GNIEZNO - Kościół Franciszkanów pw. Wniebowzięcia NMP i św. Antoniego

U braci mniejszych i błogosławionej Jolenty

W najstarszym oficjalnym dokumencie dotyczącym Polski - "Dagome Iudex", państwo Mieszka I określane jest mianem "państwa gnieźnieńskiego"; świadczy to o roli Gniezna jako stołecznego ośrodka piastowskiego. Najstarszy gród znajdował się na Wzgórzu Lecha, wokół powstały osady o charakterze otwartym. Prawa miejskie otrzymało Gniezno za czasów Władysława Odonica, prawdopodobnie w 1238 lub na początku 1239 roku. Miasto lokowano na prawie magdeburskim, na tzw. Wzgórzu Panieńskim, w miejscu osady targowej. Miasto otaczały mury obronne, przez które prowadziły trzy miejskie bramy: Poznańska, Toruńska i Pyzdrska (Warszawska). Jedyny istniejący do dziś odcinek murów miejskich znajduje się w sąsiedztwie kościoła Św. Trójcy, tam też zaznaczono przebieg nieistniejących obwarowań i miejsce gdzie stała Brama Pyzdrska. Czerwoną kostką zaznaczono też zarys ratusza stojącego dawniej na rynku. W pobliżu rynku powstał kościół i klasztor Franciszkanów; obok założono klasztor Panien Klarysek, od którego pochodzi nazwa wzgórza.

Bracia mniejsi konwentualni (franciszkanie) zostali tu sprowadzeni w połowie XIII wieku przez księcia kaliskiego i gnieźnieńskiego Bolesława Pobożnego i jego żonę Jolentę. Nieco później - dzięki fundacji księcia Przemysława II (bratanka Bolesława Pobożnego) - dobudowano również klasztor klarysek (żeńskiej gałęzi zakonu franciszkańskiego) wraz z oratorium. W klasztorze osiadła jako jedna z sióstr, wdowa po Bolesławie, Jolenta - późniejsza błogosławiona (beatyfikowana w 1834 roku) i tu w w 1304 roku, w opinii świętości zakończyła swoje doczesne życie.

Franciszkanie posługiwali w Gnieźnie nieprzerwanie do 1836 roku, gdy rząd pruski zarządził kasatę zakonu. Żeński klasztor został wyburzony przez Prusaków, natomiast zachował się barokowy budynek klasztoru męskiego, który dziś znów zajmują franciszkanie. W ciągu wieków kościół pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny był kilkakrotnie odbudowywany i przebudowywany. Gdy franciszkanie wrócili do Gniezna w 1928 roku, kościół został regotyzowany, ślady barokowej przebudowy z XVIII wieku są w jego fasadzie.

Pierwotny kościół był budowlą jednonawową; obecna nawa boczna (północna) powstała z połączenia kaplicy Klarysek i dawnego dwupoziomowego oratorium przylegającego do kościoła franciszkanów. Najstarsza część świątyni - prezbiterium - pochodzi z XIII wieku, o czym świadczy sklepienie krzyżowo-żebrowe o wczesnogotyckim charakterze, na jednym ze zworników znajduje się heraldyczny Orzeł Biały. W ramach regotyzacji kościoła, po rozebraniu barokowego sklepienia, wykonano pseudogotyckie sklepienie w nawie głównej. Przywrócono też dawne gotyckie okna z kamiennymi maswerkami. Barokowe wyposażenie wnętrza kościoła pochodzi z XVIII wieku, starszy jest obraz Matki Boskiej Pocieszenia w ołtarzu głównym, namalowany na wzór obrazu Salus Populi Romani (Ocalenie Ludu Rzymskiego) z rzymskiej bazyliki Santa Maria Maggiore. Obraz - uważany za cudowny - spowodował ustanowienie tu sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia Pani Gniezna, a w 1997 roku Jan Paweł II udekorował postacie Matki Boskiej i Dzieciątka Jezus koronami papieskimi.

W kamiennym ołtarzu nawy bocznej kościoła (dawnej kaplicy klarysek) znajduje się monumentalny relikwiarz w kształcie kościółka ze szczątkami błogosławionej Jolenty wykonany przez kolońskiego złotnika Gabriela Hermelinga w 1890 roku. Na bocznych ścianach relikwiarza umieszczono 8 scen ilustrujących życie błogosławionej. Podczas prac remontowych, w nawie głównej, tuż przed prezbiterium, odsłonięto wejście do krypty grobowej przeznaczonej na pochówek księcia Bolesława Pobożnego i jego żony Jolenty. Bolesław Pobożny, który zmarł przed dokończeniem budowy krypty został pochowany (niezgodnie ze swoją wolą) w Poznaniu; w klasztorze pochowano natomiast jego żonę. Jej grób zasłynął łaskami i cudami i pielgrzymowali do niego liczni pątnicy, wśród nich królowie Polski – Zygmunt Stary oraz Zygmunt III. Błogosławiona Jolenta jest patronką archidiecezji gnieźnieńskiej, Kalisza i Wielkopolski.

W grudniu 2015 roku po zakończeniu trwającego kilka lat remontu, odnowiony kościół franciszkanów został poświęcony przez Prymasa Polski arcybiskupa Wojciecha Polaka. W czasie remontu zaadaptowano też (przy pomocy funduszy unijnych) najstarszą zachowaną część kościoła - tzw. Syjon za ołtarzem - na ogólnodostępną bibliotekę, w której znajduje się około tysiąca starodruków.

Galeria zdjęć

Lokalizacja

Nie znaleziono żadnych wydarzeń

Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Konkurs „Z kamerą wśród Piastów” rozstrzygnięty! Zobaczcie, którzy młodzi twórcy najciekawiej promują Szlak Piastowski:
Obrazek
Wyniki - Konkurs filmowy WynikiWyniki konkursu filmowego „Z kamerą wśród Piastów” Szkoły podstawowe (od IV klasy) i gimnazja (maksymalnie 150 punktów): Miejsce I Szkoła Podstawowa nr 14 we Włocławku Autorzy: Karolina Mularczyk, Olgierd Bąkowski, Piotr Majczyński, Michał Matusiak, Dominika Kramkowska Opiekun....
2017-12-15T13:12:30+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Szukasz pomysłu na wycieczkę? Ruszaj na Szlak Piastowski. Wejdź na naszą stronę i zapoznaj się z nowymi pomysłami kilkudniowych podróży. Dla Ciebie i rodziny, dla grupy znajomych, dla Twojej klasy czy szkoły. Napisz do nas i #zwiedzajszlakpiastowski #szlakpiastowski.
Obrazek
Zwiedzaj Szlak Piastowski – Oficjalna strona usług Szlaku Piastowskiego Nasze tematyczne pakiety pobytowe są propozycją, którą kierujemy do instytucji i biur podróży. Dbamy o to aby jakość usług, które oferujemy zapewniały satysfakcję uczestnikom jak i podmiotom, które decydują się z nami współpracować. Jesteśmy otwarci zarówno na korzystanie z naszy...
2017-12-11T08:46:04+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski 29 listopada odbyła się IV międzyregionalna konferencja poświęcona Szlakowi Piastowskiemu pn.: Szlak Piastowski – nowe wyzwania, nowe narzędzia marketingowe. Konferencja finansowana była ze środków Województwa Kujawsko-Pomorskiego. 2017-12-05T11:57:35+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Kalendarium wydarzeń na 2018 już w przygotowaniu! Organizujesz ciekawe przedsięwzięcie? Jest ono tematycznie powiązane ze Szlakiem Piastowskim i odbywa się na obszarze, przez który przebiega? Chcesz aby informacja o nim znalazła się w naszym kalendarium? Wejdź na stronę, pobierz formularz zgłoszeniowy i prześlij go do nas. Termin nadsyłania zgłoszeń - 15.01.2018. #szlakpiastowski #zwiedzajszlakpiastowski
Obrazek
Kalendarium wydarzeń 2018 Klaster turystyczny Szlak Piastowski w Wielkopolsce przygotowuje spis tematycznych wydarzeń, które odbędą się w przestrzeni Szlaku Piastowskiego w 2018 roku. Przygotowane na jego podstawie kalendarium będzie zamieszczone na stronie internetowej www...
2017-12-04T09:50:48+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Zachęcamy do wypełnienia ankiety dotyczącej wykorzystania technologii podczas podróży. Wyniki ankiety posłużą zarówno do napisania pracy naukowej studentce Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza ale również mamy nadzieję, że dostarczą nam sporo informacji jak profilować nowoczesne rozwiązania w turystyce. Z góry dziękujemy.
Obrazek
Wykorzystanie technologii podczas podróży Dzień dobry! Jestem studentką V roku Turystyki i Rekreacji na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Zwracam się do Państwa z prośbą wypełnienia ankiety, która poświęcona jest wykorzystaniu technologii podczas podróży. Ankieta skierowana jest do osób podróżujących po Polsce,...
2017-11-30T09:19:46+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Już powstał kolejny odcinek "Historia bez cenzury". Tak jak zapowiadaliśmy bohaterem odcinka jest Król Władysław I Łokietek, który urodził się na Kujawach. #historiabezcenzury #szlakpiastowski #kujawy
Obrazek
Mały, ale wariat - Władysław Łokietek. Historia Bez Cenzury Już dzisiaj Wojtek opowie Wam o Władysławie Łokietku- naszym władcy, który zjednoczył państwo po rozbiciu dzielnicowym. Odcinek nagrany został na Szlaku Pias...
2017-11-27T09:00:00+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Zapraszamy do słuchania Trójka - Program 3 Polskiego Radia. Dzisiaj tematem audycji będzie Kalisz - południowa brama Szlaku Piastowskiego. Włączcie "trójkę" i miłego dnia:) 2017-11-23T05:37:29+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Ruszył II etap konkursu filmowego "Z kamerą wśród Piastów". Teraz zależy wszystko od publiczności! Zachęcamy do oglądania i głosowania! 2017-11-22T10:45:34+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Serdecznie zapraszamy na IV międzyregionalną konferencję poświęconą Szlakowi Piastowskiemu pn.: Szlak Piastowski – nowe wyzwania, nowe narzędzia marketingowe Termin i miejsce konferencji: 29 listopada 2017 r., godzina 10.00 Kruszwica, Zajazd u Piasta Kołodzieja, ul. Zamkowa 10 Liczba miejsc ograniczona. Na zgłoszenia czekamy do dnia 23 listopada 2017 r. Prosimy o zgłoszenie swojej obecności na adres: a.komorowska@kujawsko-pomorskie.pl, lub tel. (56) 621-84-23. 2017-11-20T14:53:57+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Z przyjemnością informujemy, że do programu lojalnościowego dołączył Skansen Miniatur Szlaku Piastowskiego. Teraz możecie już w nim korzystać z rabatów. Zapraszamy do Pobiedzisk. Nie zapomnijcie mieć przy sobie Karty Piasta:) Szczegóły programu na stronie:
Obrazek
Program lojalnościowy "Karta Piasta" Wejdź w posiadanie Karty Piasta i korzystaj ze zniżek! Karta Piasta to program lojalnościowy stworzony dla turystów zwiedzających Szlak Piastowski. Posiadaczom przysługują zniżki zarówno w obiektach szlaku jak i w znajdujących się w jego obrę...
2017-11-16T16:45:15+0000

Zapisz się na newsletter