z życia władców: Bolesława Chrobrego i Ottona III u grobu św. Wojciecha oraz Mieczysława I kruszącego bałwany. Bizantyjski charakter kaplicy podkreśla mozaikowa posadzka, na której odczytać można imiona władców: Miecislaus dux oraz Boleslaus Rex. Zgodnie z opracowaną przez Edwarda Raczyńskiego koncepcją wystrój kaplicy nie tylko wysławia pierwszych Piastów, ale także ukazuje potęgę Polski w okresie ich panowania.

Późnogotycki ołtarz główny tworzy predella ze sceną z Ostatniej Wieczerzy i szafa z dwiema parami skrzydeł. W pełni otwarty ołtarz to rzeźbiarskie przedstawienie sceny Ukoronowania Najświętszej Maryi Panny w otoczeniu św. Barbary i Katarzyny oraz 12 Świętych Niewiast. Gdy skrzydła są częściowo zamknięte podziwiać można malowane sceny pasyjne, zaś przy całkowitym zamknięciu ołtarza sceny z życia świętych: Jana Chrzciciela, Jana Ewangelisty, Krzysztofa i Hieronima.

Wzdłuż naw bocznych, a także wokół obejścia prezbiterium, znajdują się kaplice, które w większości zachowały zachowały barokowe wyposażenie. Znajdujące się w katedrze późnogotyckie i renesansowe spiżowe płyty nagrobne, wykonane w sławnym warsztacie Vischerów w Norymberdze w XV wieku, świadczą o związkach miasta i katedry ze szczytowymi osiągnięciami sztuki europejskiej.
Warto też zwrócić uwagę na znajdujący się w Kaplicy Najświętszego Sakramentu dwukondygnacyjny renesansowy nagrobek Andrzeja i Barbary Górków - dzieło mediolańskiego rzeźbiarza Hieronima Canavesiego. Natomiast najznakomitszy polski rzeźbiarz okresu renesansu — Jan Michałowicz jest twórcą nagrobka biskupa Benedykta Izdbieńskiego. Artyści, co było wówczas rzadkością, w ciekawy sposób „podpisali” swoje dzieła - na nagrobku biskupa Izdbieńskiego: Johannnes Michalowicz Urzedoviensis fecit (Wykonał Jan Michałowicz z Urzędowa), a na gzymsie nagrobka Górków : Opus Hieronymi Canavexi qui manet Cracoviae in platea S. Floriani (Dzieło Hieronima Canavesiego, który zamieszkuje w Krakowie przy ul. św. Floriana). Przy zakrystii eksponowany jest zbiór kilkunastu barokowych portretów trumiennych. Tam też można zobaczyć kopię miecza św. Piotra, który według legendy, przekazanej przez Jana Długosza, został podarowany Mieszkowi I przez papieża (za pośrednictwem pierwszego biskupa na ziemiach polskich – Jordana).

Katedra, która jest najstarszą nekropolią władców polskich, była też miejscem wielu ważnych wydarzeń w naszych dziejach: tu Kazimierz Wielki zawarł związek małżeński z Adelajdą Heską połączony z jej koronacją, tu wyszła za mąż jego córka Elżbieta, a w 1807 roku odbył się – ślub Jana Henryka Dąbrowskiego z Barbarą Chłapowską. Odwiedzając katedrę w 1983 roku, Jan Paweł II powiedział:

Cieszę się, że mogę stanąć na tym miejscu, pośrodku najstarszej z ziem piastowskich, gdzie przed tysiącem z górą lat zaczęły się dzieje Narodu, Państwa i Kościoła.

Galeria zdjęć

Lokalizacja


Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Zapraszamy na jedyną w swoim rodzaju inscenizację rytuałów słowiańskich w Gieczu, oddziale Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy. Wyjazdy z Poznania i Kalisza z naszymi przewodnikami dnia 04.11.2017. Bądź z nami w Gieczu! Zapisy: koordynator@szlakpiastowski.pl, biuro@szlakpiastowski.travel. 2017-10-19T05:52:00+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Niektóre miejsca widziane z lotu ptaka ujawniają zupełnie odmienne oblicze. Kto wie cóż to za pięknie położone nad rzeką miasto. Podpowiedź? Oczywiście leży na Szlaku Piastowskim :) 2017-10-11T07:12:02+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Zachęcamy młodzież szkolną z województwa kujawsko-pomorskiego do udziału w konkursie "Z kamerą wśród Piastów"! Celem konkursu jest promocja obiektów i miejsc związanych z tym szlakiem. Uczestnictwo w konkursie może być dla młodych filmowców cennym doświadczeniem. W jury zasiada min. jeden z najbardziej znanych „youtuberów” - Wojciech Drewniak, który popularyzuje historię w ramach cyklu filmów „Historia bez cenzury”. Zgłoszenia do konkursu można składać za pośrednictwem szkół, bibliotek, domów kultury i innych organizacji edukacyjnych. Na laureatów czekają atrakcyjne nagrody. Wszystkie filmy będą również konkurowały o nagrodę publiczności. Młodzi uczestnicy konkursu zostaną zaproszeni na specjalne warsztaty, gdzie pod okiem profesjonalistów poznają techniki sztuki filmowej. Filmy można przesyłać do15 listopada br. Szczegółowe informacje znajdziemy na stronie www.zkamerawsrodpiastow.kujawsko-pomorskie.pl 2017-10-04T14:35:59+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Jeszcze kilka dni można uczestniczyć w Festynie Archeologicznym w Muzeum Archeologiczne w Biskupinie.
Obrazek
Kujawsko-Pomorskie ➡ Do niedzieli w Biskupinie trwa XXIII Festyn Archeologiczny #BogowieWojny

#KujawyPomorze #LubieTuByc
fot. Andrzej Goiński Fotografia
2017-09-21T19:48:29+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Zachęcamy do obejrzenia przepięknej fotorelacji prosto od @naszeszlaki. Wrzesień corocznie kojarzy się z festynem archeologicznym w Biskupinie, a po tych zdjęciach widać, że trzeba tam być!
Obrazek
Nasze Szlaki / Our Routes Dla Naszych Szlaków Michał Baranowski

Hej. Co prawda był już mały artykuł w zeszłym roku o tym miejscu, ale tak go sobie przeczytałem jeszcze raz i stwierdziłem, że co jak co, ale wtedy to jeszcze mój warsztat pisarski był na dość niskim poziomie (mam nadzieję, że od tego czasu się troszkę poprawił) i dlatego też dzisiaj po raz kolejny i pewnie nie po raz ostatni, zapraszam Was do Biskupina na Pałukach. Miejsca które niczym gigantyczny wehikuł czasu przenosi nas w niesamowite, barwne, surowe i przesiąknięte historią epoki.
Jak to często z takimi miejscami bywało ich odkryciu towarzyszył przypadek. W roku 1933 na skutek prowadzonych prac irygacyjnych na pobliskich polach woda w jeziorze biskupińskim opadła odsłaniając pozostałości osady. Okoliczni chłopi nie zdawali sobie sprawy z wagi odkrycia i miejsce to traktowali jako zwykłą ciekawostkę od czasu do czasu znajdując zabytki archeologiczne. Dopiero gdy dzieci zaczęły zanosić do szkoły to, co ich ojcowie przypadkowo znajdowali sprawa nabrała rozpędu. W zasadzie rozpędu tej sprawie nadał jeden człowiek Walenty Szwajcer – ich nauczyciel, który tylko jak zobaczył wystające z bagna pale natychmiast poinformował o tym profesora Józefa Kostrzewskiego z Poznania. Pierwsze badania wykopaliskowe rozpoczęto już rok później i kontynuowano je aż do wybuchu 2 wojny światowej. Znalezisko było na tyle okazałe, że prasa okrzyknęła je natychmiast polskimi Pompejami, a na miejsce wykopalisk zaczęły zjeżdżać znane osobistości by zobaczyć postępy prac. Tymi najważniejszymi gośćmi byli między innymi: prezydent Ignacy Mościcki, prymas Polski August Hlond, czy marszałek Polski Edward Rydz – Śmigły.
Co ciekawe, po wybuchu wojny miejscem tym zainteresowały się nazistowskie Niemcy i wysłały w te tereny specjalny oddział SS-Ausgrabung Urstätt, pod dowództwem Hauptsturmführera prof. dr Hansa Schleifa , który miał za zadanie prowadzić badania pod kątem pragermańskości tych terenów. Mimo intensywnych prac nazistom nie udało się jednak udowodnić pragermańskiego charakteru osady, dlatego też postanowili zniszczyć zrekonstruowane budynki, a relikty zasypać ziemią, co spowodowało bardzo duże zniszczenia.
Gdy tylko kurz wojenny opadł, po raz kolejny do osady zjechali się najwybitniejsi polscy archeolodzy z uczniem profesora Kostrzewskiego na czele, który objął dowodzenie nad pracami. I to właśnie pod kierownictwem prof. Zdzisława Rajewskiego pracowali aż do roku 1974. Efektem tych prac było między innymi dokładne określenie daty powstania osady w Biskupinie. Na podstawie badań dendrologicznych, polegających na analizie kolejnych przyrostów słojów, stwierdzono, że drzewa wykorzystane do budowy osady zostały ścięte zimą 738/737 r. p.n.e. Co jest ciekawego w tej dacie? Krótko przed wzniesieniem osady biskupińskiej, w ciepłym kraju na południu Europy powstała inna osada, którą każdy z pewnością zna. Założył ją niejaki Romulus w roku 753 p.n.e. i nazwał ją Rzymem. W przeciwieństwie jednak do włoskiej stolicy, Biskupin nie przetrwał tysięcy lat, a jedynie około 150 i po tym okresie zaginął. Najprawdopodobniej podnoszący się stan wód jeziora, spowodował konieczność opuszczenia tego miejsca.
Co mamy dzisiaj? Dzisiaj w tym miejscu prężnie działa jedno z najlepszych muzeów jakie kiedykolwiek miałem możliwość zwiedzenia. Obecnie na terenie muzeum możemy pozwiedzać nie tylko osadę na półwyspie, lecz także wioskę wczesnośredniowieczną, osiedle neolityczne i muzeum w którym, możemy zobaczyć wystawy stałe i czasowe. Jednak najważniejszą rzeczą którą możemy zobaczyć i w niej aktywnie uczestniczyć, jest organizowany corocznie festyn archeologiczny, który przyciąga niezliczone ilości turystów z całej Europy.
To właśnie festyn jest tym co lubimy w tym miejscu najbardziej.

Pozostła część artykułu o Biskupinie, z bardzo ciekawą przygodą Michała jako aktora , na naszej stronie:http://www.naszeszlaki.pl/archives/5849

Dla Naszych Szlaków Michał Baranowski
2017-09-21T03:47:00+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Oto nowy film promocyjny kujawsko-pomorskiej części Szlaku Piastowskiego! Zapraszamy do oglądania, a później zwiedzania! :)
Obrazek
Poznaj Szlak Piastowski w województwie kujawsko-pomorskim Szlak Piastowski łączy dwa województwa: kujawsko-pomorskie i wielkopolskie. W województwie kujawsko-pomorskim obiekty Szlaku Piastowskiego znajdziemy w nastę...
2017-09-14T20:38:52+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Przed nami drugi weekend tegorocznych Europejskich Dni Dziedzictwa. Sprawdźcie co do zaoferowania mają placówki Szlaku Piastowskiego! Zapraszamy do Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie, Rezerwat Archeologiczny Gród w Grzybowie, Brama Poznania i Rezerwat Archeologiczny Genius Loci. Więcej informacji na stronie:
Obrazek
Europejskie Dni Dziedzictwa Europejskie Dni Dziedzictwa na Szlaku Piastowskim. Zachęcamy do udziału w zaplanowanych na 9-10 i 16-17 września 2017 r. Europejskich Dniach Dziedzictwa, największego w Europie wydarzenia promującego dziedzictwo kulturowe. Zgodnie z decyzją Minis [...]
2017-09-14T11:01:34+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Uwaga! Mamy dla Was bardzo dobrą wiadomość. Bazylika w Trzemesznie nabierze jeszcze więcej blasku i będzie jeszcze atrakcyjniejsza dla turystów. Wszystko za sprawą dofinansowania, które przyznano świątyni. Konserwacji zostaną poddane chociażby piękne i cenne kościelne polichromie. Więcej informacji w artykule:
Obrazek
Trzemeszeńska bazylika z dofinansowaniem Renowacja zabytkowych wnętrz oraz zwiększenie atrakcyjności i dostępności bazyliki dla zainteresowanych jej zwiedzeniem - na te działania trzemeszeńsk...
2017-09-12T12:30:03+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Kto się wybiera? Do zobaczenia w Biskupinie :)
Obrazek
Muzeum Archeologiczne w Biskupinie Już za tydzień ruszy XXIII Festyn Archeologiczny, w tym roku pod hasłem "Bogowie Wojny".
16-24.09.2017
Zapraszamy!
2017-09-08T15:30:39+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Szanowni Państwo udostępniamy tegoroczny plan XIII Festynu Archeologicznego w Biskupinie, który odbędzie się w dniach 16 - 24 września 2017 roku. Do zobaczenia w Biskupinie
Obrazek
Muzeum Archeologiczne w Biskupinie Nareszcie jest! Oto program tegorocznego festynu archeologicznego pod hasłem "Bogowie Wojny".
2017-09-06T14:33:35+0000

Zapisz się na newsletter