GNIEZNO - Muzeum Archidiecezji Gnieźnieńskiej

Romańskie kielichy i pierścienie

Muzeum Archidiecezji Gnieźnieńskiej mieści się tuż obok Katedry, w budynku dawnej kolegiaty zbudowanej z fundacji prymasa Teodora Potockiego. Muzeum powstało w 1991 roku z inicjatywy ówczesnego arcybiskupa metropolity gnieźnieńskiego, prymasa Polski kardynała Józefa Glempa i jest spadkobiercą dawnego skarbca katedralnego. Zbiory muzeum oprócz obiektów pochodzących ze skarbca katedralnego obejmują także inne zabytki sztuki sakralnej z terenu archidiecezji gnieźnieńskiej: paramenty, rzeźby sakralne, portrety trumienne, numizmaty oraz pamiątki po ostatnich prymasach Polski.

Do najcenniejszych zabytków muzeum należą zbiory złotnictwa kościelnego z X-XIX wieku. Kielich św. Wojciecha należy do najwspanialszych przedmiotów sztuki zdobniczej w Polsce. Według tradycji był on używany przez Świętego, a w roku 1008 przekazany został przez Bolesława Chrobrego opactwu w Trzemesznie. Jego czaszę wykonano w X wieku, najpewniej w Bizancjum, z jednego kawałka brunatno-czerwonego agatu, stopa ze złota i nodus pochodzą z około 1180 roku i są grawerowane w stylu romańskim. Do zabytków sztuki romańskiej należą też: "Kielich Dąbrówki" ofiarowany do kościoła trzemeszeńskiego, wykonany ze srebra i pozłacany ze scenami z życia Najświętszej Marii Panny, narodzenia Zbawiciela, wyobrażeniami Ewangelistów, cnót i błogosławieństw oraz tzw. "Kielich królewski" z Trzemeszna ("drugi" kielich Dąbrówki), wykonany około 1180 roku ze srebra i częściowo złocony, z przedstawieniem scen z Ksiąg Samuela i Ksiąg Królewskich. Romańskie korzenie mają również dwa pierścienie znalezione podczas wykopalisk archeologicznych w katedrze. W starszym z nich (z przełomu XI i XII wieku), z jasnoniebieskim szafirem znajdowały się kiedyś relikwie. W drugi, pochodzący z XII wieku, według niepotwierdzonej hipotezy należał do arcybiskupa Jakuba Świnki i był darem księcia Przemysła II. Wystawiona jest też pomniejszona replika srebrnego sarkofagu św. Wojciecha i złocony "Relikwiarz Ramienia" świętego.

Kilkaset dzieł liczy zbiór rzeźby sakralnej o okresu od XIV do XVII wieku, wśród nich rzeźby "Chrystusa Frasobliwego" oraz grupa "Opłakiwanie" z Gościeszyna - rzeźba z około 1430 roku, prawdopodobnie dzieło tzw. "Mistrza z kaplicy rodziny Dumlose" z Wrocławia. Po przeprowadzonych pracach konserwacyjnych "Opłakiwanie" wraz z czterema innymi rzeźbami, których właścicielem jest Archidiecezja Gnieźnieńska, oglądać można w Muzeum Początków Państwa Polskiego na wystawie „Rzeźba gotycka w kulturze średniowiecznej Wielkopolski”.

Bogaty jest zbiór portretów trumiennych, związanych z obrzędowością pogrzebów szlacheckich, charakterystycznych dla zachodniej Wielkopolski. Uwagę przykuwają piękne ornaty, wśród nich zielony ornat "z Kwieciszewa" pochodzący z przełomu XV i XVI wieku oraz "Ornat św. Wojciecha" z XVII wieku, zapewne upamiętniający stracony w 1655 roku prawdziwy ornat tego Świętego. Prawdziwym bogactwem muzeum jest kolekcja kielichów mszalnych, monstrancji, pektorałów biskupich, relikwiarzy, srebrnych "sukienek" obrazów.

W tym samym budynku mieści się też Archiwum Archidiecezjalne w Gnieźnie przechowujące i udostępniające archiwalia z terenów archidiecezji gnieźnieńskiej. Wśród zabytków zgromadzonych w archiwum są między innym: Złoty Kodeks Gnieźnieński, Bulla gnieźnieńska Innocentego II, Ewangeliarz kruszwicki czy pergaminowy rękopis Ewangeliarza pochodzącego z Francji. Archiwum nie jest dostępne dla turystów, zbiory udostępniane są wyłącznie w pracowni naukowej lub na wystawach czasowych organizowanych w muzeum.

Stare księgi zobaczyć można także w czasie lekcji muzealnych "Spotkanie ze starą księgą". Dla uczniów organizowane są też inne "lekcje": Wstęp do genealogii, Herby w tradycji polskiej. Geneza i budowa herbu, Archeologia Wzgórza Lecha, Święty Wojciech - początki chrześcijaństwa na ziemiach polskich. Dla dzieci i młodzieży przygotowano też aktywizującą formę zwiedzania - "mapę skarbów" zwiedzanie z mapą polega na odnalezieniu zabytków i wpisaniu odpowiedzi na zadane pytania. Dzieciom w wieku szkolnym można też urządzić przyjęcie urodzinowe - w niezwykłym otoczeniu skarbca i atmosferze zabawy - nawiązujące do ekspozycji "Poszukiwacze zaginionych skarbów".

Galeria zdjęć

Lokalizacja


Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Pojedynkujący się dzielnie rycerze wzbudzali wielkie emocje wśród zebranych widzów. 2017-08-21T10:52:27+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Nad całym Jarmarkiem Królewskim w Radziejowie czuwał z pomnika król Władysław Łokietek.... 2017-08-21T10:33:57+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Bardzo dziękujemy Urzędowi Miejskiemu w Radziejowie oraz Radziejowskiemu Domowi Kultury za zorganizowanie świetnej zabawy podczas Jarmarku Królewskiego...kto nie był, niech żałuje. Do zobaczenia w przyszłym roku 2017-08-21T10:26:25+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Z przyjemnością i podziwem dla ekipy z Rezerwat Archeologiczny Gród w Grzybowie zachęcamy do oglądania relacji z sobotnich wydarzenia na grodzie. To już IV Zjazd Wojów i znany odwiedzającym rozmach:) 2017-08-21T07:52:22+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Burze przejdą bokiem, a Wy nie możecie przejść obok Grzybowskiego Turnieju Wojów. Dzisiaj start!
Obrazek
Rezerwat Archeologiczny Gród w Grzybowie mimo zniszczeń i podtopienia - na grodzie do zobaczenia!
2017-08-19T06:11:04+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Już za kilka dni, 26. sierpnia, w Muzeum Archeologicznym w Biskupinie odbędzie się III Biskupiński Turniej Wojów! Będzie można nie tylko przyglądać się zmaganiom uczestników w rozmaitych konkurencjach, ale także samemu spróbować swoich sił w walce mieczem, strzelaniu z łuku czy rzucaniem toporem. Na najmłodszych zaś przez cały dzień będzie czekać Akademia Małego Woja! Zapraszamy!!
Obrazek
Biskupiński Turniej Wojów W sobotę 26 sierpnia zapraszamy do Muzeum Archeologicznego w Biskupinie na III Biskupiński Turniej Wojów! Poniżej prezentujemy program Turnieju :)
Konkurencje będą odbywały się na polanie przy rekonstrukcji wioski wczesnośredniowiecznej.
2017-08-18T14:15:53+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Szanowni Państwo, Muzeum Archeologiczne w Biskupinie ogłasza konkurs, serdecznie zachęcamy do wzięcia udziału. Więcej informacji na stronie Muzeum Archeologiczne w Biskupinie.
Obrazek
Eksperymentalne Obozowisko Epoki Kamienia Film naszej produkcji zapowiadający Festyn Archeologiczny w Biskupinie "Bogowie wojny", który będzie trwał od 16 do 24 września! Będziecie mogli nas spotkać na osadzie mezolitycznej oraz neolitycznej. Serdecznie zapraszamy :)
2017-08-17T09:50:26+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Szanowni Państwo, to już w ten weekend, 19 sierpnia w Radziejowie odbędzie się Jarmark Królewski, który poprzedzi inscenizację bitwy pod Płowcami, która to odbędzie się dnia następnego tj. 20 sierpnia br. Serdecznie zapraszamy do Radziejowa. 2017-08-17T09:44:04+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski W cyklu czwartkowe inspiracje: Lubin. Często pomijany, a znajdujący się nieopodal głównej trasy krajowej nr 5 Poznań-Wrocław, klasztor benedyktyński. Skrywający tajemnice i ciekawostki życia Benedyktynów od 1070 roku! Idealny na popołudniowy wypad z Poznania.
Obrazek
Pomniki historii - Lubiń Klasztor oo. benedyktynów w Lubiniu ma bardzo wczesną metrykę sięgającą pierwszych wieków chrześcijaństwa w Polsce. Powstał ok. 1075 na fali fundacji benedyktyńskich. To tu działa jedna z największych w Wielkopolsce bibliotek klasztornych.
2017-08-17T08:07:26+0000
Szlak Piastowski
SzlakPiastowski Biskupin, po uporaniu się ze skutkami nawałnicy, już otwarty :-)
Obrazek
Muzeum Archeologiczne w Biskupinie Udało nam się już uporać z większością bałaganu, który zostawiła szalejąca w piątek wieczorem niszczycielska, super komórka burzowa 😧. Dziś już działamy normalnie. Tak więc zapraszamy życząc jednocześnie Wam i sobie by nas to więcej nie spotkało! ❤
2017-08-13T18:14:08+0000

Zapisz się na newsletter